Пренова Гулсара Барликбаевна
Педагогика фанлари бўйича фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон
I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтиссослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи): “Талабаларда гапириш кўникмасини ривожлантириш методикасини такомиллаштириш” 13.00.02 - Таълим ва тарбия назарияси ва методикаси (инглиз тили), (Педагогика фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2025.1.PhD/Ped9362
Диссертация бажарилган муассаса номи: Ўзбекистон миллий педагогика университети.
Илмий раҳбар: Ахмедова Нодира мухторжоновна. Педагогика фанлари бўйича фалсафа доктори, доцент.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса (муассасалар) номи, ИК рақами: Низомий номидаги Ўзбекистон миллий педагогика университети, DSc.01/2025.27.12.Ped.03.04.
Расмий оппонентлар: Исакулова Нилуфар Жаникуловна педагогика фанлари доктори(DSc), профессор. Абдуллаева Камола Абдурашидовна педагогика фанлари бўйича фалсафа доктори (PhD).
Етакчи ташкилот: Андижон давлат педагогика институти.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади инглиз тилини ўқитиш жараёнида талабаларда гапириш кўникмасини ривожлантиришга йўналтирилган методикани такомиллаштириш, бунда коммуникатив ёндашув асосида нутқий фаолликни ошириш, талабаларнинг семантик ва прагматик компетенсияларини интегратив ривожлантириш ҳамда ўқув жараёнида самарали нутқий ўзаро таъсирни таъминлайдиган дидактик шарт-шароитларни илмий асослашдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
инглиз тилида талабаларда гапириш кўникмасини ривожлантиришнинг дидактик имкониятлари коммуникатив рағбатлантириш ва нутқий сигналларни фаоллаштиришнинг уйғунлашуви, семантик фаоллик ва нутқий кодлаш жараёнларининг интеграцияси, талабанинг нутқий позициясини шакллантириш ҳамда мулоқотда мазмуний аниқликни таъминлашга қаратилган дискурсив импулсларни мақсадли коммуникатив функсияларга боғлаш механизмлари асосланган;
инглиз тилида талабаларда гапириш кўникмасини ривожлантириш модели мулоқот ссенарийларининг когнитив асосда ташкил этилиши, ички рағбатлантиришнинг барқарор фаоллашуви, нутқий позициянинг изчил намоён бўлиши ва коммуникатив вазиятларда онгли иштирокни таъминлашга қаратилган метакогнитив-ссенарийли бошқарув консепсияси асосида такомиллаштирилган;
инглиз тилида талабаларда гапириш кўникмасини ривожлантириш методикаси рефлексив англаниш ва метакогнитив фаолликка таянган ҳолда нутқий фаолиятда семантик фаолликни чуқурлаштириш, ички нутқдан оғзаки нутққа ўтиш жараёнини онгли бошқариш, консептуал маънони олдиндан моделлаштириш ҳамда нутқий кодлашни фаоллаштиришга қаратилган когнитив-маъновий конструктирлаш ёндашуви Cонcепт Фраминг техникаси орқали амалга оширилган;
инглиз тилида талабаларда гапириш кўникмасини ривожлантириш самарадорлиги ҳиссий мослашув ва ички рағбатлантиришнинг кучайиши, мулоқот жараёнида нутқий ишончлилик ва фаолликнинг ошиши, оғзаки нутқда мазмуний аниқлик ва коммуникатив барқарорликни таъминлашга қаратилган мотивасион-нутқий мустаҳкамлаш ёндашуви асосида оширилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши.
Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши: талабаларга инглиз тилида гапириш кўникмасини ривожлантиришга доир тадқиқот натижалари асосида:
инглиз тилида талабаларда гапириш кўникмасини ривожлантиришнинг дидактик имкониятлари коммуникатив рағбатлантириш ва нутқий сигналларни фаоллаштиришнинг уйғунлашуви, семантик фаоллик ва нутқий кодлаш жараёнларининг интеграцияси, талабанинг нутқий позициясини шакллантириш ҳамда мулоқотда мазмуний аниқликни таъминлашга қаратилган дискурсив импулсларни мақсадли коммуникатив функсияларга боғланишига оид таклифлардан “Энглиш теачинг метҳодологй” номли дарслик мазмунига сингдирилган (Низомий номидаги Ўзбекистон миллий педагогика университетининг 2025-йил 11-октябрдаги 22-01-786/22-сонли қарори). Натижада, талабаларнинг инглиз тилида гапириш кўникмасини ривожлантиришда инновацион дидактик имкониятлар мазмун-моҳиуатини аниқлашга еришилган;
инглиз тилида талабаларда гапириш кўникмасини ривожлантириш модели мулоқот ссенарийларининг когнитив асосда ташкил этилиши, ички рағбатлантиришнинг барқарор фаоллашуви, нутқий позициянинг изчил намоён бўлиши ва коммуникатив вазиятларда онгли иштирокни таъминлашга қаратилган метакогнитив-ссенарийли бошқарув консепсияси асосида такомиллаштиришга доир тавсиялар “Энглиш теачинг метҳодологй” номли дарслик мазмунига сингдирилган (Низомий номидаги Ўзбекистон миллий педагогика университетининг 2025-йил 11-октябрдаги 22-01-786/22-сонли қарори). Натижада, талабаларда инглиз тилида гапириш кўникмасини ривожлантиришга доир уондашувлар ва тамоуиллар ривожлантириш имкони ошган;
инглиз тилида талабаларда гапириш кўникмасини ривожлантириш методикаси рефлексив англаниш ва метакогнитив фаолликка таянган ҳолда нутқий фаолиятда семантик фаолликни чуқурлаштириш, ички нутқдан оғзаки нутққа ўтиш жараёнини онгли бошқариш, консептуал маънони олдиндан моделлаштириш ҳамда нутқий кодлашни фаоллаштиришга қаратилган когнитив-маъновий конструктирлаш ёндашуви Cонcепт Фраминг техникаси орқали такомиллаштиришга оид таклифлар “Энглиш теачинг метҳодологй” номли дарслик мазмунига сингдирилган (Низомий номидаги Ўзбекистон миллий педагогика университетининг 2025-йил 11-октябрдаги 22-01-786/22-сонли қарори). Натижада, талабаларда инглиз тилида гапириш кўникмасини ривожлантириш методикаси такомиллаштирилган;
инглиз тилида талабаларда гапириш кўникмасини ривожлантириш самарадорлиги ҳиссий мослашув ва ички рағбатлантиришнинг кучайиши, мулоқот жараёнида нутқий ишончлилик ва фаолликнинг ошиши, оғзаки нутқда мазмуний аниқлик ва коммуникатив барқарорликни таъминлашга қаратилган мотивасион-нутқий мустаҳкамлаш ёндашуви асосида такомиллаштиришга доир маълумотлар “Энглиш теачинг метҳодологй” номли дарслик мазмунига сингдирилган (Низомий номидаги Ўзбекистон миллий педагогика университетининг 2025-йил 11-октябрдаги 22-01-786/22-сонли қарори). Натижада, талабаларнинг гапириш кўникмасини ривожлантириш методикасининг баҳолаш мезонлари ва инновацион технологиуа воситаларини такомиллаштириш имкони амалга оширилган.