Ахмедова Анорахон Шавкат қизининг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон
I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): “Музокаралар муваффақиятини белгиловчи ижтимоий-психологик омиллар” мавзусидаги 19.00.05 – “Ижтимоий психология. Этнопсихология” (Психология фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2024.4.PhD/P1070
Илмий раҳбар: Мухамедова Дилбар Гафурджановна, психология фанлари доктори (DSc), профессор.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Мирзо Улуғбек номидаги Ўзбекистон Миллий Университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Ўзбекистон Миллий университети, PhD.03/2025.27.12.Р.01.18.
Расмий оппонентлар: Нарзикулова Ф.Б. психология фанлари доктори (DSc), профессор; Нигматуллина Л.А. психология фанлари фалсафа доктори (PhD), доцент;
Етакчи ташкилот: Бухоро Давлат Университети
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга мойилик.
II. Тадқиқотнинг мақсади музокаралар муваффақиятига таъсир этувчи ижтимоий-психологик омилларни аниқлаш ва уларнинг ўзаро боғлиқлигини таҳлил қилишдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
музокара жараёнида иштирок этувчи шахсларнинг жинси, ёши ва касбий ривожланиш босқичига қараб ижтимоий-психологик омиллар ифодасида фарқлар мавжудлиги аниқланган;
амалий музокара тажрибасига эга мутахассисларнинг эксперт баҳолари асосида музокара муваффақиятини белгиловчи асосий ижтимоий-психологик омиллар аниқланган;
эмоционал интеллект, ҳаётга бардошлилик, боғлиқлик ҳисси ва музокара услублари ўртасида статистик жиҳатдан аҳамиятли корреляцион боғлиқликлар аниқланган;
ҳаётга бардошлилик ва эмоционал интеллектни ривожлантиришга қаратилган тренинг дастурининг самарадорлиги экспериментал тарзда исботланган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши.
Низомий номидаги Ўзбекистон Миллий педагогика университети Психология ўқув-илмий маркази 23.08.2025 ПМ-431 – сонли маълумотномасига асосан Ўзбекистон Миллий Университетининг тадқиқотчиси Ахмедова Анорахон Шавкат қизининг “Музокаралар муваффақиятини белгиловчи ижтимоий-психологик омиллар” мавзусидаги 19.00.05 – Ижтимоий психология. Этнопсихология ихтисослигидан фалсафа доктори PhD илмий даражасини олиш учун тайёрлаган диссертация иши натижаларини жорий этилиши;
Музокара жараёнида иштирок этувчи шахсларнинг жинси, ёши ва касбий ривожланиш босқичига қараб ижтимоий-психологик омиллар ифодасида фарқлар мавжудлиги эмпирик жиҳатдан аниқланиб, ушбу омилларнинг музокара самарадорлигига таъсир механизмлари асосланган илмий маълумотлар “Ижтимоий психологияси” модулига киритилди (Низомий номидаги Ўзбекистон Миллий педагогика университети ҳузуридаги Психология ўқув-илмий марказининг 2025-йил 23-августдаги ПМ–431-сонли маълумотномаси). Натижада, музокара жараёнини ташкил этишда индивидуал ва касбий хусусиятларни ҳисобга олиш зарурлиги илмий асосланди.
Музокара тажрибасига эга мутахассисларнинг эксперт баҳолари асосида музокаралар муваффақиятини белгиловчи асосий ижтимоий-психологик омилларнинг ўзаро таъсир механизми далилланиб, илмий маълумотлар “Ижтимоий психологияси” модулига киритилди (Низомий номидаги Ўзбекистон Миллий педагогика университети ҳузуридаги Психология ўқув-илмий марказининг 2025-йил 23-августдаги ПМ–431-сонли маълумотномаси). Натижада, музокара жараёнида психологик тайёргарлик ва тажрибанинг ҳал қилувчи аҳамиятга эгалиги исботланди.
Эмоционал интеллект ва ҳаётга бардошлиликнинг музокара услублари билан ўзаро боғлиқлиги аниқланиб, бу жараёнда эмоцияларни бошқариш, стрессга чидамлилик ва конструктив мулоқот стратегиялари муҳим психологик омиллар сифатида асосланган илмий маълумотлар “Ижтимоий психологияси” модулига киритилди (Низомий номидаги Ўзбекистон Миллий педагогика университети ҳузуридаги Психология ўқув-илмий марказининг 2025-йил 23-августдаги ПМ–431-сонли маълумотномаси). Натижада, эмоционал интеллект музокаралар самарадорлигини оширувчи етакчи омиллардан бири эканлиги исботланди.
Ҳаётга бардошлилик ва эмоционал интеллектни ривожлантиришга қаратилган тренинг дастурининг самарадорлиги экспериментал тарзда аниқланиб, тренинг жараёнида музокараларда мослашувчанлик, муросага келиш ва ижтимоий алоқаларни мустаҳкамлаш даражаси сезиларли ошгани далилланди. Натижада, психологик тренинглар музокара жараёнини такомиллаштиришнинг самарали механизми эканлиги илмий жиҳатдан асосланган илмий маълумотлар “Ижтимоий психологияси” модулига киритилди (Низомий номидаги Ўзбекистон Миллий педагогика университети ҳузуридаги Психология ўқув-илмий марказининг 2025-йил 23-августдаги ПМ–431-сонли маълумотномаси).