Джураев Фаррух Миржалоловичнинг
фан доктори (DSc) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): “Сут бези саратони билан касалланган беморларни махсус даволашдан кейинги реабилитациясини такомиллаштириш”, 14.00.12 – Тиббий реабилитология (тиббиёт фанлари).
Диссертация мавзуси рўйҳатга олинган рақам: B В2025.2.DSc/Tib1324.
Илмий маслаҳатчи: Ризаев Жасур Алимджанович, тиббиёт фанлари доктори, профессор.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Самарканд давлат тиббиёт университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Самарқанд давлат тиббиёт университети, DSc.06/2025.27.12.Tib.17.04.
Расмий оппонентлар: Собирова Гузал Наимовна, тиббиёт фанлари доктори, профессор; Каххаров Алишер Джамалиддинович, тиббиёт фанлари доктори; Абдуллаев Равшанбек Бабаджанович, тиббиёт фанлари доктори, профессор.
Етакчи ташкилот: Абуали ибни Сино номидаги Тожикистон давлат тиббиёт университети (Тожикистон Республикаси).
Диссертация йўналиши: амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади: сут бези раги билан касалланган аёлларда махсус даволашнинг (жарроҳлик, химиотерапия, нур терапияси) турли босқичларида амалга ошириладиган тиббий реабилитация усулларининг самарадорлигини аниқлаш ва клинико-лаборатор ва психоэмоционал кўрсаткичлар асосида такомиллаштириш орқали беморларнинг ҳаётий сифатини яхшилашдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
илк бор сут бези ракининг эпидемиологик, клиник ва статистик маълумотлар биргаликда таҳлил қилиниб, ушбу касалликни комплекс назорат қилишнинг тамойиллари ишлаб чиқилган;
сут бези раки билан касалланган аёллар оқимини шакиллантиришнинг ёш, касаллик босқичи ва хавфлилик даражасига қараб ўзига хос хусусиятлари ўрганилди ҳамда мавжуд касаллик регистрлари билан таққослаш натижада касалликни индивидуал даволаш модели ишлаб чиқилган;
махсус даволашдан кейинги даврда қўлланиладиган реабилитация усулларининг самарадорлиги клиник, лаборатор (кортизол, IL 6, TNF α) ва ҳаёт сифатини баҳолаш шкаласи (VAS шкаласи, HADS шкаласи, SF-36) кўрсаткичлар асосида таҳлил натижалари асосида такомиллаштирилган;
тиббий реабилитация қўлланилиши натижасида касалликнинг қайталаниши ва асоратлар ривожланиш эҳтимоли камайиши натижасида беморларнинг ҳаёт сифати яхшиланиши асосланган;
сут бези раки билан касалланган аёллар учун клиник, лаборатор ва психоэмоционал ҳолатни ҳисобга олган ҳолда индивидуал реабилитация алгоритми ишлаб чиқилган.
IV. Тадқиқот натижаларини жорий қилиниши. 
Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳузуридаги Илмий техник кенгашнинг илмий-тадқиқот ишлари натижаларини амалиётга татбиғи бўйича ягона хулоса 2024 йил 13 ноябрдаги 08/56 – сонли хулосасига кўра:
биринчи илмий янгилик: илк бор сут бези ракининг эпидемиологик, клиник ва статистик маълумотлар биргаликда таҳлил қилиниб, ушбу касалликни комплекс назорат қилишнинг тамойиллари ишлаб чиқилган. “Сут бези раки билан оғриган беморларнинг ҳаёт сифатини ошириш усуллари”, “Сут бези раки билан оғриган беморларнинг муолажалардан кейинги реабилитациясининг замонавий усуллари” бўйича ишлаб чиқилган услубий тавсиялар СамДТУ Илмий кенгашида тасдиқланган (25 июн 2025 йил 9-сон баённома), Республика ихтисослаштирилган онкология илмий - амалий тиббиёт маркази Навоий филиали 2025 йил 02 июлдаги 30 т сонли буйруғи билан, Республика ихтисослаштирилган онкология илмий - амалий тиббиёт маркази Бухоро филиалига 2025 йил 03 августдаги 30 и/т сонли буйруғи билан амалий фаолиятга жорий қилинган; ижтимоий самарадорлиги: соғлиқни сақлаш тизимидаги ташхис ва даволаш жараёнларини такомиллаштириш орқали аҳолининг саломатлигини сақлаш, сут бези ракидан эрта ўлимни камайтириш, ишчи кучи ва ижтимоий барқарорликни таъминлашга хизмат қилади. Ушбу натижа онкологик касалликларга қарши курашишда мухим аҳамиятга эга; иқтисодий самарадорлиги: шундаки, соғлиқни сақлаш тизими харажатларини оптималлаштиради, аҳоли саломатлиги ва меҳнат қобилиятини қайта тиклашда кўмаклашади, ногиронлик ва ижтимоий тўловлар миқдорини камайтиради. Шу билан биргаликда сут бези ракини самарали реабилитация тадбирлари иқтисодиётнинг барқарор ривожланишига ва аҳоли фаровонлигига тўғридан-тўғри ҳисса қўшади. Ҳулоса: Сут бези раки билан оғриган аёлларда эпидемиологик, клиник ва статистик маълумотларни биргаликда таҳлил қилиш орқали касалликнинг тарқалиш қонуниятлари чуқурроқ очиб берилди. Ушбу ёндашув илк бор касалликни комплекс реабилитация қилишнинг илмий асосланган тамойилларини ишлаб чиқиш имконини берди.
иккинчи илмий янгилик: сут бези раки билан касалланган аёллар оқимини шакиллантиришнинг ёш, касаллик босқичи ва хавфлилик даражасига қараб ўзига хос хусусиятлари ўрганилди ҳамда мавжуд касаллик регистрлари билан таққослаш натижада касалликни индивидуал даволаш модели ишлаб чиқилган. “Сут бези раки билан оғриган беморларнинг ҳаёт сифатини ошириш усуллари”, “Сут бези раки билан оғриган беморларнинг муолажалардан кейинги реабилитациясининг замонавий усуллари” бўйича ишлаб чиқилган услубий тавсиялар СамДТУ Илмий кенгашида тасдиқланган (25 июн 2025 йил 9-сон баённома), Республика ихтисослаштирилган онкология илмий - амалий тиббиёт маркази Навоий филиали 2025 йил 02 июлдаги 30 т сонли буйруғи билан, Республика ихтисослаштирилган онкология илмий - амалий тиббиёт маркази Бухоро филиалига 2025 йил 03 августдаги 30 и/т сонли буйруғи билан амалий фаолиятга жорий қилинган; ижтимоий самарадорлиги: маҳаллий популяция хусусиятлари ҳисобга олинган ҳолда индивидуал даволаш ва реабилитация чоралари белгиланиши, аҳолининг реал эҳтиёжларига жавоб беради. Касалликнинг босқичи ва хавфлилик даражасига қараб фарқланган ёндашув беморларнинг самарали даволаниши ва ижтимоий ҳаётга тезроқ қайтишини таъминлайди; иқтисодий самарадорлиги: Реабилитацияга индивидуал ёндашувга асосланган ушбу илмий янгилик соғлиқни сақлаш тизими харажатларини тежаш, ишчи кучини сақлаш ва ижтимоий-иқтисодий юкни камайтириш орқали мамлакат иқтисодиёти барқарорлигига хизмат қилади. Ҳулоса: Сут бези раки билан оғриган аёлларда эпидемиологик, клиник ва статистик маълумотларни биргаликда таҳлил қилиш орқали касалликнинг тарқалиш қонуниятлари чуқурроқ очиб берилди. Ушбу ёндашув илк бор касалликни комплекс реабилитация қилишнинг илмий асосланган тамойилларини ишлаб чиқиш имконини берди.
учинчи илмий янгилик: махсус даволашдан кейинги даврда қўлланиладиган реабилитация усулларининг самарадорлиги клиник, лаборатор (кортизол, IL 6, TNF α) ва ҳаёт сифатини баҳолаш шкаласи (VAS шкаласи, HADS шкаласи, SF-36) кўрсаткичлар асосида таҳлил натижалари асосида такомиллаштирилган. “Сут бези раки билан оғриган беморларнинг ҳаёт сифатини ошириш усуллари”, “Сут бези раки билан оғриган беморларнинг муолажалардан кейинги реабилитациясининг замонавий усуллари” бўйича ишлаб чиқилган услубий тавсиялар СамДТУ Илмий кенгашида тасдиқланган (25 июн 2025 йил 9-сон баённома), Республика ихтисослаштирилган онкология илмий - амалий тиббиёт маркази Навоий филиали 2025 йил 02 июлдаги 30 т сонли буйруғи билан, Республика ихтисослаштирилган онкология илмий - амалий тиббиёт маркази Бухоро филиалига 2025 йил 03 августдаги 30 и/т сонли буйруғи билан амалий фаолиятга жорий қилинган; ижтимоий самарадорлиги: Сут бези раки билан оғриган аёлларда асоратларни камайтиради, оғриқ, хавотир ва депрессияни пасайтиради, жисмоний ва ижтимоий фаолликни қайта тиклайди. Шу билан бирга, беморларнинг ҳаёт сифатини ошириш, оилавий ва меҳнат фаолиятига эртароқ қайтиш имкониятини яратиш орқали жамиятда ижтимоий барқарорлик, соғлом муҳит шаклланишига хизмат қилади; иқтисодий самарадорлиги: реабилитация тадбирларини самарали ташкил этилиши беморларнинг меҳнат қобилиятини қайта тиклаш ва соғлом ҳаётга қайтишига ёрдам бериб, иқтисодиётда ишчи кучини йўқотишдан ҳимоя қилади. Эрта ногиронлик ва ижтимоий нафақаларга бўлган талаб камайиши эса давлат бюджети учун моддий юкни камайтиради. Ҳулоса: Сут бези раки билан оғриган аёлларда эпидемиологик, клиник ва статистик маълумотларни биргаликда таҳлил қилиш орқали касалликнинг тарқалиш қонуниятлари чуқурроқ очиб берилди. Ушбу ёндашув илк бор касалликни комплекс реабилитация қилишнинг илмий асосланган тамойилларини ишлаб чиқиш имконини берди.
тўртинчи илмий янгилик: тиббий реабилитация қўлланилиши натижасида касалликнинг қайталаниши ва асоратлар ривожланиш эҳтимоли камайиши натижасида беморларнинг ҳаёт сифати яхшиланиши асосланган. “Сут бези раки билан оғриган беморларнинг ҳаёт сифатини ошириш усуллари”, “Сут бези раки билан оғриган беморларнинг муолажалардан кейинги реабилитациясининг замонавий усуллари” бўйича ишлаб чиқилган услубий тавсиялар СамДТУ Илмий кенгашида тасдиқланган (25 июн 2025 йил 9-сон баённома), Республика ихтисослаштирилган онкология илмий - амалий тиббиёт маркази Навоий филиали 2025 йил 02 июлдаги 30 т сонли буйруғи билан, Республика ихтисослаштирилган онкология илмий - амалий тиббиёт маркази Бухоро филиалига 2025 йил 03 августдаги 30 и/т сонли буйруғи билан амалий фаолиятга жорий қилинган; ижтимоий самарадорлиги: ушбу ёндашув аҳоли саломатлигини муҳофаза қилиш, жамиятда соғлом ва фаол аёллар улушини кўпайтириш, оилавий барқарорликни мустаҳкамлаш ва умумий турмуш даражасини оширишга хизмат қилади; иқтисодий самарадорлиги: Узоқ муддатли самарали реабилитация беморларнинг меҳнат қобилиятини сақлаш ва иш фаолиятига қайтишига хизмат қилади. Бу иқтисодиёт учун ишчи кучи йўқотилишини камайтиради ҳамда оилаларнинг даромад манбаларидаги  узулишни камайтиради. Ҳулоса: Сут бези раки билан оғриган аёлларда эпидемиологик, клиник ва статистик маълумотларни биргаликда таҳлил қилиш орқали касалликнинг тарқалиш қонуниятлари чуқурроқ очиб берилди. Ушбу ёндашув илк бор касалликни комплекс реабилитация қилишнинг илмий асосланган тамойилларини ишлаб чиқиш имконини берди.
бешинчи илмий янгилик: сут бези раки билан касалланган аёллар учун клиник, лаборатор ва психоэмоционал ҳолатни ҳисобга олган ҳолда индивидуал реабилитация алгоритми ишлаб чиқилган. “Сут бези раки билан оғриган беморларнинг ҳаёт сифатини ошириш усуллари”, “Сут бези раки билан оғриган беморларнинг муолажалардан кейинги реабилитациясининг замонавий усуллари” бўйича ишлаб чиқилган услубий тавсиялар СамДТУ Илмий кенгашида тасдиқланган (25 июн 2025 йил 9-сон баённома), Республика ихтисослаштирилган онкология илмий - амалий тиббиёт маркази Навоий филиали 2025 йил 02 июлдаги 30 т сонли буйруғи билан, Республика ихтисослаштирилган онкология илмий - амалий тиббиёт маркази Бухоро филиалига 2025 йил 03 августдаги 30 и/т сонли буйруғи билан амалий фаолиятга жорий қилинган; ижтимоий самарадорлиги: клиник, лаборатор ва психоэмоционал кўрсаткичлар асосида амалга оширилган реабилитация тадбирлари амалий жиҳатдан беморларнинг ҳаёт сифатини яхшилаш ва касалликнинг қайталаниш хавфини камайтиришда самаралидир; иқтисодий самарадорлиги: қўшимча жарроҳлик амалиёти, химиотерапия ва нур терапиялар каби баланд таннархли даволаш усулларига бўлган эҳтиёжни сезиларли даражада қисқаради. Ҳулоса: Сут бези раки билан оғриган аёлларда эпидемиологик, клиник ва статистик маълумотларни биргаликда таҳлил қилиш орқали касалликнинг тарқалиш қонуниятлари чуқурроқ очиб берилди. Ушбу ёндашув илк бор касалликни комплекс реабилитация қилишнинг илмий асосланган тамойилларини ишлаб чиқиш имконини берди.