Abdullaeva Nargiza Abdullaevnaning
fan doktori (DSc) dissertatsiyasi himoyasi haqida e’lon

I. Umumiy ma’lumotlar. Dissertatsiya mavzusi, ixtisoslik shifri (ilmiy daraja beriladigan fan tarmog‘i): “Ergonomik va gender yondashuvlar asosida bo‘lajak boshlang‘ich sinf o‘qituvchilarining kognitiv-kasbiy kompetensiyalarini rivojlantirish”, 13.00.01 – Pedagogika nazariysi. Pedagogik ta’limotlar tarixi (pedagogika fanlari).  
Dissertatsiya mavzusi ro‘yxatga olingan raqam: B1706.2025.2.DSc/Ped475.
Dissertatsiya bajarilgan muassasa nomi: O‘zbekiston milliy pedagogika universiteti.
Ilmiy maslahatchi: Xalikov A’zam Abdusalomovich, pedagogika fanlari doktori, professor.
IK faoliyat ko‘rsatayotgan muassasa (muassasalar) nomi, IK raqami: O‘zbekiston milliy pedagogika universiteti, DSc.01/2025.27.12.Ped.03.03.
Rasmiy opponentlar: Shodieva Matluba Juraevna, pedagogika fanlari doktori (DSc), professor; Ismanova Arofat Abdulxamidovna, pedagogika fanlari doktori, professor; Abdullaeva Shaxzoda Abdullaevna, pedagogika fanlari doktori, professor.   
Yetakchi tashkilot: Guliston davlat pedagogika instituti.
Dissertatsiya yo‘nalishi: nazariy va amaliy ahamiyatga molik. 
II. Tadqiqotning maqsadi. Ergonomik va gender yondashuvlari asosida bo‘lajak boshlang‘ich sinf o‘qituvchilarining kognitiv - kasbiy kompetensiyalarini rivojlantirish bo‘yicha tavsiyalar ishlab chiqish. 
III. Tadqiqotning ilmiy yangiligi:
bo‘lajak boshlang‘ich ta’lim o‘qituvchilarida ergonomik va gender yondashuvlarini rivojlantirishning pedagogik imkoniyatlarini kasbiy kompetensiyalarni rivojlantirish va yoshlarning psixofiziologik va neyrobiologik xususiyatlarini, audiovizual manbalarning milliy-qiymatli traektoriyasi bosqichma-bosqich moslashtirish hamda ehtiyojlarga teng munosabatli samarali ta’lim muhitini yaratishda ergonomik va gender-neyral faoliyatli muammolarga ustuvorlik berish asosida aniqlangan;
bo‘lajak o‘qituvchilarning kognitiv-kasbiy ergonomik va gender yondashuvlariga mos kompetensiyalarni rivojlantirish texnologiyalari elektron va aralash o‘qitish turlariga ustuvorlik berib, bilimlarni o‘zlashtirish, real-ta’limiy vaziyatlarga uyg‘un echim topa olish, axborotlarni mustaqil baholash va yangi g‘oyalarni yaratish hamda intellektual treninglar, refleksiya modellarini loyihalash asosida takomillashtirilgan;
bo‘lajak boshlang‘ich ta’lim o‘qituvchilarda kognitiv-kasbiy kompetensiyalari rivojlantirish modeli qiziqish, mantiq va axborotni ta’minlaydigan analizatorlarning periferik va markaziy joylashuviga qarab farqni aniqlaydigan psixofiziologik, neyrobiotik va miya xususiyatlarini spesifikatsiya qilish hamda interpretativ ta’limiy muhitning jismoniy va psixologik qulayligi mos aqliy faollikni integrativ baholash asosida takomillashtirilgan;
kognitiv-kasbiy kompetensiyalarni shakllantirish jarayonlari antropologik, psixofiziologik, vizual eshitish va miya xususiyatlarini, gender va ergonomikaning sohalariga individual munosabatni shakllantirish hamda aralash ta’limda elektron matnni vizual idrok etishni hisobga olish asosida takomillashtirilgan;
ergonomik va gender yondashuvlarining samaradorligi g‘oyalarni demokratik muhitda yaratish, kognitiv jarayonlarni muntazam faollashtirish, aqliy, ijtimoiy va insonparvarlik tafakkurini kompleks bosqichma-bosqich rivojlantirish hamda ta’limga ergonomik va gender prinsiplarga mos xolda stereotipsiz munosabatda bo‘lish asosida takomillashtirilgan.
IV. Tadqiqot natijalarining joriy qilinishi. Ergonomik va gender yondashuvlari asosida bo‘lajak boshlang‘ich sinf o‘qituvchilarining kognitiv - kasbiy kompetensiyalarini rivojlantirish bo‘yicha olingan natijalar asosida:
bo‘lajak boshlang‘ich ta’lim o‘qituvchilarida ergonomik va gender yondashuvlarini rivojlantirishning pedagogik imkoniyatlarini kasbiy kompetensiyalarni rivojlantirish va yoshlarning psixofiziologik va neyrobiologik xususiyatlarini, audiovizual manbalarning milliy-qiymatli traektoriyasi bosqichma-bosqich moslashtirish hamda ehtiyojlarga teng munosabatli samarali ta’lim muhitini yaratishda ergonomik va gender-neyral faoliyatli muammolarga ustuvorlik berish asosida aniqlashga oid takliflar Toshkent davlat pedagogika universitetida bajarilgan PZ-2017927124 raqamli “Ta’lim muassasalarida pedagogik hamkorlik asosida pedagogik faoliyatni rivojlantirish” loyihasi doirasida belgilangan vazifalar ijrosini ta’minlashda foydalanilgan (Toshkent davlat pedagogika universitetning 2025 yil 5-maydagi 11-05-2841/04-sonli dalolatnomasi). Natijada talabalar ergonomik va gender nuqtayi nazaridan kognitiv - kasbiy kompetensiyalarini yaxshilangan;
bo‘lajak o‘qituvchilarning kognitiv-kasbiy ergonomik va gender yondashuvlariga mos kompetensiyalarni rivojlantirish texnologiyalari elektron va aralash o‘qitish turlariga ustuvorlik berib, bilimlarni o‘zlashtirish, real-ta’limiy vaziyatlarga uyg‘un echim topa olish, axborotlarni mustaqil baholash va yangi g‘oyalarni yaratish hamda intellektual treninglar, refleksiya modellarini loyihalash asosida takomillashtirishga oid takliflar Toshkent davlat pedagogika universitetida bajarilgan PZ-2017927124 raqamli “Ta’lim muassasalarida pedagogik hamkorlik asosida pedagogik faoliyatni rivojlantirish” loyihasi doirasida belgilangan vazifalar ijrosini ta’minlashda foydalanilgan (Toshkent davlat pedagogika universitetning 2025 yil 5-maydagi 11-05-2841/04-sonli dalolatnomasi). Natijada bo‘lajak boshlang‘ich ta’lim o‘qituvchilarining gender xususiyatlarining ergonomikasini hisobga olgan holda bilim va kasbiy sifatlari takomillashtirilgan;
bo‘lajak boshlang‘ich ta’lim o‘qituvchilarda kognitiv-kasbiy kompetensiyalari rivojlantirish modeli qiziqish, mantiq va axborotni ta’minlaydigan analizatorlarning periferik va markaziy joylashuviga qarab farqni aniqlaydigan psixofiziologik, neyrobiotik va miya xususiyatlarini spesifikatsiya qilish hamda interpretativ ta’limiy muhitning jismoniy va psixologik qulayligi mos aqliy faollikni integrativ baholash asosida takomillashtirishga oid takliflar Toshkent davlat pedagogika universitetida bajarilgan PZ-2017927124 raqamli “Ta’lim muassasalarida pedagogik hamkorlik asosida pedagogik faoliyatni rivojlantirish” loyihasi doirasida belgilangan vazifalar ijrosini ta’minlashda foydalanilgan (Toshkent davlat pedagogika universitetning 2025 yil 5-maydagi 11-05-2841/04-sonli dalolatnomasi). Natijada, gender madaniyati va shaxsiy o‘sish rivojlanishi bilan talabalarning bilim va kasbiy faoliyatida yaxshilanishga erishilgan;
kognitiv-kasbiy kompetensiyalarni shakllantirish jarayonlari antropologik, psixofiziologik, vizual eshitish va miya xususiyatlarini, gender va ergonomikaning sohalariga individual munosabatni shakllantirish hamda aralash ta’limda elektron matnni vizual idrok etishni hisobga olish asosida takomillashtirishga oid takliflar Toshkent davlat pedagogika universitetida bajarilgan PZ-2017927124 raqamli “Ta’lim muassasalarida pedagogik hamkorlik asosida pedagogik faoliyatni rivojlantirish” loyihasi doirasida belgilangan vazifalar ijrosini ta’minlashda foydalanilgan (Toshkent davlat pedagogika universiteninig 2025 yil 5-maydagi 11-05-2841/04-sonli dalolatnomasi). Natijada bo‘lajak o‘qituvchilarning kognitiv - kasbiy tayyorgarligini takomillashtirish samaradorligi va jarayonining oshishiga erishilgan;
ergonomik va gender yondashuvlarining samaradorligi g‘oyalarni demokratik muhitda yaratish, kognitiv jarayonlarni muntazam faollashtirish, aqliy, ijtimoiy va insonparvarlik tafakkurini kompleks bosqichma-bosqich rivojlantirish hamda ta’limga ergonomik va gender prinsiplarga mos xolda stereotipsiz munosabatda bo‘lish asosida takomillashtirishga oid takliflar Toshkent davlat pedagogika universitetida bajarilgan PZ-2017927124 raqamli “Ta’lim muassasalarida pedagogik hamkorlik asosida pedagogik faoliyatni rivojlantirish” loyihasi doirasida belgilangan vazifalar ijrosini ta’minlashda foydalanilgan (Toshkent davlat pedagogika universitetning 2025 yil 5-maydagi 11-05-2841/04-sonli dalolatnomasi). Natijada o‘quvchilarning bilim olish samaradorligiga erishilgan.