Абдуллаева Наргиза Абдуллаевнанинг
фан доктори (DSc) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар. Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи): “Эргономик ва гендер ёндашувлар асосида бўлажак бошланғич синф ўқитувчиларининг когнитив-касбий компетенсияларини ривожлантириш”, 13.00.01 – Педагогика назарийси. Педагогик таълимотлар тарихи (педагогика фанлари).  
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B1706.2025.2.DSc/Ped475.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Ўзбекистон миллий педагогика университети.
Илмий маслаҳатчи: Халиков Аъзам Абдусаломович, педагогика фанлари доктори, профессор.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса (муассасалар) номи, ИК рақами: Ўзбекистон миллий педагогика университети, DSc.01/2025.27.12.Ped.03.03.
Расмий оппонентлар: Шодиева Матлуба Жураевна, педагогика фанлари доктори (ДСc), профессор; Исманова Арофат Абдулхамидовна, педагогика фанлари доктори, профессор; Абдуллаева Шахзода Абдуллаевна, педагогика фанлари доктори, профессор.   
Етакчи ташкилот: Гулистон давлат педагогика институти.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик. 
II. Тадқиқотнинг мақсади. Эргономик ва гендер ёндашувлари асосида бўлажак бошланғич синф ўқитувчиларининг когнитив - касбий компетенсияларини ривожлантириш бўйича тавсиялар ишлаб чиқиш. 
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
бўлажак бошланғич таълим ўқитувчиларида эргономик ва гендер ёндашувларини ривожлантиришнинг педагогик имкониятларини касбий компетенсияларни ривожлантириш ва ёшларнинг психофизиологик ва нейробиологик хусусиятларини, аудиовизуал манбаларнинг миллий-қийматли траекторияси босқичма-босқич мослаштириш ҳамда эҳтиёжларга тенг муносабатли самарали таълим муҳитини яратишда эргономик ва гендер-нейрал фаолиятли муаммоларга устуворлик бериш асосида аниқланган;
бўлажак ўқитувчиларнинг когнитив-касбий эргономик ва гендер ёндашувларига мос компетенсияларни ривожлантириш технологиялари электрон ва аралаш ўқитиш турларига устуворлик бериб, билимларни ўзлаштириш, реал-таълимий вазиятларга уйғун ечим топа олиш, ахборотларни мустақил баҳолаш ва янги ғояларни яратиш ҳамда интеллектуал тренинглар, рефлекция моделларини лойиҳалаш асосида такомиллаштирилган;
бўлажак бошланғич таълим ўқитувчиларда когнитив-касбий компетенсиялари ривожлантириш модели қизиқиш, мантиқ ва ахборотни таъминлайдиган анализаторларнинг периферик ва марказий жойлашувига қараб фарқни аниқлайдиган психофизиологик, нейробиотик ва мия хусусиятларини спецификация қилиш ҳамда интерпретатив таълимий муҳитнинг жисмоний ва психологик қулайлиги мос ақлий фаолликни интегратив баҳолаш асосида такомиллаштирилган;
когнитив-касбий компетенсияларни шакллантириш жараёнлари антропологик, психофизиологик, визуал эшитиш ва мия хусусиятларини, гендер ва эргономиканинг соҳаларига индивидуал муносабатни шакллантириш ҳамда аралаш таълимда электрон матнни визуал идрок етишни ҳисобга олиш асосида такомиллаштирилган;
эргономик ва гендер ёндашувларининг самарадорлиги ғояларни демократик муҳитда яратиш, когнитив жараёнларни мунтазам фаоллаштириш, ақлий, ижтимоий ва инсонпарварлик тафаккурини комплекс босқичма-босқич ривожлантириш ҳамда таълимга эргономик ва гендер принципларга мос холда стереотипсиз муносабатда бўлиш асосида такомиллаштирилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Эргономик ва гендер ёндашувлари асосида бўлажак бошланғич синф ўқитувчиларининг когнитив - касбий компетенсияларини ривожлантириш бўйича олинган натижалар асосида:
бўлажак бошланғич таълим ўқитувчиларида эргономик ва гендер ёндашувларини ривожлантиришнинг педагогик имкониятларини касбий компетенсияларни ривожлантириш ва ёшларнинг психофизиологик ва нейробиологик хусусиятларини, аудиовизуал манбаларнинг миллий-қийматли траекторияси босқичма-босқич мослаштириш ҳамда эҳтиёжларга тенг муносабатли самарали таълим муҳитини яратишда эргономик ва гендер-нейрал фаолиятли муаммоларга устуворлик бериш асосида аниқлашга оид таклифлар Тошкент давлат педагогика университетида бажарилган ПЗ-2017927124 рақамли “Таълим муассасаларида педагогик ҳамкорлик асосида педагогик фаолиятни ривожлантириш” лойиҳаси доирасида белгиланган вазифалар ижросини таъминлашда фойдаланилган (Тошкент давлат педагогика университетнинг 2025 йил 5-майдаги 11-05-2841/04-сонли далолатномаси). Натижада талабалар эргономик ва гендер нуқтайи назаридан когнитив - касбий компетенсияларини яхшиланган;
бўлажак ўқитувчиларнинг когнитив-касбий эргономик ва гендер ёндашувларига мос компетенсияларни ривожлантириш технологиялари электрон ва аралаш ўқитиш турларига устуворлик бериб, билимларни ўзлаштириш, реал-таълимий вазиятларга уйғун ечим топа олиш, ахборотларни мустақил баҳолаш ва янги ғояларни яратиш ҳамда интеллектуал тренинглар, рефлекция моделларини лойиҳалаш асосида такомиллаштиришга оид таклифлар Тошкент давлат педагогика университетида бажарилган ПЗ-2017927124 рақамли “Таълим муассасаларида педагогик ҳамкорлик асосида педагогик фаолиятни ривожлантириш” лойиҳаси доирасида белгиланган вазифалар ижросини таъминлашда фойдаланилган (Тошкент давлат педагогика университетнинг 2025 йил 5-майдаги 11-05-2841/04-сонли далолатномаси). Натижада бўлажак бошланғич таълим ўқитувчиларининг гендер хусусиятларининг эргономикасини ҳисобга олган ҳолда билим ва касбий сифатлари такомиллаштирилган;
бўлажак бошланғич таълим ўқитувчиларда когнитив-касбий компетенсиялари ривожлантириш модели қизиқиш, мантиқ ва ахборотни таъминлайдиган анализаторларнинг периферик ва марказий жойлашувига қараб фарқни аниқлайдиган психофизиологик, нейробиотик ва мия хусусиятларини спецификация қилиш ҳамда интерпретатив таълимий муҳитнинг жисмоний ва психологик қулайлиги мос ақлий фаолликни интегратив баҳолаш асосида такомиллаштиришга оид таклифлар Тошкент давлат педагогика университетида бажарилган ПЗ-2017927124 рақамли “Таълим муассасаларида педагогик ҳамкорлик асосида педагогик фаолиятни ривожлантириш” лойиҳаси доирасида белгиланган вазифалар ижросини таъминлашда фойдаланилган (Тошкент давлат педагогика университетнинг 2025 йил 5-майдаги 11-05-2841/04-сонли далолатномаси). Натижада, гендер маданияти ва шахсий ўсиш ривожланиши билан талабаларнинг билим ва касбий фаолиятида яхшиланишга эришилган;
когнитив-касбий компетенсияларни шакллантириш жараёнлари антропологик, психофизиологик, визуал эшитиш ва мия хусусиятларини, гендер ва эргономиканинг соҳаларига индивидуал муносабатни шакллантириш ҳамда аралаш таълимда электрон матнни визуал идрок етишни ҳисобга олиш асосида такомиллаштиришга оид таклифлар Тошкент давлат педагогика университетида бажарилган ПЗ-2017927124 рақамли “Таълим муассасаларида педагогик ҳамкорлик асосида педагогик фаолиятни ривожлантириш” лойиҳаси доирасида белгиланган вазифалар ижросини таъминлашда фойдаланилган (Тошкент давлат педагогика университениниг 2025 йил 5-майдаги 11-05-2841/04-сонли далолатномаси). Натижада бўлажак ўқитувчиларнинг когнитив - касбий тайёргарлигини такомиллаштириш самарадорлиги ва жараёнининг ошишига эришилган;
эргономик ва гендер ёндашувларининг самарадорлиги ғояларни демократик муҳитда яратиш, когнитив жараёнларни мунтазам фаоллаштириш, ақлий, ижтимоий ва инсонпарварлик тафаккурини комплекс босқичма-босқич ривожлантириш ҳамда таълимга эргономик ва гендер принципларга мос холда стереотипсиз муносабатда бўлиш асосида такомиллаштиришга оид таклифлар Тошкент давлат педагогика университетида бажарилган ПЗ-2017927124 рақамли “Таълим муассасаларида педагогик ҳамкорлик асосида педагогик фаолиятни ривожлантириш” лойиҳаси доирасида белгиланган вазифалар ижросини таъминлашда фойдаланилган (Тошкент давлат педагогика университетнинг 2025 йил 5-майдаги 11-05-2841/04-сонли далолатномаси). Натижада ўқувчиларнинг билим олиш самарадорлигига эришилган.