Умаркулова Камола Бегалиевнанинг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон
I. Умумий маълумотлар. Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи): “Талабаларнинг ижтимоий-маданий компетенсияларини ривожлантириш методикасини такомиллаштириш”, 13.00.02 - Таълим ва тарбия назарияси ва методикаси (педагогика фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: Б2023.3.PhD/Ped4793.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Ўзбекистон миллий педагогика университети.
Илмий раҳбар: Абдуллаева Барно Сайфутдиновна, педагогика фанлари доктори, профессор.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса (муассасалар) номи, ИК рақами: Ўзбекистон миллий педагогика университети, DSc.01/2025.27.12.Ped.03.03.
Расмий оппонентлар: Усманова Умида Айбековна, педагогика фанлари доктори (DSc); Исманова Арофат Абдулхамидовна, педагогика фанлари доктори, профессор
Етакчи ташкилот: Фарғона давлат университети.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади: талабаларнинг ижтимоий-маданий компетенсияларини ривожлантириш методикасини такомиллаштириш бўйича тавсиялар ишлаб чиқишдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
талабаларнинг ижтимоий-маданий компетенсияларини ривожлантиришнинг дидактик имкониятлари ижтимоий-маданий ҳодиса сифатида таълимда тадбиқий жиҳатларини мазмунан таснифлашга мос қиёсий ўрганишга қаратилган фаолиятга асосланган таълимни ташкил этиш аудентивлигини ижтимоий муносабатнинг обективлигига семантик интеграциялаш асосида таъминлаш орқали аниқлаштирилган;
талабаларнинг ижтимоий-маданий компетентлигини ривожлантириш мазмуни ўқув материалларининг семантик тўлиқлигини когнитив фаолиятнинг регулятив, рефлексив ва аксиосемантик ўзаро таъсирига кўра мувофиқлаштириш асосида идрок селективлиги орқали интеллектуал ҳисларни фаоллаштириш жараёнини мазмунли-технологик контентларда функсионал акс эттиришга кўра такомиллаштирилган;
талабаларнинг ижтимоий-маданий компетенсияларини ривожлантириш модели технологик компоненти таркибий элементларини контекстуал уйғунлаштиришга кўра лойиҳалаштиришда маданий интроспектив таҳлил кўникмасини касбий таълим мақсадлари билан когнитив фаолиятга таъсирини прагматик тавсифлаш асосида такомиллаштирилган;
талабаларнинг ижтимоий-маданий компетенсияларини ривожлантириш самарадорлиги тарихий-илмий педагогик материаллар билан ишлашда контентни метакогнитив баҳолашга йўналтирилган мониторинг ҳамда касбий фаолиятда қўллашга ўргатишда мета-леарнинг ва эмоционал интеллект таълимини синхронлаштириш асосида оширилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Талабаларнинг ижтимоий-маданий компетенсияларини ривожлантириш методикасини такомиллаштиришга доир тадқиқот натижалари асосида:
талабаларнинг ижтимоий-маданий компетенсияларини ривожлантиришнинг дидактик имкониятларини ижтимоий-маданий ҳодиса сифатида таълимда тадбиқий жиҳатларини мазмунан таснифлашга мос қиёсий ўрганишга қаратилган фаолиятга асосланган таълимни ташкил этиш аудентивлигини ижтимоий муносабатнинг обективлигига семантик интеграциялаш асосида таъминлаш орқали аниқлаштиришга оид таклифлар “Маънавиятшунослик” номли ўқув қўлланма мазмунига сингдирилган (Тошкент давлат педагогика университети Кенгашининг 2025-йил 30-январдаги 6/3.1 сонли қарорига асосан берилган 2025/65У-565 рақамли нашр рухсатномаси). Натижада талабаларнинг ижтимоий-маданий компетенсияларини ривожлантиришнинг дидактик имкониятларини аниқлашга шароит яратилган;
талабаларнинг ижтимоий-маданий компетентлигини ривожлантириш мазмунини ўқув материалларининг семантик тўлиқлигини когнитив фаолиятнинг регулятив, рефлексив ва аксиосемантик ўзаро таъсирига кўра мувофиқлаштириш асосида идрок селективлиги орқали интеллектуал ҳисларни фаоллаштириш жараёнини мазмунли-технологик контентларда функсионал акс эттиришга кўра такомиллаштиришга оид таклифлар “Маънавиятшунослик” номли ўқув қўлланма мазмунига сингдирилган (Тошкент давлат педагогика университети Кенгашининг 2025-йил 30-январдаги 6/3.1 сонли қарорига асосан берилган 2025/65У-565 рақамли нашр рухсатномаси). Натижада талабаларнинг ижтимоий-маданий компетенсияларини ривожлантиришнинг дидактик мазмуни бойитилган;
талабаларнинг ижтимоий-маданий компетенсияларини ривожлантириш моделини технологик компоненти таркибий элементларини контекстуал уйғунлаштиришга кўра лойиҳалаштиришда маданий интроспектив таҳлил кўникмасини касбий таълим мақсадлари билан когнитив фаолиятга таъсирини прагматик тавсифлаш асосида такомиллаштиришга оид таклифлар “Маънавиятшунослик” номли ўқув қўлланма мазмунига сингдирилган (Тошкент давлат педагогика университети Кенгашининг 2025-йил 30-январдаги 6/3.1 сонли қарорига асосан берилган 2025/65У-565 рақамли нашр рухсатномаси). Натижада талабаларнинг китобхонлик маданиятини ривожлантириш педагогик шарт-шароитлари мазмуни интенсивлаштирилган;
талабаларнинг ижтимоий-маданий компетенсияларини ривожлантириш самарадорлигини тарихий-илмий педагогик материаллар билан ишлашда контентни метакогнитив баҳолашга йўналтирилган мониторинг ҳамда касбий фаолиятда қўллашга ўргатишда мета-леарнинг ва эмоционал интеллект таълимини синхронлаштириш асосида оширишга оид таклифлар “Маънавиятшунослик” номли ўқув қўлланма мазмунига сингдирилган (Тошкент давлат педагогика университети Кенгашининг 2025-йил 30-январдаги 6/3.1 сонли қарорига асосан берилган 2025/65У-565 рақамли нашр рухсатномаси). Натижада талабаларнинг китобхонлик маданиятини ривожлантиришнинг таъсирчан механизмларини амалга татбиқ этиш самарадорлиги ошган.