Бафоева Нигора Азимовнанинг филология фанлари доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I.    Умумий маълумот 
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармогʻи): “Абдулла Қодирийнинг “Ўткан кунлар” романи ономастикаси” 10.00.01 – Ўзбек тили
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: В2024.1.PhD/Fil4311
Илмий раҳбар: Киличев Байрамали Эргашович, филология фанлари доктори (DSc), профессор. 
Диссертация бажарилган муассаса номи: Бухоро давлат университети 
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи (муассасалар), ИК рақами: Бухоро давлат университети DSc.03/04.06.2021.Fil.72.09
Расмий оппонентлар: Шокирова Ҳавасхон Нурмаматовна, филология фанлари доктори (DSc), профессор;  Нуриддинова Раʼно Севдиевна, филология фанлари номзоди, доцент 
Етакчи ташкилот: Самарқанд давлат университети 
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади Абдулла Қодирийнинг “Ўткан кунлар” романидаги ономастик бирликларни бир тизим сифатида тадқиқ этиш, уларнинг келиб чиқиш омиллари, номланиш сабаблари, семантик ва морфем хусусиятларини ўрганишдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
Абдулла Қодирийнинг “Ўткан кунлар” романи ономастикасига хос умумий ва хусусий белгилари асар яратилган давр тил хусусиятлари, кишиларнинг дунёқараши, миллий анъана ҳамда урф-одатларига богʻлиқлиги йигʻилган фактик далиллар, асардаги тарихий антропонимларда лисоний хусусиятлардан ташқари, қимматли тарихий, этнографик, этикавий ва эстетик маълумотлар асосланган;
романдаги жой номлари, антропоним, гидроним ва бошқаларнинг этимологияси, лугʻавий маънолари, фонетик, морфемик ва морфологик таркибий тузилишига кўра грамматик моделлари, уларнинг диахрон ҳамда синхронлиги ҳозирги ўзбек тили ономастикаси назариясига мувофиқ аниқланган;
асар тилидаги жой номларининг этнотопоним, антропотопоним, гидротопоним, фитотопоним, касб-кор атамалари асосида шаклланган каби семантик типлари, антропонимларнинг исм, тахаллус, лақаб сингари кўринишлари, статистик асосда давлатлар, шаҳар, қишлоқлар каби макротопонимлардан ташқари боғлар, кўчалар, маҳаллалар, мавзелар, даҳалар, қўрғонлар, ўрда, бозорлар, дор номлари, майдон, ҳужра, масжидлар, тепалар, некронимлар, гидронимлар ҳамда оронимлар каби ономастик лексика сатҳи меъёрларига мос ҳолда таснифланиб, лисоний хусусиятлари исботланган;
роман тилидаги ономастик бирликларнинг лугʻавий қатламларга муносабати ва ясалиш жиҳатлари: синтактик усул билан – от+от; сон+от; от+феъл; феъл+феъл қолиплар воситасида // от /шахс оти + от/ шахс оти + от / шахс оти; от /ўрин-жой оти + от/ ўрин-жой оти қолипи сермаҳсуллиги ҳамда ономастик конверсия ном яратишдаги муҳим аҳамият касб этиши далилланган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. 
Олинган илмий натижалар қуйидаги ишларда жорийланган:
Абдулла Қодирийнинг “Ўткан кунлар” романи ономастикасига хос умумий ва хусусий белгилари асар яратилган давр тил хусусиятлари, кишиларнинг дунёқараши, миллий анъана ҳамда урф-одатларига богʻлиқлиги йигʻилган фактик далиллар, асардаги тарихий антропонимларда лисоний хусусиятлардан ташқари, қимматли тарихий, этнографик, этикавий ва эстетик маълумотлар этимологияси билан боғлиқ масалаларини очиб беришдаги илмий-назарий қарашлардан ИЛ-402104209 рақамли “Ахборот-қидирув тизимлари (Гоогле, Яндех, Гоогле транслате) учун автоматик ишлов бериш воситаси – ўзбек тилининг морфолексикони ва морфологик анализатори дастурий воситасини яратиш” мавзусидаги инновацион грант лойиҳасида диссертация илмий натижаларидан (2022-2024-йй)  фойдаланилган. (Алишер Навоий номидаги Тошкент давлат ўзбек тили ва адабиёти университетининг 2021-йил 16-июлдаги 311-сонли маълумотномаси).  Натижада электрон луғат тузиш тамойиллари ва уларнинг миллий анъана ва урф-одатлар билан богʻлиқлиги ойдинлаштирилган;
асар тилидаги жой номларининг этнотопоним, антропотопоним, гидротопоним, фитотопоним, касб-кор атамалари асосида шаклланган каби семантик типлари, антропонимларнинг исм, тахаллус, лақаб сингари кўринишлари, статистик асосда давлатлар, шаҳар, қишлоқлар каби макротопонимлардан ташқари боғлар, кўчалар, маҳаллалар, мавзелар, даҳалар, қўрғонлар, ўрда, бозорлар, дор номлари, майдон, ҳужра, масжидлар, тепалар, некронимлар, гидронимлар ҳамда оронимлар каби лексика сатҳига доир назарий ва амалий материаллардан  “Ҳозирги ўзбек адабий тили (Синтаксис)” номли ўқув қўлланмадан самарали фойдаланилган. 60111400 – Ўзбек тили ва адабиёти бакалавриат таълим йўналиши учун мўлжалланган “Ҳозирги ўзбек адабий тили (Синтаксис)” номли ўқув қўлланмасининг “Номшунослик” деб номланган қисмини таййорлашда фойдаланилган (Олий ва ўрта махсус таълим вазирлигининг 2024-йил 29-майдаги 194-143-рақамли гувоҳномаси. Бухоро давлат педагогика институти маълумотномаси). Натижада лексикология ва морфология оид машқлар бажаришда фойдаланилган;
роман тилидаги ономастик бирликларнинг лугʻавий қатламларга муносабати ва ясалиш жиҳатлари: синтактик усул билан – от+от; сон+от; от+феъл; феъл+феъл қолиплар воситасида // от /шахс оти + от/ шахс оти + от / шахс оти; от /ўрин-жой оти + от/ ўрин-жой оти қолипи сермаҳсуллиги ҳамда ономастик конверсия ном яратишдаги муҳим аҳамият касб этиши 2024-2025-йилларда Бухоро вилояти телерадиокомпаниясининг “Ассалом Бухоро”, “Саккинчи мўжиза”, “Диёр” каби телекўрсатувлари ва эшиттиришларининг ссенарийсини ёзишда фойдаланилган, муаллиф билан суҳбатлар уюштирилган. (Ўзбекистон Миллий телерадиокомпанияси “Бухоро” телеканалининг 2025-йил 3-февралдаги 01-09-55-сон маълумотномаси). Натижада тарихий топоним ва антропонимларнинг пайдо бўлиш сабаблари ҳақидаги маълумотлар томошабинлар аудиториясига етказилган.