Очилова Гулнора Улашевнанинг фалсафа доктори (PhD) диссертацияси
 ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): “Инглиз ва ўзбек тилларидаги қариндошлик отларининг функсионал-семантик таҳлили”, 10.00.06 – Қиёсий адабиётшунослик, чоғиштирма тилшунослик ва таржимашунослик
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2023.1.PhD/Fil3179
Илмий раҳбар: Рахимов Аброр Ахмадович, филология фанлари бўйича фалсафа доктори, доцент. 
Диссертация бажарилган муассаса номи: Самарқанд давлат чет тиллар институти.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Самарқанд давлат чет тиллар институти, PhD.03/2025.27.12.Fil.37.02
Расмий оппонентлар: Сулайманова Нилуфар Жаббаровна, филология фанлари доктори (DSc), профессор; Даниева Майсара Джамаловна, филология фанлари доктори (DSc), профессор.
Етакчи ташкилот: Бердақ номидаги Қорақалпоқ давлат университети.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади инглиз ва ўзбек тилларидаги қариндошлик отлари атамаларининг функсионал-семантик, диахрон ҳамда синхрон аспектдаги муқоясаси ва таҳлилидан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги қуйидагилардан иборат:
қариндошлик отлари атамалари тизими синхрон ва диахрон ёндашувлар уйғунлигида таҳлил қилиниб, Европа ва Америка тилшунослигида шаклланган назарий қарашлар асосида ушбу тизимнинг лингвистик тузилиши, семантик барқарорлиги ва функсионал юкламаси аниқлаштирилган ҳамда қариндошлик отлари атамаларининг тил лексик тизимидаги ўрни ва уларнинг ижтимоий-маданий мазмуни илмий жиҳатдан изоҳланган;
инглиз ва ўзбек тилларидаги қариндошлик отлари атамалари тизими қиёсий-типологик нуқтаи-назардан таҳлил қилиниб, мазкур тизимларнинг умумий ва хусусий жиҳатлари семантик, структуравий ҳамда этимологик мезонлар асосида қариндош бўлмаган тилларда қариндошлик отларининг шаклланиши ва ривожланишига хос эволюцион, семантик ва лисоний қонуниятлар асослаб берилган;
“қариндошлик муносабати”, “қариндошлик отлари атамалари” ва “қариндошлик атамалар тизими” тушунчалари ўртасидаги функсионал-семантик ва структуравий боғлиқлик аниқланиб, уларнинг қиёсий-типологик ва синхрон-лингвистик модели ишлаб чиқилган ҳамда қариндошлик отлари атамаларининг назарий кўлами ва тадқиқ қамровини белгиловчи илмий мезон сифатида шакллантирилган;
тилшуносликдаги лингвистик, компонент-таҳлил ва семантик таҳлил усуллари ёрдамида инглиз ва ўзбек тилларидаги қон-қариндошлик ҳамда никоҳдан кейинги қариндошлик отлари атамаларининг функсионал-семантик тавсифи амалга оширилган, уларнинг денотатив, коннотатив ва прагматик хусусиятлари ҳамда синтактик, нутқда қўлланиш механизмлари ишлаш принципи очиб берилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Тадқиқот жараёнида ишлаб чиқилган услубий ва амалий таклифлар асосида:
қариндошлик отлари атамалари тизимини ўрганиш бўйича синхрон ва диахрон аспектдаги ёндашув ва европа, америка тилшунослигида ишлаб чиқилган йўналишлар ҳақидаги маълумотлар асосида, мазкур тизимнинг универсал назарий асоси шакллантирилишига қаратилган илмий натижалар Қарши давлат университетида амалга оширилган “Реинфорcинг Энглиш Лангуаге cомпетенcе ат Карши Стате Университй” номли халқаро грант лойиҳасида фойдаланилган (Қарши давлат университети 2025-йил 23- майдаги 04/2105-сонли маълумотномаси). Натижада инглиз ва ўзбек тилларидаги қариндошлик отлари атамаларининг  назарий билимлари мустаҳкамланиб, назарий асоснинг шаклланишига эришилган;
муқояса қилинаётган тиллар мисолида қариндош бўлмаган тилларга мансуб қариндошлик отлари атамалари тизими ва уларнинг хусусиятлари ҳақида умумий ҳамда хусусий маълумотлар тизимлаштирилиб, мазкур категорияларнинг чоғиштирма – қиёсий этимологик асоси талқин қилишга оид хулосаларидан 2025-йил 3-июнда “Самарқанд вилояти телерадиоканали”нинг “Ассалом, Самарқанд!” номли кўрсатуви ва Самарқанд радиосининг “Кун мавзуси” эшиттириши сенарийсини тайёрлашда фойдаланилган (Ўзбекистон миллий телерадиокомпанияси Самарқанд вилояти телерадиоканлаи 2025-йил 3-июндаги 01-07/201-сон маълумотномаси). Натижада тингловчиларнинг муқояса қилинаётган тиллар мисолидаги қариндош бўлмаган қариндошлик отлар тизими билимларига эга бўлиши ва билимлари бойишига хизмат қилган;
“қариндошлик муносабати”, “қариндошлик отлари атамалари” ва “қариндошлик атамалар тизими” тушунчаларининг қиёсий-типологик ҳамда синхрон лингвистик силуети яратилганлиги ҳақидаги диссертациясида эришилган натижалар ва ишлаб чиқилган тавсиялардан Британия Кенгаши (Бритиш Cоунcил) ҳамкорлигида амалга оширилган “Энглиш ас а счоол субжеcт” 1683580-рақамли халқаро лойиҳаси доирасида фойдаланилган (Ўзбекистон давлат жаҳон тиллари университети 2025-йил 17-сентябрдаги 11-25/36-сон маълумотномаси). Натижада ўқувчи-талабаларга инглиз маданиятига хос қариндошлик муносабатлари ҳамда қариндошлик отлари атамаларига оид маълумотларни етказишда назарий асос сифатида фойдаланилган.
лингвистик, компонент ва семантик таҳлил усулларидан фойдаланган ҳолда ўрганилаётган тиллардаги қон-қариндошлик отлари атамалари ҳамда никоҳдан кейинги қариндошлик отлари атамаларининг лингвистик, семантик-функсионал жиҳатларининг лисоний портрети тизимлаштирилганлигига оид хулосаларидан Ўзбекистондавлат жаҳон тиллари университетида давлат илмий-техник дастурлар доирасида 2021-2022- йилларда бажарилган АЛ-412104512 рақамли “Ўзбекистоннинг географик обектлари учун кўп тилдаги электрон луғат яратиш” мавзусидаги амалий лойиҳада фойдаланилган (Ўзбекистон давлат жаҳон тиллари университети 2025-йил 17-сентябрдаги 11-25/35-сон маълумотномаси). Натижада инглиз тилидаги лотинча ва юнонча ўзлашмаларнинг семантик-структур ўхшаш ва фарқли хусусиятлари ўрганилиб, контрастив таҳлиллар асосида аниқланган семантик, фонетик ва грамматик яқинлик муносабатларининг географик обектлар номланишида қўлланишга эришилган.