Дуйсенбаева Азиза Ихтияр қизининг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумӣ маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): «Артериал гипертензия ва сурункали буйрак касаллиги бўлган беморларда артериал қаттиқликнинг клиник ва диагностик аҳамияти», 14.00.06 – Кардиология (тиббиёт фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2022.1.PhD/Tib 2409.
Илмий раҳбар: Срожидинова Нигора Зайнутдиновна, тиббиёт фанлари доктори.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Республика ихтисослаштирилган кардиология илмий-амалий тиббиёт маркази.
Илмий кенгаш фаолият кўрсатаётган муассаса номи, Илмий кенгаш рақами: Республика ихтисослаштирилган кардиология илмий-амалий тиббиёт маркази, DSc.06/2025.27.12.Tib.09.01.
Расмий оппонентлар: Нуриллаева Наргиза Мухтархановна, тиббиёт фанлари доктори, профессор; Собиров Максуд Атабаевич, тиббиёт фанлари доктори, профессор.
Етакчи ташкилот: Тиббиёт ходимларининг касбий малакасини ривожлантириш маркази.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадкиқотнинг мақсади: артериал гипертония билан оғриган беморларда буйракларнинг функционал ҳолатига кўра артериал қаттиқликнинг ўзига хос хусусиятларини аниқлашдан иборат.
III. Тадкиқотнинг илмий янгилиги:
артериал гипертензия ва сурункали буйрак касаллиги С3б-С5 бўлган беморларда ўртача суткалик ва кундузги систолик артериал қон босимининг ошиши билан боғлиқ бўлган «night-picker» суткалик артериал босим профили устунлик қилиши, альбуминуриянинг А3 даражасида эса - систолик ва диастолик артериал қон босимининг бир вақтнинг ўзида ошиши аниқланган;
илк бор коптокчалар фильтрация тезлиги пасайиши ва альбуминурия ортишининг артериал ригидлик кўрсаткичлари (мСАБ, мДАБ, мПБ, ПТТТ) ортиши билан прогрессив боғлиқлиги, шу жумладан коптокчалар фильтрация тезлиги ва альбуминуриянинг пульс тўлқинининг тарқалиш тезлигини ошишига қўшган ҳиссасини миқдорий баҳолаш аниқланган;
пульс тўлқинининг тарқалиш тезлигининг ошиши билан боғлиқ бўлган коптокчалар фильтрация тезлиги ва альбуминуриянинг чегаравий қийматлари аниқланган;
артериал гипертензия ва сурункали буйрак касаллиги билан оғриган беморларда периндоприл/индапамиднинг фиксацияланган комбинациясининг юқори антигипертензив, нефро- ва вазопротектив самарадорлиги исботланган.
IV. Тадкиқот натижаларининг жорий қилиниши.
Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги Илмий-техник кенгаши ҳузуридаги Мувофиқлаштирувчи эксперт кенгашининг 2025 йил 20 июндаги йиғилишининг №20-сонли баённомаси ҳамда илмий тадқиқотлар натижаларини амалиётга жорий этиш тўғрисидаги №20/40-сонли хулосасига асосан:
биринчи илмий янгилик: артериал гипертензия ва сурункали буйрак касаллиги С3б-С5 бўлган беморларда ўртача суткалик ва кундузги систолик артериал қон босимининг ошиши билан боғлиқ бўлган «night-picker» суткалик артериал босим профили устунлик қилиши, альбуминуриянинг А3 даражасида эса - систолик ва диастолик артериал қон босимининг бир вақтнинг ўзида ошиши аниқланганлиги Республика ихтисослаштирилган кардиология илмий-амалий тиббиёт маркази Мувофиқлаштирувчи эксперт кенгашининг 2024 йил 29 майдаги №6-сонли ахборот хати билан тасдиқланган «Артериал гипертензия ва сурункали буйрак касаллиги бўлган беморларда бўлган беморларда периндоприл ва индапамиднинг комбинацияланган терапиясининг клиник самарадорлиги» методик тавсиялар мазмунига киритилиб, РИКИАТМнинг Тошкент вилояти филиали 26.08.2024 йилдаги №54-сонли буйруғи ва РИКИАТМнинг Сирдарё минтақавий филиалининг 28.09.2024 йилдаги №75-сонли буйруғи асосида амалиётга жорий этилди. Ижтимоий самарадорлиги: Артериал гипертензия ва сурункали буйрак касаллиги бўлган беморларда эрта ташхис қўйиш ва даволаш тактикасини танлашга ёрдам беради, асоратлар ва ногиронлик ривожланишининг олдини олади. Иқтисодий самарадорлиги: Артериал гипертензия ва сурункали буйрак касаллиги бўлган беморларда эрта ташхислаш ва даволашда дифференциал ёндашув соғлиқни сақлаш ресурсларидан оқилона фойдаланишга ёрдам беради ва ҳар бир беморга ўртача 128571 сўмга умумий харажатларни камайтириш имконини беради.
иккинчи илмий янгилик: илк бор коптокчалар фильтрация тезлиги пасайиши ва альбуминурия ортишининг артериал ригидлик кўрсаткичлари (мСАБ, мДАБ, мПБ, ПТТТ) ортиши билан прогрессив боғлиқлиги, шу жумладан коптокчалар фильтрация тезлиги ва альбуминуриянинг пульс тўлқини тарқалиш тезлигининг ошишига қўшган ҳиссасини миқдорий баҳолаш аниқланганлиги Республика ихтисослаштирилган кардиология илмий-амалий тиббиёт маркази Мувофиқлаштирувчи эксперт кенгашининг 2024 йил 29 майдаги №6-сонли ахборот хати билан тасдиқланган «Артериал гипертензия ва сурункали буйрак касаллиги бўлган беморларда периндоприл ва индапамиднинг комбинацияланган терапиясининг клиник самарадорлиги» методик тавсиялар мазмунига киритилиб ва  РИКИАТМнинг Тошкент вилояти филиали 26.08.2024 йилдаги №54-сонли буйруғи ва РИКИАТМнинг Сирдарё минтақавий филиалининг 28.09.2024 йилдаги №75-сонли буйруғи асосида амалиётга жорий этилди. Ижтимоий самарадорлиги: АГ ва СББ бўлган беморларда эрта ташхис қўйиш ва даволаш тактикасини танлашга ёрдам беради, асоратлар ва ногиронлик ривожланишининг олдини олади.  Иқтисодий самарадорлиги: Артериал гипертензия ва сурункали буйрак касаллиги бўлган беморларда эрта ташхислаш ва даволашда дифференциал ёндашув соғлиқни сақлаш ресурсларидан оқилона фойдаланишга ёрдам беради ва ҳар бир беморга ўртача 128571 сўмга умумий харажатларни камайтириш имконини беради.
учинчи илмий янгилик: пульс тўлқинининг тарқалиш тезлигини ошиши билан боғлиқ бўлган коптокчалар фильтрация тезлиги ва альбуминуриянинг чегаравий қийматлари аниқланганлиги Республика ихтисослаштирилган кардиология илмий-амалий тиббиёт маркази Мувофиқлаштирувчи эксперт кенгашининг 2024 йил 29 майдаги №6-сонли ахборот хати билан тасдиқланган «Артериал гипертензия ва сурункали буйрак касаллиги бўлган беморларда периндоприл ва индапамиднинг комбинацияланган терапиясининг клиник самарадорлиги» методик тавсиялар мазмунига киритилди, хамда РИКИАТМнинг Тошкент вилояти филиали 26.08.2024 йилдаги №54-сонли буйруғи ва РИКИАТМнинг Сирдарё минтақавий филиалининг 28.09.2024 йилдаги №75-сонли буйруғи асосида амалиётга жорий этилди. Ижтимоий самарадорлиги: АГ ва СББ бўлган беморларда эрта ташхис қўйиш ва даволаш тактикасини танлашга ёрдам беради, асоратлар ва ногиронлик ривожланишининг олдини олади. Иқтисодий самарадорлиги: Артериал гипертензия ва сурункали буйрак касаллиги бўлган беморларда эрта ташхислаш ва даволашда дифференциал ёндашув соғлиқни сақлаш ресурсларидан оқилона фойдаланишга ёрдам беради ва ҳар бир беморга ўртача 128571 сўмга умумий харажатларни камайтириш имконини беради.
тўртинчи илмий янгилик: артериал гипертензия ва сурункали буйрак касаллиги билан оғриган беморларда периндоприл/индапамиднинг фиксацияланган комбинациясининг юқори антигипертензив, нефро- ва вазопротектив самарадорлиги исботланганлиги Республика ихтисослаштирилган кардиология илмий-амалий тиббиёт маркази Мувофиқлаштирувчи эксперт кенгашининг 2024 йил 29 майдаги №6-сонли ахборот хати билан тасдиқланган «Артериал гипертензия ва сурункали буйрак касаллиги бўлган беморларда периндоприл ва индапамиднинг комбинацияланган терапиясининг клиник самарадорлиги» методик тавсиялар мазмунига киритилди, хамда РИКИАТМнинг Тошкент вилояти филиали 26.08.2024 йилдаги №54-сонли буйруғи ва РИКИАТМнинг Сирдарё минтақавий филиалининг 28.09.2024 йилдаги №75-сонли буйруғи асосида амалиётга жорий этилди. Ижтимоий самарадорлиги: АГ ва СББ бўлган беморларда эрта ташхис қўйиш ва даволаш тактикасини танлашга ёрдам беради, асоратлар ва ногиронлик ривожланишининг олдини олади.  Иқтисодий самарадорлиги: Артериал гипертензия ва сурункали буйрак касаллиги бўлган беморларда эрта ташхислаш ва даволашда дифференциал ёндашув соғлиқни сақлаш ресурсларидан оқилона фойдаланишга ёрдам беради ва ҳар бир беморга ўртача 128571 сўмга умумий харажатларни камайтириш имконини беради.

Yangiliklarga obuna bo‘lish