Ражабова Нилуфар Давлатбой қизининг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар. Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): «Ер ости сувлари сифат индексини аниқлаш ва ГАТ асосида баҳолаш (Амударё тумани мисолида)», 03.00.10 – Экология (биология фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: В2025.2.PhD/В1510.
Илмий раҳбар: Шеримбетов Вафабай Халилуллаевич, биология фанлари фалсафа доктори (PhD), доцент.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Ўзбекистон миллий университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Ўзбекистон миллий университети, DSc.03/2025.27.12.B.01.15.
Расмий оппонентлар: Алимжанова Холисхон Алимжановна, биология фанлари доктори, профессор; Рахмонов Икром Абдукаримович, биология фанлари фалсафа доктори (PhD), доцент.
Етакчи ташкилот: Тошкент давлат аграр университети.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик. 
II. Тадқиқотнинг мақсади: Амударё тумани ҳудудида ичимлик суви сифатида фойдаланилаётган ер ости сувларининг сифат индексини аниқлаш ва ГАТ асосида баҳолашдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
илк бор ер ости ичимлик сувлари сифатини баҳолаш учун “Дйнамиc Унwеигҳтед Авераге Wатер Қуалитй Индех (ДУА-WҚИ)” модели ишлаб чиқилган;
ер ости ичимлик сувлари сифатини баҳолашда алоҳида кўрсаткичлар асосидаги ёндашувдан интеграл индексга асосланган баҳолаш тизимига ўтиш илмий жиҳатдан асослаб берилган;
Амударё тумани ер ости ичимлик сувлари сифат кўрсаткичларининг фаслий ўзгариш динамикаси, ер усти сувларининг инфилтрацияси ҳамда антропоген юклама таъсири билан боғлиқлиги исботланган;
тадқиқот ҳудудида шаклланган ер ости ичимлик сувларининг асосий физик-кимёвий кўрсаткичлари асосида ДУА-WҚИ, ДWА ва CCМЕ моделларидан фойдаланган ҳолда сувларнинг сифат индекслари аниқланиб, ичимликка яроқлилик даражаси комплекс баҳоланган;
геоахборот технологиялари асосида ер ости сувларининг сифат кўрсаткичларини акс эттирувчи электрон хариталари ва сувдан мақсадли фойдаланишнинг илмий асослари ишлаб чиқилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Ер ости сувлари сифат индексини аниқлаш ва ГАТ асосида баҳолаш (Амударё тумани мисолида) бўйича олинган илмий натижалар асосида:
янги ДУА-WҚИ модели ва унинг автоматлаштирилган онлайн калкулятори ҳамда ГАТ асосида яратилган ер ости сувлари сифатини тавсифловчи рақамли хариталар Қорақалпоғистон Республикаси Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги амалиётига жорий этилган (Қорақалпоғистон Республикаси Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлигининг 2025-йил 17-сентябрдаги 02/18-3279-сонли маълумотномаси). Натижада, вазирлик тизимида ер ости сувларининг шўрланиш жараёнларини назорат қилиш, сифат кўрсаткичлари асосида экологик жиҳатдан хавфли зоналарни аниқлаш ва экологик хавфсизликни таъминлашга қаратилган амалий чора-тадбирларни ишлаб чиқиш имконини берган;
Амударё туманида ер ости сувларининг сифатини алоҳида ва комплекс баҳолаш усуллари асосида олинган натижалар, рақамли хариталар, аҳоли саломатлигига хавф солувчи ҳамда турли касалликлар шаклланишига асос бўлувчи индикаторлар динамикаси Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳузуридаги Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмитаси амалиётига жорий этилган (Ўзбекистон Республикаси ССВ ҳузуридаги Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмитасининг 2025-йил 10-сентябрдаги 02-16/8777-сонли маълумотномаси). Натижада, ичимлик суви хавфсизлигини таъминлаш, гигиеник меъёрларга мос келмаган ҳудудларда профилактик ва режалаштирилган чора-тадбирларни ишлаб чиқиш, ичимлик суви сифатининг фасллар кесимидаги ифлосланиш хавфини камайтириш ҳамда ер ости сувлари орқали касалликлар тарқалишининг олдини олиш имконини берган.