Maxsudov Umidjon Turaxonovichning
falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi himoyasi haqida e’lon

I. Umumiy ma’lumotlar.
Dissertatsiya mavzusi, ixtisoslik shifri (ilmiy daraja beriladigan fan tarmog‘i nomi): “Buzoqlarda mineral moddalar almashinuvi buzulishlarining oldini olishni takomillashtirish”, 16.00.01 - Hayvonlar kasalliklari diagnostikasi, terapiyasi va xirurgiyasi (veterinariya fanlari).
Dissertatsiya mavzusi ro‘yxatga olingan raqam: B2023.4.PhD/V103
Ilmiy rahbar: Eshburiev Sobir Baxtiyorovich, veterinariya fanlari doktori, dotsent.
Dissertatsiya bajarilgan muassasa nomi: Samarqand davlat veterinariya medisinasi, chorvachilik va biotexnologiyalar universiteti Toshkent filiali.
IK faoliyat ko‘rsatayotgan muassasa nomi, IK raqami: Samarqand davlat veterinariya medisinasi, chorvachilik va biotexnologiyalar universiteti, DSc.08/2025.27.12.V.11.01.
Rasmiy opponentlar: Bakirov Baxtiyar, veterinariya fanlari doktori, professor; Mamatov Shavkat Sodiqovich, veterinariya fanlari nomzodi.
Yetakchi tashkilot: Veterinariya ilmiy - tadqiqot instituti.
Dissertatsiya yo‘nalishi: nazariy va amaliy ahamiyatga molik.
II. Tadqiqotning maqsadi Toshkent viloyatining qoramolchilikka ixtisoslashgan fermer xo‘jaliklari sharoitidagi buzoqlarda mineral moddalar almashinuvi buzilishlarining sabablari, gematologik o‘zgarishlar, klinik belgilarini o‘rganish hamda guruhli profilaktika qilish usullarini ishlab chiqishdan iborat.
III. Tadqiqotning ilmiy yangiligi:
buzoqlarda mineral modda almashinuvi buzilishlari 3 oylikkacha sut tarkibidagi mineral moddalarning etishmasligi, 6 oylikkacha ratsiondagi hazmlanuvchi proteinning 48 g, karotinni 13 mg, fosforni 3,5 g kamligi va kalsiyni 8,0 g ortiqchaligidan kelib chiqishi ilmiy asoslangan;
buzoqlarda mineral moddalar almashinuvi buzilishlari shilliq pardalarning oqarishi, kesuvchi tishlarning qimirlashi va qiyshayishi, kam harakatlanish (gipodinamiya), teri elastikligi va teri qoplamasi yaltiroqligining pasayishi, ishtahaning o‘zgarishi (lizuxa) kabi simptomlar bilan kechishi aniqlangan;
buzoqlarning mineral moddalar almashinuvi buzilishlarida meyorga nisbatan qondagi gemoglobin miqdorining o‘rtacha 16,6 g/l ga, umumiy oqsilni 16,7 g/l ga, umumiy kalsiyni 1,23 mmol/l, anorganik fosfor 0,34 mmol/l, temir 0,5 mkmol/l, va magniyni 0,43 mmol/l ga kamayishi, ishqoriy fosfataza faolligining 0,62 mkmol.s/l ga ortishi tajribalarda isbotlangan;
buzoqlarda minerallar almashinuvi buzilishlarini profilaktika qilish uchun Ronomix vitamin mineralli premiksidan kuniga 75 g (1-oylikgacha 35 gr) sut bilan qo‘shib berish usuli joriy etilgan.
IV. Tadqiqot natijalarining joriy qilinishi. Buzoqlarda mineral moddalar almashinuvi buzulishlarining oldini olishni takomillashtirish bo‘yicha olib borilgan ilmiy-tadqiqot natijalari asosida:
“Buzoqlarda mineral moddalar almashinuvi buzilishlarining etiologiyasi va profilaktikasi” bo‘yicha tavsiyanoma ishlab chiqilgan va veterinariya amaliyotiga joriy etilgan (O‘zbekiston Respublikasi Veterinariya va chorvachilikni rivojlantirish qo‘mitasining 2025 yil 17-sentyabrdagi № 02/23-845 sonli ma’lumotnomasi). Natijada buzoqlarning mineral moddalar almashinuvi buzilishlarining sabablari, klinik belgilarini aniqlash orqali kasallikni ertachi diagnostika hamda profilaktika qilishga erishilgan; 
Buzoqlarning mineral moddalar almashinuvi buzilishlarini profilaktika qilish maqsadida sigirlarning bo‘g‘ozlik davrida (8-9 oylik) Ronomiks vitaminli va mineralli premiksidan kuniga 150 g, buzoqlarni sut davridan boshlab Ronomiks vitaminli va mineralli premiksidan ichadigan sutiga 75 gramm (1-oylikgacha 35 gr)dan qo‘shib berish usulu joriy qilingan (O‘zbekiston Respublikasi Veterinariya va chorvachilikni rivojlantirish qo‘mitasining 17 noyabr 2025 yildagi №02/23-845 son ma’lumotnomasi). Natijada buzoqlar organizmining klinik-fiziologik ko‘rsatkichlarini me’yorda bo‘lishi hamda minerallar almashinuvi buzilishi kasalliklarini 30-40 foizgacha kamaytirishga erishilgan.