Yuldoshev Samad Tojievichning falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi himoyasi haqida e’lon

I. Umumiy ma’lumotlar.
Dissertatsiya mavzusi, ixtisoslik shifri: “O‘zbek va ingliz tillarida ekzotizmlarning lingvistik xususiyatlari”, 10.00.06 – «Qiyosiy adabiyotshunoslik, chog‘ishtirma tilshunoslik va tarjimashunoslik» (filologiya fanlari).
Dissertatsiya mavzusi ro‘yxatga olingan raqam: B2022.4.PhD/Fil3008.
Ilmiy rahbarining F.I.Sh., ilmiy darajasi va unvoni: Suvanov Zavqiddin Norqulovich, filologiya fanlari doktori (DSc), dotsent. 
Dissertatsiya bajarilgan muassasa nomi: Termiz davlat universiteti.
IK faoliyat ko‘rsatayotgan muassasa nomi, IK raqami: Qoraqalpoq davlat universiteti, PhD.03/2025.27.12.Fil.04.07.
Rasmiy opponentlarning F.I.Sh. Kdirbaeva Gulzira Kurbanbevna filologiya fanlari doktori (DSc), professor; Normuratov Zayniddin Radjapovich filologiya fanlari doktori (DSc), dotsent.
Yetakchi tashkilot nomi: Qarshi davlat universiteti.
Dissertatsiya yo‘nalishi: nazariy va amaliy ahamiyatga molik.
II. Tadqiqotning maqsadi o‘zbek va ingliz tillaridagi ekzotik so‘zlarni bir biriga chog‘ishtirish orqali, ularnimg umumiy va xususiy tomonlarini aniqlash, shuningdek, ikki til doirasida ularning tutgan lingvistik o‘rnini aniqlashdan iborat.
III. Tadqiqotning ilmiy yangiligi:
o‘zbek va ingliz tilshunosligida ekzotik leksikaning qaysi tillardan kirgani, ularning soni, foiz nisbati aniqlanib, lingvistik jihatdan tizimlashtirilgan; 
o‘zbek va ingliz tillaridagi ekzotizmlarning lisoniy, morfologik, leksik, semantik tabiati va uslubiy xoslanishi o‘rganilib, ular tematik guruhlarga ajratish orqali ikki tilning tematik guruhlar bo‘yicha umumiy o‘xshash va farqli jihatlari dalillangan;
o‘zbek va ingliz tillaridagi ekzotizmlarning o‘z qatlamga munosabati, tarkibiy xususiyatlari: arabizmlar, forsizmlar misolida ularning e’tiqodiy, qadriyatiy, madaniy, ijtimoiy xoslanishini ochib berishda an’anaviy lingvistik tahlil bilan birgalikda zamonaviy yangi uslub va yondashuvlarga murojaat etilgan va tilning lingvistik va lingvomadaniy qiymati hamda maqomi asoslab berilgan;
o‘zbek va ingliz tillarida ekzotizmlarning chog‘ishtirma tahlili, lingvomadaniy xususiyati, milliy mental xoslanishi, ekzotik so‘zlarning mavzuviy maydonlari asosida ularning statistikasi aniqlangan va milliy-madaniy xususiyatlaridagi umumiylik va o‘ziga xoslikni belgilovchi qadimiylik, hududlar tafovuti, ikki xalqning hayot tarzi, tabiati, iqlimi bilan bog‘liq farqlarning tilda aks etishi, madaniyatlarning o‘tishi, etnomadaniy realiyalar, siyosiy va boshqa omillar ekanligi asoslangan.
IV. Tadqiqot natijalarining joriy qilinishi. O‘zbek va ingliz tillaridagi ekzotik so‘zlarning tadqiqi tahlili yuzasidan olingan ilmiy natijalar asosida:
o‘zbek va ingliz tilshunosligida ekzotik leksikaning qaysi tillardan kirgani, ularning soni, foiz nisbati hamda o‘zbek va ingliz tillaridagi ekzotizmlarning lisoniy, morfologik, leksik, semantik tabiati va uslubiy xoslanishi o‘rganilib, ular tematik guruhlarga ajratish orqali ikki tilning tematik guruhlar bo‘yicha umumiy o‘xshash va farqli jihatlari, lingvomadaniy tahlili haqidagi mulohazalardan Samarqand davlat chet tillari insti--tuti tomonidan 2014-2015- yillarda amalga oshirilgan I-204-4-5 “Ingliz tili mutaxassisligi predmetlaridan axborot-kommunikatsion texnologiyalari asosida virtual resurslar yaratish va o‘quv jarayoniga joriy etish” nomli innovatsion tadqiqotlar doirasida foydalanilgan (Samarqand davlat chet tillari instituti 2023-yil yanvardagi  25/30.02.01-son ma’lumotnomasi). Natijada, ingliz va o‘zbek tillaridagi ekzotizmlarning semantikasi va lingvistik tahlili asosida zamonaviy qiyosiy tilshunoslikning ekzotik birliklarga doir muammolarining echimini topishning yangi yo‘nalishlarini ochib berishga xizmat qilgan;
o‘zbek va ingliz tillarida ekzotizmlarning chog‘ishtirma tahlili, lingvomadaniy xususiyati, milliy mental xoslanishi, ekzotik so‘zlarning mavzuviy maydonlari asosida ularning statistikasi aniqlangan va milliy-madaniy xususiyatlaridagi umumiylik va o‘ziga xoslikni belgilovchi qadimiylik, hududlar tafovuti, ikki xalqning hayot tarzi, tabiati, iqlimi bilan bog‘liq farqlarning tilda aks etishi, madaniyatlarning o‘tishi, etnomadaniy realiyalar, siyosiy va boshqa omillar haqidagi ilmiy natijalardan “O‘zbekiston” teleradiokanalida efirga uzatiladigan “Adabiy jarayon”, “Jahon adabiyoti”, “Ta’lim va taraqqiyot” dasturlarining ssenariysini yozishda  foydalanilgan. (O‘zbekiston milliy “O‘zbekiston 24” ijodiy birlashmasi davlat muassasasi 2025-yil 19-avgustdagi 05-09-1324-son ma’lumotnomasi).  Natijada, matnlarning adekvat tarjimasiga erishilib ma’lumotlar dasturlar ssenariysini boyitishga xizmat qilgan.
o‘zbek va ingliz tillaridagi ekzotizmlarning o‘z qatlamga munosabati, tarkibiy xususiyatlari: arabizmlar, forsizmlar misolida ularning e’tiqodiy, qadriyatiy, madaniy, ijtimoiy xoslanishini ochib berishda an’anaviy lingvistik tahlil bilan birgalikda zamonaviy yangi uslub va yondashuvlarga murojaat etilgan va tilning lingvistik va lingvomadaniy qiymati hamda maqomi to‘g‘risidagi mulohazalardan “Oliy ta’lim sohasida potensialni rivojlantirish yo‘nalishidagi PAWER hududlararo mobillikni yo‘lga qo‘yish va bu borada dolzarblik, sifat hamda tenglikni ta’minlash” mavzusidagi xalqaro loyihada foydalanilgan (Termiz davlat universitetining 2022-yil 29-noyabrdagi  06/12-5728-son ma’lumotnomasi). Natijada, ingliz va o‘zbek tillarida ekzotik so‘zlarning o‘xshash va farqli tomonlarini aniqlab, ularning turli xalqlar tillarida namoyon bo‘lish darajasini solishtirib qo‘llanilishiga asos bo‘lib xizmat qilgan.