Iskenderov Baxtiyar Kauenderovichning
falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi himoyasi haqida e’lon
I. Umumiy ma’lumotlar. Dissertatsiya mavzusi, ixtisoslik shifri (ilmiy daraja beriladigan tarmog‘i nomi): «Nukus tumani sho‘rlangan gruntlarida bino va inshootlar poydevorlarini loyihalashning o‘ziga xosliklarini muhandis-geologik asoslash», 04.00.04 – Gidrogeologiya va muhandislik geologiyasi (texnika fanlari).
Dissertatsiya mavzusi ro‘yxatga olingan raqam: B2026.1.PhD/T6313.
Ilmiy rahbar: Aimbetov Izzet Kallievich, texnika fanlari doktori.
Dissertatsiya bajarilgan muassasa nomi: Qoraqalpoq tabiiy fanlari ilmiy-tadqiqot instituti.
IK faoliyat ko‘rsatayotgan muassasa nomi, IK raqami: Gidrogeologiya va injenerlik geologiyasi instituti DM huzuridagi DSc.31/2025.27.12.GM.05.01 raqamli ilmiy kengash asosidagi bir martalik ilmiy kengash.
Rasmiy opponentlar: Rasulov Rustam Xayatovich, texnika fanlari doktori, professor; Tulyaganov Baxodirjon Ismailovich, geologiya-mineralogiya fanlari nomzodi, katta ilmiy xodim.
Yetakchi tashkilot: Toshkent davlat texnika universiteti.
Dissertatsiya yo‘nalishi: nazariy va amaliy ahamiyatga molik.
II. Tadqiqotning maqsadi: Qoraqalpog‘istonning Nukus tumani gruntlarining sho‘rlanishi, er osti suvlari va iqlim sharoitlarini hisobga olgan holda poydevorlarni loyihalashni muhandislik-geologik rayonlashtirishdan iborat.
III. Tadqiqotning ilmiy yangiligi:
gruntlarning sho‘rlanishi, grunt suvlari tarkibidagi sulfat, xlorid va gidrokarbonat tuzlari va gruntlarining muzlash chuqurligi bo‘yicha GAT xaritalari seriyalari tuzilgan;
uzunligi 8,0 m gacha bo‘lgan temirbeton qoziqli poydevorlar va 1,0 m kenglikdagi, 1,0 m chuqurlikdagi lentali poydevorlarning yuk ko‘tarish qobiliyati bo‘yicha bir qator muhandislik-geologik sxematik GAT xaritalari tuzilgan;
qurilayotgan binoning cho‘kishi bo‘yicha dala kuzatuvlari o‘tkazilgan va dala kuzatuvlari natijalari "PLAXIS" kompyuter dasturida bajarilgan hisoblar natijalari bilan taqqoslanib, bir-biriga mosligi aniqlangan;
Nukus tumani gruntlarining betonlarga ta’siri bo‘yicha agressivlik darajasini aks ettiruvchi sxematik GAT xaritasi tuzilib, Nukus tumani grunt suvlarining agressivligini kamaytirish bo‘yicha tavsiyalar ishlab chiqilgan.
IV. Tadqiqot natijalarining joriy qilinishi. Nukus tumani sho‘rlangan gruntlarida bino va inshootlar poydevorlarini loyihalashning o‘ziga xosliklarini muhandislik-geologik asoslash bo‘yicha olingan ilmiy natijalar asosida:
sho‘rlangan gruntlar uchun hisoblangan turli o‘lchamdagi tasmasimon va qoziqli poydevorlarning yuk ko‘tarish qobiliyati va cho‘kishi uchun tuzilgan Nukus tumani sho‘rlanishining sxematik xaritalari, kompyuter GAT-sxematik xaritalari va kesimlari "KKgorselproekt" MChJ loyiha instituti faoliyatiga joriy etilgan (Qoraqalpog‘iston Respublikasi Uy-joy kommunal xo‘jaligi vazirligining 2024-yil 6-dekabrdagi 04-07/01-3785-son ma’lumotnomasi). Natijada, Nukus tumanidagi binolarni kapital ta’mirlash va rekonstruksiya qilishda ishonchli loyiha echimlarini qabul qilish va hududdagi qurilish obektlarini loyihalash, texnik-iqtisodiy asoslash (TIA) vaqtini qisqartirish imkonini bergan;
PLAXIS kompyuter dasturi yordamida bajarilgan bino cho‘kishini hisoblash natijalarining dala kuzatuvlari bilan qiyosiy tahlili va Nukus tumanining turli muhandislik-geologik sharoitlari uchun tasmasimon va "plitali" poydevorlarning optimal o‘lchamlarini qabul qilish asoslari "Qurilishda muhandislik qidiruvlari, geoaxborot va shaharsozlik kadastri" Davlat loyiha-qidiruv instituti Qoraqalpog‘iston filiali ("O‘ZGAShKLITI") faoliyatiga joriy etilgan (Qoraqalpog‘iston Respublikasi Uy-joy kommunal xo‘jaligi vazirligining 2024-yil 6-dekabrdagi 04-07/01-3785-son ma’lumotnomasi). Natijada, Nukus tumanida muhandislik-geologik tadqiqotlar vaqtini qisqartirish va loyihalash tizimining samaradorligini oshirish imkonini bergan;
Nukus tumani hududida tuzilgan GAT kompyuter sxematik xaritalari va kesimlari asosida ishlab chiqilgan tavsiyalar "UzGIP" MChJ Qoraqalpog‘iston filialida joriy etilgan (Qoraqalpog‘iston Respublikasi Uy-joy kommunal xo‘jaligi vazirligining 2024-yil 6-dekabrdagi 04-07/01-3785-son ma’lumotnomasi). Natijada, Nukus tumani drenaj tizimini loyihalash samaradorligini oshiruvchi loyihaviy echimlarni qabul qilish orqali iqtisodiy samaradorlikka erishish imkonini bergan.
