Ибрагимова Феруза Давлетбаевнанинг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): “Товуқлар эймериози ва колибактериозининг кимёпрофилактикасида фенсид синергетик аралашмали препаратнинг самарадорлиги”, 03.00.06-Зоология, 16.00.03 – Ветеринария микробиологияси, вирусологияси, эпизоотологияси, микологияси, микотоксикологияси ва иммунологияси (ветеринария фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2023.4.PhD/В102
Илмий раҳбар: Даминов Асадулло Сувонович, ветеринария фанлари доктори, профессор.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Самарқанд давлат ветеринария медицинаси, чорвачилик ва биотехнологиялар университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Самарқанд давлат ветеринария медицинаси, чорвачилик ва биотехнологиялар университети, DSc.08/2025.27.12.В.11.01.
Расмий оппонентлар: Расулов Уткир Илашович, ветеринария фанлари доктори, доцент; Наврузов Нурали Итолмасович, ветеринария фанлари бўйича фалсафа доктори.
Етакчи ташкилот: Самарқанд давлат тиббиёт университети ҳузиридаги Л.М.Исаев номидаги микробиология, вирусология, юқумли ва паразитар касалликлар илмий тадқиқот институти.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади Республиканинг айрим ҳудудларидаги бройлер товуқчилик хўжаликларида эймериоз ва колибактериознинг ассоциатив кечишига хос эпизоотологик хусусиятларни аниқлаш, касаллик қўзғатувчиларининг хўжаликлар кесимида тарқалишини баҳолаш ҳамда касалликка қарши курашиш учун маҳаллий хом ашёлар асосида биофаол ўсимлик моддалари таркибли самарали кимёпрофилактик услуб ва воситаларни ишлаб чиқиш ва паррандачилик амалиётига жорий этишдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
паррандаларда аралаш эймериоз ва колибактериознинг эпизоотологик хусусиятлари аниқланган;
товуқлар эймериозига қарши маҳаллий хом ашёлардан тайёрланган ферулен препаратининг даволовчи дозаси жўжа ва товуқлар учун 100 мг/кг, олдини олувчи дозаси эса, 30 мг/кг эканлиги аниқланган; 
товуқларнинг эймериоз ва колибактериози билан аралаш ҳолда кечишини даволовчи ҳамда, олдини олувчи ферулен асосли препарат ишлаб чиқилган;
фенсид синергетик препаратининг паррандалар организми учун ЎД100 фоизи 2400 мг/кг, ЎД50 фоизи 2146,4 мг/кг бўлиб, препаратнинг ўртача ўткир токсик хусусияти аниқланган;
товуқлар колибактериозига қарши қўлланилган фенсид ва фенсид премикс препаратларининг фаоллиги Э.cоли қўзғатувчисига 1:10 консентрацияда бактерицид, 1:100 консентрацияда бактериостатик таъсир кўрсатиши аниқланган;
экспериментал эймериоз билан колибактериозда фенсид ва фенсид премикс препарати жўжалар қонининг морфологик кўрсаткичларига ҳамда, лейкоформуласига ижобий таъсир кўрсатиши аниқланган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Товуқлар эймериози ва колибактериозининг кимёпрофилактикасида фенсид синергетик аралашмали препаратларнинг самарадорлиги бўйича олиб борилган илмий-тадқиқотлар натижалари асосида: 
Товуқлар эймериози ва колибактериоз (энтеробиозлар) билан аралаш кечишининг самарали кимёпрофилактикасида фенсид синергетик аралашмали ҳамда, фенсид премикс препаратларини қўллаш бўйича тавсиянома чоп этилиб паррандачилик амалиётига тадбиқ этилган (Ветеринария ва чорвачиликни ривожлантириш қўмитасининг 2025-йил 7-ноябрдаги №02/23-818-сон маълумотномаси). Натижада фенсид синергетик аралашмани 288 мг/кг ва фенсид премикс препаратини 1000 мг/кг озиқа билан 8-10 кун давомида берилганда товуқларни нафақат касалликлардан балки уларни соғломлаштириш эвазига гўшт чиқими ҳамда сифатини яхшиланишига эришилган. 
Тадқиқот ишлари натижалари асосида Пастдарғом туманидаги “Дарғом Парранда Файз”, “Миронқул агрозоовецервис илмий-амалий маркази” МЧЖ ва Бухоро вилоятининг Жондор туманидаги “Чинор фермер хўжалиги”, “Жондор чинор чорва” МЧЖ паррандачилик хўжаликларида тажриба гуруҳидаги товуқлар фенсид синергитик аралашмали препаратни 288 граммдан 1 тонна ем орқали олганларида товуқларнинг сақланувчанлик даражаси 97,1 % ни, ўртача 1 бош товуқнинг гўшт чиқими 2,385 кг ни, 1-қиёсий назорат товуқларининг ҳар 1 бош чиқимидан 71 граммга юқори ва фенсид премикс синергитик аралашмали препаратни 1000 г/т озиқа билан 12 кун давомида олганларида уларнинг сақланувчанлик даражаси 97,3 % ни ўртача бир бош товуқнинг гўшт чиқими 2,314 кгни ташкил қилган. Фенсид ва фенсид премикс препаратлари қоннинг морфологик кўрсаткичлари ва лейкоцитар формуласига салбий таъсир кўрсатмаслигини инобатга олиб бу препаратларни келажакда қўллаш тавсия этилган. Фенсид препарати қўлланилганда самарадорлик 1 сўм қилинган харажат учун 3 сўм 64 тийинни, Фенсид премикс препарати қўлланилганда эса 3 сўм 63 тийинни ташкил этган (Ветеринария ва чорвачиликни ривожлантириш қўмитасининг 2025-йил 7-ноябрдаги № 02/23-818-сон маълумотномаси). Ушбу жорий этиш бўйича олиб борилган тадқиқотлар натижасида ишлаб чиқариш шароитида касалликлар ассоциатив кечганда фенсид ва фенсид премикс препаратларини қўллаб паррандачилик хўжаликларидаги товуқларнинг бош сонини 98-100 % сақлаб қолишга эришилган.

Yangiliklarga obuna bo‘lish