Rahmonova Gulhayo Saidjon qizining pedagogika fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi himoyasi haqida e’lon matni
I.Umumiy ma’lumotlar.
Dissertatsiya mavzusi, ixtisoslik shifri (ilmiy daraja beriladigan fan tarmog‘i nomi): “Elektron ta’lim platformalari muhitida malaka oshirish sifatini boshqarish mexanizmlarini takomillashtirish”, 13.00.07 – Ta’limda menejment
Dissertatsiya mavzusi ro‘yxatga olingan raqam: B2025.1.PhD/Ped4279
Ilmiy rahbar F.I.Sh., ilmiy darajasi va unvoni: Baxramov Anvar Axrarovich, fizika-matematika fanlari nomzodi, dotsent.
Dissertatsiya bajarilgan muassasa nomi: A.Avloniy nomidagi pedagogik mahorat milliy instituti.
IK faoliyat ko‘rsatayotgan muassasa nomi, IK raqami: A.Avloniy nomidagi pedagogik mahorat milliy instituti huzuridagi ilmiy daraja beruvchi DSc.01/2025.28.11.Ped.01.01 raqamli ilmiy kengash.
Rasmiy opponentlar: Fayzieva Maxbubaxon Raximjonovna pedagogika fanlari doktori (DSc), professor. Botirova Shaxlo Isamiddinovna pedagogika fanlari doktori (DSc), professor.
Yetakchi tashkilot: Maktabgacha ta’lim tashkilotlari direktor va mutaxassislarini qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish instituti.
II. Tadqiqotning maqsadi: elektron ta’lim platformalari muhitida malaka oshirish sifatini boshqarish mexanizmlarini takomillashtirish bo‘yicha tavsiyalar ishlab chiqishdan iborat.
III. Tadqiqotning ilmiy yangiligi:
elektron ta’lim platformalari muhitida malaka oshirish sifatini belgilovchi texnologik (platformaning interfeys arxitekturasi, analitik funksionallik), pedagogik (raqamli o‘qitish metodlari, shaxsiylashtirilgan o‘quv jarayoni), insoniy (motivatsion ta’sir, adaptivlik), tashkiliy (ta’lim dasturining sifati, tezkor aloqa, baholash) omillarni ta’limiy maqsadlarga pragmatik qo‘llash asosida aniqlashtirilgan;
elektron ta’lim platformasida malaka oshirish kurslarining o‘quv-uslubiy ta’minoti texnik va texnologik standartlar, ergonomik yondashuv hamda funksional-interaktiv talablari didaktik argumentlash asosida takomillashtirilgan, bunda videodarslarning 6–10 daqiqalik davomiyligi, ma’ruza materiallarining 5–10 sahifalik hajmi, slaydlarning 12–20 ta miqdori va har bir slaydda 50–70 so‘zdan iborat axborot sig‘imi, har bir mavzu bo‘yicha 3–5 ta test topshirig‘i, test savollarida 10–20 so‘zdan foydalanish hamda test bajarish davomiyligini 30–60 soniya etib belgilash orqali standartlashtirilgan;
elektron ta’lim platformalari muhitida malaka oshirish sifatini boshqarish modeli sifat menejmentining “Deming–Shuxart sikli” raqamli ta’lim muhitiga moslashtirilgan holda raqamli monitoring tizimlari va iterativ baholash-modifikatsiya algoritmlardan boshqaruv qarorlarini qabul qilishga yo‘naltirilgan analitik mexanizm sifatida foydalanish asosida takomillashtirilgan;
elektron ta’lim platformalarida malaka oshirish sifat samaradorligini baholash ta’limiy natijalarni raqamli ma’lumotlar asosida real vaqt rejimida monitoring qilish, subektiv qoniqish darajasi interfeys qulayligi, o‘quv-uslubiy ta’minot sifati, farmativ va summativ baholash hamda interaktivlik darajasi videodarslarni ko‘rish foizi, interaktiv topshiriqlarda qatnashish tezligini qo‘llash asosida aniqlashtirilgan.
IV. Tadqiqot natijalarining joriy qilinishi. Elektron ta’lim platformalarida malaka oshirish sifatini boshqarish mexanizmlarini takomillashtirish bo‘yicha olingan ilmiy natijalar asosida:
elektron ta’lim platformalari muhitida malaka oshirish sifatini belgilovchi texnologik (platformaning interfeys arxitekturasi, analitik funksionallik), pedagogik (raqamli o‘qitish metodlari, shaxsiylashtirilgan o‘quv jarayoni), insoniy (motivatsion ta’sir, adaptivlik), tashkiliy (ta’lim dasturining sifati, tezkor aloqa, baholash) omillarni ta’limiy maqsadlarga pragmatik qo‘llash asosida aniqlashtirilganligiga oid ilmiy natijalar va amaliy tavsiyalar “Elektron ta’lim muhitida o‘quv jarayonini tashkil etish” nomli o‘quv qo‘llanma mazmuniga singdirilgan (O‘zbekiston Respublikasi Maktabgacha va maktab ta’limi vazirligining 2025-yil 6-mart 03-33-663-son ma’lumotnomasi). Natijada malaka oshirish kursi tinglovchilarining masofaviy o‘qitish bo‘yicha bilimlarini boyitishga, masofaviy o‘qitish uchun o‘quv-metodik materiallar tayyorlash ko‘nikmasini rivojlantirishga erishilgan;
elektron ta’lim platformasida malaka oshirish kurslarining o‘quv-uslubiy ta’minoti texnik va texnologik standartlar, ergonomik yondashuv hamda funksional-interaktiv talablari didaktik argumentlash asosida takomillashtirilib, bunda videodarslarning 6–10 daqiqalik davomiyligi, ma’ruza materiallarining 5–10 sahifalik hajmi, slaydlarning 12–20 ta miqdori va har bir slaydda 50–70 so‘zdan iborat axborot sig‘imi, har bir mavzu bo‘yicha 3–5 ta test topshirig‘i, test savollarida 10–20 so‘zdan foydalanish hamda test bajarish davomiyligini 30–60 soniya etib belgilash orqali standartlashtirishga oid takliflar O‘zbekiston Respublikasi Xalq ta’limi vazirining 2022-yil 30-dekabrdagi “Xalq ta’limi xodimlari malakasini oshirish kurslarining 2023-yil uchun umumiy rejasini tasdiqlash to‘gʻrisida” 390-son buyrugʻini ishlab chiqishda foydalanilgan (O‘zbekiston Respublikasi Maktabgacha va maktab ta’limi vazirligining 2025-yil 6-mart 03-33-663-son ma’lumotnomasi). Natijada malaka oshirish kurslari o‘quv-uslubiy ta’minotini ishlab chiqish jarayoni sifat jihatdan yuqori bosqichga ko‘tarilgan;
elektron ta’lim platformalari muhitida malaka oshirish sifatini boshqarish modeli sifat menejmentining “Deming–Shuxart sikli” raqamli ta’lim muhitiga moslashtirilgan holda raqamli monitoring tizimlari va iterativ baholash-modifikatsiya algoritmlardan boshqaruv qarorlarini qabul qilishga yo‘naltirilgan analitik mexanizm sifatida foydalanish asosida takomillashtirishga doir nazariy-amaliy tavsiyalardan A.Avloniy nomidagi milliy-tadqiqot institutida bajarilgan “Uzlyuksiz kasbiy rivojlantirish-2022” loyiha doirasida foydalanilgan (O‘zbekiston Respublikasi Maktabgacha va maktab ta’limi vazirligining 2025-yil 6-mart 03-33-663-son ma’lumotnomasi). Natijada elektron ta’lim platformasida malaka oshirish jarayonini rejalashtirish va samaradorligini monitoring qilishni optimallashtirish imkoniyatlari kengaytirilgan;
elektron ta’lim platformalarida malaka oshirish sifat samaradorligini baholash ta’limiy natijalarni raqamli ma’lumotlar asosida real vaqt rejimida monitoring qilish, subektiv qoniqish darajasi interfeys qulayligi, o‘quv-uslubiy ta’minot sifati, farmativ va summativ baholash hamda interaktivlik darajasi videodarslarni ko‘rish foizi, interaktiv topshiriqlarda qatnashish tezligini qo‘llash asosida aniqlashtirishga oid taklif va tavsiyalar “Elektron ta’lim muhitida o‘quv jarayonini tashkil etish” nomli o‘quv qo‘llanma mazmuniga singdirilgan (O‘zbekiston Respublikasi Maktabgacha va maktab ta’limi vazirligining 2025-yil 6-mart 03-33-663-son ma’lumotnomasi). Natijada malaka oshirish kursi tinglovchilarining interaktivligini oshirish va elektron baholashni qiziqarli va shaffof amalga oshirishga doir ko‘nikmalarini rivojlantirishga erishilgan.
