Қурёзов Иззатбек Ражабовичнинг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): “Дон учун етиштирилган маккажўхорининг ўсиши, ривожланиши ва ҳосилдорлигига минерал ўғитлар меъёрларини таъсири (Хоразм вилоятининг суғориладиган ўтлоқи аллювилиал тупроқлари шароитида)”, 06.01.02-Мелиорация ва суғорма деҳқончилик (қишлоқ хўжалиги фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: В2025.1.PhD/Qx1634.
Илмий раҳбар: Ибрагимов Назирбай Мадримович, қишлоқ хўжaлиги фaнлaри доктори, профессор.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Абу Райҳон Беруний номидаги Урганч давлат университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Пахта селекцияси, уруғчилиги ва етиштириш агротехнологиялари илмий-тадқиқот институти, DSc.08/2025.27.12.Qх.01.01.
Расмий оппонентлар: Остонақулов Тоштемир Эшимович, қишлоқ хўжалиги фанлари доктори, профессор; Қўзиев Жахонгир Мадаминович, қишлоқ хўжалиги фанлари доктори, катта илмий ходим.
Етакчи ташкилот: Тошкент давлат аграр университети.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади Хоразм вилоятининг аллювиал ўтлоқи тупроқлари шароитида асосий ва такрорий экинда дон учун етиштириладиган маккажўхорининг ўсиши, ривожланиши ва ҳосилдорлигига минерал ўғитлар меъёрларининг таъсирини аниқлашдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
Хоразм вилоятининг суғориладиган ўтлоқи аллювиал тупроқлари шароитида асосий ва такрорий экин сифатида дон учун етиштириладиган маккажўхорида минерал ўғитларнинг мақбул меъёрлари (N250P125K85 ва N180P90K60) ишлаб чиқилган. 
Асосий экин сифатида парваришланган маккажўхорида минерал ўғит N250P125K85 меъёрда қўлланилганда 8,83-9,16 т/га дон ва 24,68-26,84 т/га поя ҳосиллари олиш имкониятлари аниқланган.
Такрорий экин сифатида парваришланган маккажўхорида минерал ўғит N180P90K60  меъёрда ишлатилганда юқори дон (4,98-5,37 т/га) ва поя (12,29-13,80 т/га) ҳосиллари олиш мумкинлиги асосланган. 
Тажриба шароитида асосий экинда етиштирилган маккажўхорида APSIM модели параметризация ва верификация қилинган ушбу агрономик моделдан дон ҳосилини прогнозлаш мақсадида агротехнологиянинг элементлари бўйича турли кўринишлар яратиш мумкинлиги аниқланган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Хоразм вилоятининг аллювиал ўтлоқи тупроқларида асосий ва такрорий экин сифатида парваришланган маккажўхорида минерал ўғит меъёрларининг самарадорлигини ўрганиш бўйича олиб борилган илмий тадқиқотлар натижалари асосида:
“Хоразм вилоятининг суғориладиган аллювиал ўтлоқи тупроқлари шароитида асосий ва такрорий экинда етиштириладиган маккажўхорида минерал ўғитлар меъёрлари” бўйича тавсияномалар тасдиқланган (Қишлоқ хўжалигида билим ва инновациялар миллий марказининг 2025 йил 30-майдаги 05/05-04-295-сонли сонли маълумотномаси). Ушбу тавсиянома фермер хўжаликлари ва агрокластерлар ва илмий тадқиқотчиларга қўлланма сифатида хизмат қилмоқда.
Суғориладиган ўтлоқи аллювиал тупроқлари шароитида асосий экинда етиштирилган маккажўхорида минерал ўғитларни мақбул (N250P125K85)  меъёрларини қўллаш технологияси Хоразм вилоятининг Гурлан туманидаги “Оқмон уста” фермер хўжалигида 7,2 гектар майдонда,  ПСУЕАИТИ Хоразм илмий тажриба станцияси ишлаб чиқариш далаларида 12 гектар ва Тупроққалъа туманидаги “Хива Тупроққалъа” фермер хўжалигининг 14,5 гектар, жами 33,7 гектар майдонда жорий этилган (Қишлоқ хўжалигида билим ва инновациялар Миллий марказининг 2025 йил 30-майдаги 05/05-04-295-сонли сонли маълумотномаси). Натижада асосий экинга N250P125K85 кг/га меъёрда минерал ўғит қўллаш орқали фермер амалиётига нисбатан ўртача 14,1 ц/га қўшимча дон ҳосил олиш орқали рентабеллик даражаси 33,5 фоизгача ошишига эришилган.
Суғориладиган ўтлоқи аллювиал тупроқлари шароитида такрорий экин сифатида етиштирилган маккажўхорида минерал ўғитларни мақбул (N180P90K60) меъёрларини қўллаш технологияси Хоразм вилоятининг Хонқа туманидаги “Отабек-Гарчак” фермер хўжалигида 10,1 гектар ва Гурлан туманидаги “Бекзодбек-Сардорбек” фермер хўжалигида 8,0 гектар, жами 18,1 га майдонда жорий этилган (Қишлоқ хўжалигида билим ва инновациялар Миллий марказининг 2025 йил 30-майдаги 05/05-04-295-сонли сонли маълумотномаси). Натижада такрорий экинга N180P90K60 кг/га меъёрда минерал ўғит қўллаш орқали фермер амалиётига нисбатан ўртача 7,2 ц/га қўшимча дон ҳосил олиш орқали рентабеллик даражаси 20,5 фоизгача ошишига эришилган.