Алимова Шамсия Рахимовнанинг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон
I.Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): “Халқ педагогикаси воситасида бўлажак ўқитувчилар маънавиятини ривожлантириш технологиялари”, 13.00.01 – Педагогика назарияси. Педагогик таълимотлар тарихи.
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2023.2.PhD/Ped 4720
Диссертация бажарилган муассаса номи: Бухоро давлат университети
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса (муассасалар) номи, ИК рақами: Бухоро давлат педагогика институти, DSc.01/2025.27.12.Ped.13.01
Илмий раҳбар: Олимов Ширинбой Шарофович, педагогика фанлари доктори, профессор.
Расмий оппонентлар: Нарзиқулова Дилноза Ҳошимжоновна, педагогика фанлари доктори, профессор; Қурбонова Ўлмасой Усмоновна, педагогика фанлари бўйича фалсафа доктори (PhD), доцент.
Етакчи ташкилот: Самарқанд давлат университети.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II.Тадқиқотнинг мақсади халқ педагогикаси воситасида бўлажак ўқитувчилар маънавиятини ривожлантириш мазмуни ва педагогик шарт-шароитларини такомиллаштириш боъуисҳа таклиф ва тавсиуалар ишлаб сҳиқишдан иборат.
III.Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
олий таълим тизимида маънавият тушунчаси ва унинг шахс камолотидаги аҳамиятини ривожлантиришнинг инновацион ёндашув асосида маънавий-ахлоқий, миллий ва умуминсоний қадриятлар каби педагогик омилларига бўлган рағбатлантиришнинг мотивацион таъсирини очиб бериш асосида аниқлаштирилган;
халқ педагогикаси воситасида бўлажак ўқитувчилар маънавиятини ривожлантиришнинг педагогик-психологик хусусиятлари ва мезонлари миллийлик, ахлоқий-эстетик, тарихийлик, таълимий-тарбиявий каби маънавиятни юксалтириш кўрсаткичлари мазмунига устуворлик бериш асосида такомиллаштирилган;
халқ педагогикаси воситасида бўлажак ўқитувчилар маънавиятини ривожлантиришнинг шахсга йўналтирилган ҳамкорлик, истиқболли, ривожлантирувчи инновацион таълим технологияларини қўллаш талаблари асосида такомиллаштирилган;
халқ педагогикаси воситасида бўлажак ўқитувчилар маънавиятини ривожлантиришга йўналтирилган мотивацион-қадриятли, когнитив, технологик, компетенсиявий талабларнинг самарадорлик даражаси тажриба-синов асосида аниқлаштирилган ҳамда методик тавсиуалар ишлаб сҳиқилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Халқ педагогикаси воситасида бўлажак ўқитувчилар маънавиятини ривожлантириш технологияларини такомиллаштириш бўйича олинган илмий натижалар қуйидаги шаклларда жорий қилинди:
олий таълим тизимида маънавият тушунчаси ва унинг шахс камолотидаги аҳамиятини ривожлантиришнинг инновацион ёндашув асосида маънавий-ахлоқий, миллий ва умуминсоний қадриятлар каби педагогик омилларига бўлган рағбатлантиришнинг мотивацион таъсирини очиб бериш бўйича таклиф ва тавсиялар “Умумий педагогика ва психология” ўқув қўлланмаси мазмунига сингдирилган (Бухоро давлат университетининг 2024-йил 02-июлдаги 452-сонли буйруғи). Натижалар халқ педагогикаси воситасида бўлажак ўқитувчилар маънавиятини ривожлантириш манбаларини ва ресурсларини кенгайтиришга хизмат қилган;
халқ педагогикаси воситасида бўлажак ўқитувчилар маънавиятини ривожлантиришнинг педагогик-психологик хусусиятлари ва мезонлари миллийлик, ахлоқий-эстетик, тарихийлик, таълимий-тарбиявий каби маънавиятни юксалтириш кўрсаткичлари мазмунига устуворлик бериш асосида такомиллаштиришга оид хулоса ва тавсиялардан Давлат илмий-техника дастурлари доирасида бажарилиши 2018-2022 йилларга мўлжалланган ОТ-Ф1-002 “Ёшларда миллий ғоя ва мафкуравий иммунитетни шакллантиришнинг психологик механизмлари” мавзусидаги илмий лойиҳани бажаришда фойдаланилган (Бухоро давлат университетининг 20-июн, 2024-йилдаги 01-04/3418-сон маълумотномаси). Натижада халқ педагогикаси воситасида бўлажак ўқитувчилар маънавиятини ривожлантиришнинг педагогик шарт-шароитларини мазмунан такомиллаштиришга хизмат қилган;
халқ педагогикаси воситасида бўлажак ўқитувчилар маънавиятини ривожлантиришнинг шахсга йўналтирилган, ҳамкорлик, истиқболли, ривожлантирувчи инновацион таълим технологияларини қўллашга оид хулоса ва тавсиялар “Халқ педагогикаси” номли электрон дарслик мазмунига сингдирилган (Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлигининг 09.07.2024-йилдаги 4/17-4/4-11733-сон маълумотномаси). Натижада халқ педагогикаси воситасида бўлажак ўқитувчилар маънавиятини ривожлантиришнинг асосий методологик тамойиллари, қоидаларини аниқлашга ва асослашга хизмат қилган;
халқ педагогикаси воситасида бўлажак ўқитувчилар маънавиятини ривожлантиришга йўналтирилган мотивацион-қадриятли, когнитив, технологик, компетенсиявий талабларнинг самарадорлик даражасига оид хулоса ва тавсиялар олий таʼлим жараёни сифатини ошириш имконини берган (Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлигининг 09.07.2024-йил йилдаги 4/17-4/4-11733-сон маълумотномаси). Натижада халқ педагогикаси воситасида талабалар маънавиятини ривожлантириш жараёнини замонавий талаблар асосида ташкил этиш ва педагогик жараён таҳлилини амалга оширишга хизмат қилган;