Қаҳҳоров Ўктам Абдурахимович
фан доктори (DSc) диссертацияси ҳимояси  ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган тармоғи номи): “Поймадаги оқимни сув ўтказмас кўндаланг дамбалар ёрдамида икки томонлама сиқилишини ҳисоблашнинг назарий ва экспериментал усулларини асослаш”, 05.09.06– “Гидротехника ва мелиорация қурилиши” (техника фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: В2024.4.DSc/Т863
Илмий раҳбар Бакиев Машариф Рузметович, техника фанлари доктори, профессор.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Тошкент ирригация ва қишлоқ хўжалигини механизациялаш муҳандислари институти Миллий тадқиқот университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса (муассасалар) номи, ИК рақами: Ирригация ва сув муаммолари илмий-тадқиқот институти  ҳузуридаги DSc.17/2025.27.12.Т.01.01  рақамли илмий кенгаш
Расмий оппонентлар: Хўжақулов Рустам, техника фанлари доктори, профессор; Махмудов Эрназар Жумаевич, техника фанлари доктори, профессор; Мавланов Тўлқин  техника фанлари доктори, профессор.
Етакчи ташкилот: Тошкент архитектура қурилиш университети.
Диссертация йўналиши. Техника йўналиши. Назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади оқимнинг барқарор ва нобарқарор режимлари шароитида ўзан ва поймалардаги оқимнинг ўзаро таъсирини, ўзан ва поймаларнинг турли ғадир-будурлигини ҳисобга олган ҳолда поймада жойлашган икки томонлама кўндаланг дамбаларнинг конструксияларини ва ҳисоблаш усулларини такомиллаштиришдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
қирғоқларни ҳимоя қилиш самарадорлигини ошириш мақсадида дамбанинг стрелкасимон каллаги дарё тубининг ювилишини инобатга олган ҳолда такомиллаштирилган;
ўзан ва поймадаги чуқурликлар нисбатини инобатга олган ҳолда носимметрик поймали дарёларда ўзан ва пойма оқимларининг ўзаро таъсир зоналари ўлчамларини аниқлаш усули ишлаб чиқилган;
турбулент оқимлар назариясини инобатга олган ҳолда дамбалар билан симметрик ва носимметрик сиқилган оқимнинг сиқилган кесимдаги, сиқилиш ва ёйилиш зоналаридаги тезликлар майдонини ҳисоблаш усули такомиллаштирилган;
 поймадаги танасидан сув ўтказмас кўндаланг дамбалар билан симметрик ва носимметрик сиқилган оқим параметрларини аниқлаш бўйича график ва аналитик боғлиқликлар иккитадан бир жинсли зоналар шаклланишини инобатга олиб такомиллаштирилган;
ўзан ва пойманинг ҳар хил ғадир-будурлиги шароитида оқимнинг потенсиал энергиясини тикланиш зонасида пландаги ўлчамларини ҳисоблаш усули чегараланган худудда таралаётган турбулент оқимлар назариясини қўллаш орқали ишлаб чиқилган;
танасидан сув ўтказмас кўндаланг дамбалар билан икки томонлама сиқилган ҳолат учун пойма-ўзан оқимларининг барқарор ва нобарқарор харакатларини сонли модели ишлаб чиқилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Поймадаги оқимни танасидан сув ўтказмас кўндаланг дамбалар ёрдамида икки томонлама сиқилишини ҳисоблашнинг назарий ва экспериментал усулларини асослаш натижалари асосида:
барқарор режимда кичик ва катта гирдоб зоналарини ҳисоблаш усули "Гидропроект" Аксионерлик Жамиятида жорий қилинган (Ўзбекистон Республикаси Сув хўжалиги вазирлигининг 2025 йил 28 февралдаги 02/9-924-сон маълумотномаси). Натижада  қирғоқни ҳимоялаш дамбаларни лойиҳалашда дамбалар орасидаги масофаларни аниқлаш ва уларни тизимда жойлаштириш (компановкалаш) масалаларини рақамлаштириш икконияти яратилган;
кўндаланг дамбалар ва оқимни ўзаро таъсирининг ишлаб чиқилган сонли модели Чап қирғоқ дамбалари бошқармасида Амударёнинг Хонқа участкасида ишлаб чиқаришга жорий этилган (Ўзбекистон Республикаси Сув хўжалиги вазирлигининг 2025 йил 28 февралдаги 02/19-924-сон маълумотномаси). Натижада қирғоқни ҳимояловчи дамбалардан фойдаланишда ишончлилик ва хавфсизликни ошириш имконияти яратилган;
нобарқарор режимларда икки томонлама дамбаларни ҳисоблаш усули  Қирғоқ ҳимоя дамбалари ва ўзан ростлаш иншоотлари бошқармасида жорий этилган (Ўзбекистон Республикаси Сув хўжалиги вазирлигининг 2025 йил 28 февралдаги 02/19-924-сон маълумотномаси). Натижада дамбалар компановкаси ва тезликлар майдонини электрон ҳисоблаш имконияти яратилган.

Yangiliklarga obuna bo‘lish