Улмасова Ойгул Бахтиёровнанинг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон
I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): “Хизмат кўрсатиш соҳасида кичик бизнес корхоналарини инновацион ривожлантириш ва самарадорлигини ошириш” (самарқанд вилояти мисолида) 08.00.05 - Хизмат кўрсатиш тармоқлари иқтисодиёти.
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам:B2025.2.PhD/Iqt5354
Илмий раҳбар: иқтисодиёт фанлари доктори, профессор Мирзаев Кулмамат Жанузакович
Диссертация бажарилган муассаса номи: Самарқанд давлат ветеринария медицинаси, чорвачилик ва биотехнологиялар университети
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Самарқанд иқтисодиёт ва сервис институти, DSc.03/25.12.2024.I.18.01
Расмий оппонентлар: иқтисодиёт фанлари доктори, профессор Тухлиейв Искандар Суюнович; иқтисодиёт фанлари доктори,профессор Насимов Дилмурод Абдуллаевич
Етакчи ташкилот: Қарши Давлат Университети
Диссертация йўналиши: илмий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади
инновацион иқтисодиёт шароитида хизмат кўрсатиш соҳасида кичик бизнес корхоналарини инновацион ривожлантириш ва самарадорлигини ошириш бўйича таклиф ва тавсиялар ишлаб чиқишдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
Хизмат кўрсатиш соҳасида юқори самарадорлик ҳамда даромад олиш имкониятини яратувчи «хизмат кўрсатиш соҳасида кичик бизнес корхоналари самарадорлиги» тушунчаси муаллифлик таърифи такомиллаштирилди.
Республика ва унинг ҳудудларида хизмат кўрсатиш соҳаси кичик бизнес корхоналарининг инновацион ривожланиш ва самарадорлигини оширишга таъсир этувчи омиллари асосланилиб ва унга кўра инновацион ривожланиш даражаси бевосита (Мн = 0.64) ҳамда билвосита (Кн=0.36) омиллар таъсирини ҳисобга олган ҳолда (Лн(1.0)=Мн+Кн=0.64+0.36) такомиллаштирилган.
Ҳудудларда рақамли технологиялардан фойдаланиш асосида хизматлар соҳасида кичик бизнесни инновацион ривожлантиришда “5 қадам рақамли моделли” асосида ҳамда “Кичик бизнес корхоналарини рақамлаштириш платформаси” асосида хизмат кўрсатиш соҳасини инновацион ривожлантириш ва самарадорлигини ошириш имкониятлари асосланилди.
Республика ҳудудлари хусусиятидан келиб чиқиб, хизмат кўрсатиш кичик бизнесни инновацион ривожлантиришда иқтисодий математик усуллардан, жумладан Ҳолт-Wинтерс усулидан фойдаланилган ҳолдан 2028-йилгача кичик бизнес субектларини хизматлар ҳажмини оширишнинг прогноз параметирлари ишлаб чиқилди.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши.
Хизмат кўрсатиш соҳасида кичик бизнес корхоналарни инновацион ривожлантириш ва самарадорлигини ошириш бўйича олинган илмий натижалар асосида:
хизмат кўрсатиш соҳасида юқори самарадорлик ҳамда даромад олиш имкониятини яратувчи «хизмат кўрсатиш соҳасида кичик бизнес корхоналари самарадорлиги» тушунчаси такомиллаштириш билан боғлиқ назарий-услубий ишланмалардан олий ўқув юртлари талабалари учун тавсия этилган “Иқтисодиётни давлат томонидан тартибга солиш” номли ўқув қўлланмани тайёрлашда фойдаланилган (Ўзбекистон Республикаси Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлигининг 2023-йил 10-ноябрдаги 4-сонли буйруғи ҳамда Самарқанд иқтисодиёт ва сервис институти Кенгашининг 2023-йил 10-ноябрдаги 4-сонли қарори). Мазкур илмий таклифнинг амалиётга жорий этилиши натижасида талабаларда хизмат кўрсатиш соҳасида кичик бизнес корхоналари ривожлантириш ва самарадорлигини ошириш бўйича назарий билимлар кенгайиб, соҳа самарадорлигини ошириш имконияти яратилди;
республика ва унинг ҳудудларида хизмат кўрсатиш соҳаси кичик бизнес корхоналарининг инновацион ривожланиш ва самарадорлигини оширишга таъсир этувчи омиллари асосланилиб ва унга кўра инновацион самарадорлик даражаси бевосита (Мн = 0.64) ҳамда билвосита (Кн=0.36) омиллар таъсирини ҳисобга олган ҳолда (Лн(1.0)=Мн+Кн=0.64+0.36) такомиллаштириш бўйича таклифи Ўзбекистон Савдо-саноат палатаси фаолиятига жорий этилган. (Ўзбекистон Савдо-саноат палатасининг 2025-йил 30-майдаги №04-07-27-5780-сонли маълумотномаси). Натижада, хизмат кўрсатиш соҳасида кичик бизнес корхоналарини инновацион ривожлантиришга омиллар таъсирини эксперт баҳолаш натижаларидан фойдаланилган ҳолда баҳолаш имкониятига эга бўлиниб, қўшимча инновацион самарадорлиги 5-6 фоизга ошиши асосланилди;
ҳудудларда рақамли технологиялардан фойдаланиш асосида хизматлар соҳасида кичик бизнесни инновацион ривожлантиришда “5 қадам рақамли моделли” асосида ҳамда “Кичик бизнес корхоналарини рақамлаштириш платформаси” асосида хизмат кўрсатиш соҳасини инновацион ривожлантириш ва самарадорлигини ошириш таклифи Савдо-саноат палатаси фаолиятига жорий этилган (Ўзбекистон Савдо-саноат палатасининг 2025-йил 30-майдаги №04-07-27-5780-сонли маълумотномаси). Натижада Самарқанд вилоятида ҳудуд хусусияларидан келиб чиқиб хизмат кўрсатиш соҳасида кичик бизнес корхоналарини инновацион ривожланиш даражаси
4-5 фоизга ошиши асосланилди;
республика ҳудудлари хусусиятидан келиб чиқиб, хизмат кўрсатиш кичик бизнесни инновацион ривожлантиришда иқтисодий математик усуллардан, жумладан Ҳолт-Wинтерс усулидан фойдаланилган ҳолда 2028-йилгача кичик бизнес субектларини хизматлар ҳажмини оширишнинг прогноз параметирлари таклифи Савдо-саноат палатаси фаолиятига жорий этилган (Ўзбекистон Савдо-саноат палатасининг 2025-йил 30-майдаги №04-07-27-5780-сонли маълумотномаси). Бунинг натижасида келажакда кичик бизнес томонидан кўрсатилаётган хизматлар хажмининг ўсиш прогноз параметрлари кўрсатиб берилган. Натижада мазкур таклифдан фойдаланиш соҳа тараққиёти бўйича истиқболли дастурларни амалга ошириш чора-тадбирларини ишлаб чиқиш имкониятини яратган.