Халилова Зилола Фармоновнанинг педагогика фанлари бўйича фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон
I.Умумий маълумотлар:
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи): “Ўқувчиларнинг немис тилини ўрганишга қизиқишини ривожлантириш методикасини такомиллаштириш (фразеологик бирликлар мисолида)” 13.00.02 – Таълим ва тарбия назарияси ва методикаси (немис тили).
Диссертация мавзуси роʻйхатга олинган рақам: B2023.2.PhD/Ped5216
Илмий раҳбар: Пирманова Гавхар Назаркуловна, педагогика фанлари бўйича фалсафа доктори (PhD), доцент.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Навоий давлат университети
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи (муассасалар), ИК рақами: Бухоро давлат университети PhD.03/2025.27.12.Ped.08.05
Расмий оппонентлар: Ҳамидова Муборак Хафизовна, филология фанлари доктори (DSc), профессор; Яхёева Гулнора Бахтиёровна , педагогика фанлари номзоди, НДКТУ “Ўзбек ва чет тиллар кафедраси” п.ф.ф.д (PhD), доцент.
Етакчи ташкилот: Бухоро давлат педагогика институти.
Диссертация йўналиши назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади:ўқувчиларнинг немис тилини ўрганишга қизиқишини ривожлантириш методикасини фразеологик бирликлар орқали такомиллаштириш юзасидан тавсиялар ишлаб чиқишдан иборат.
III.Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
ўқувчиларнинг немис тилини ўрганишга бўлган қизиқишини ривожлантиришнинг дидактик имкониятлари билиш фаоллигини бошқаришнинг рефлексив намоён боʻлишига асосланиб, полилексик, барқарорлик, идеоматиклик методик-функционал моделлаштириш ва ижодий-семантик трансформациялаш асосида такомиллаштирилган;
ўқувчиларнинг немис тилига бўлган қизиқишини фразеологик бирликлар орқали ривожлантириш модели салбийдан ижобий фаол даражага оширишнинг вариатив ривожланиш, фаол ўқитиш ҳамда ижодий мустақиллик босқичлари мазмунига CДИО, АДДИЕ таълим технологиялари ва “эхпериенcе эхчанге”, “ротатион” таълим методларини сингдириш орқали такомиллаштирилган;
ўқувчиларнинг немис тилига бўлган қизиқишини фразеологик бирликлар орқали ривожлантириш методикаси “Немис тили” ўқув курсига ижтимоий ўйин моделини жорий этиш орқали шахснинг оʻз имкониятларини баҳоловчи мулоқот муҳитини ташкил этиш орқали таълим жараёни мазмунига сингдириш орқали такомиллаштирилган;
ўқувчиларнинг немис тилига бўлган қизиқишини фразеологик бирликлар орқали ривожланганлигини баҳолаш мезонлари ўқув жараёнида тинглаш ва тушуниш кўникмаларининг шаклланганлиги ҳамда немис тилини ўзлаштириш даражаси орқали оптималлаштирилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Ўқувчиларнинг немис тилига бўлган қизиқишини фразеологик бирликлар орқали ривожлантириш методикасини такомиллаштириш бўйича ўтказилган тадқиқот натижалари асосида:
ўқувчиларнинг немис тилини ўрганишга бўлган қизиқишини ривожлантиришнинг дидактик имкониятлари билиш фаоллигини бошқаришнинг рефлексив намоён боʻлишига асосланиб, полилексик, барқарорлик, идеоматиклик методик-функционал моделлаштириш ва ижодий-семантик трансформациялашга доир амалий тавсийлардан 60111800 ‒ Хорижий тил ва адабиёти (инглиз тили) бакалавриат таълим йўналишлари талабалари усҳун мўлжалланган “Деуцче унд усбекисче Пҳрасеологисмен” номли ўқув қўлланмани тузишда фойдаланилган (Ўзбекистон Республикаси Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлигининг 2025-йил 9-июлдаги 258-сон буйруғи. Гувоҳнома №899467). Натижада, тил ўрганувчилар учун фраземалардан унумли ва ўринли фойдаланиш методикаси тавсия этилган, шунингдек, методик жиҳатдан зарурий адабиётлар таъминотини бойитишга эришилган;
ўқувчиларнинг немис тилига бўлган қизиқишини фразеологик бирликлар орқали ривожлантириш модели салбийдан ижобий фаол даражага оширишнинг вариатив ривожланиш, фаол ўқитиш ҳамда ижодий мустақиллик босқичлари мазмунига CДИО, АДДИЕ таълим технологиялари ва “эхпериенcе эхчанге”, “ротатион” таълим методларини сингдиришга доир хулосалардан Тошкент давлат аграр университетида 2024-2025-йилларда бажарилган АЛ-672205589-сонли “Ўрмончилик соҳасига оид атамаларнинг ўзбекча-инглизча-русча-немисча иллйстратив электрон луғат ва мобил иловасини яратиш” мавзусидаги амалий грант лойиҳасининг “Оʻқувчиларда немис фразеологик бирликларга бўлган қизиқишини оширишнинг методик таъминоти” қисмини бажаришда фойдаланилган (Тошкент давлат аграр университетиининг 2025-йил 12- майдаги №1/1-1-581-сон маʼлумотномаси). Натижада, лойиҳанинг амалий қиймати ва серқирралиги ошишига эришилган;
ўқувчиларнинг немис тилига бўлган қизиқишини фразеологик бирликлар орқали ривожланганлигини баҳолаш мезонлари ўқув жараёнида тинглаш ва тушуниш кўникмаларининг шаклланганлиги ҳамда немис тилини ўзлаштириш даражасини такомиллаштиришга оид назариялардан таълим жараёнида фойдаланилган. (Самарқанд давлат чет тиллар институтининг 2025-йил 9-декабрдаги 1974/13-сон маълумотномаси). Натижада, ўқувчиларнинг немис тилини ўрганишга қизиқишини ривожлантириш методикасини фразеологик бирликлар орқали такомиллаштиришга оид амалий кўникмалар шакллантирилган.