Соатов Ойбек Ибрагимовичнинг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): “Қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерларда ер тузиш ишларини такомиллаштириш”, 06.01.10 – Ер тузиш, кадастр ва ер мониторинги (қишлоқ хўжалиги фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2025.2.PhD/Qx1729
Илмий маслаҳатчи: Авезбаев Саъдулла, иқтисод фанлари доктори, профессор.
Диссертация бажарилган муассаса номи: “Ўздаверлойиҳа” давлат илмий-лойиҳалаш институти.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Тошкент давлат аграр университети, DSc.08/2025.27.12.Qx.02.01.
Расмий оппонентлар: Бабажанов Аллаберган Рузимович, қишлоқ хўжалиги фанлари доктори, доцент; Саидова Муниса Эргашевна, биология фанлари доктори, профессор.
Етакчи ташкилот: Қарши давлат техника университети.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади Илмий тадқиқот ишининг мақсади қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерларда ер тузиш ишларини ташкил этиш механизмлари ва мезонларини такомиллаштириш орқали ерлардан самарали фойдаланишга доир илмий-амалий таклиф ва тавсиялар ишлаб чиқишдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
иқлим ўзгариши ва сув танқислиги шароитларида қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерлардан оқилона фойдаланишни ташкил этишнинг ташкилий-иқтисодий ва назарий асосларини такомиллаштирилган;
қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерлардан фойдаланиш ҳолати ва истиқболлари баҳоланган ҳамда қишлоқ хўжалик ишлаб чиқариши ҳолатини таҳлил қилиш, аграр тармоқни обектив ривожлантиришга имкон берадиган асосий йўналишлари асосланган;
қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерларда ер тузиш лойиҳаларини ишлаб чиқиш бўйича давлат хизматларини ривожлантириш ҳамда қишлоқ хўжалиги ерлари бозорини шакллантириш механизмлари очиб берилган ва бозор қийматини аниқлаш усули таклиф этилган;
қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерларда ер участкаларидан рухсат этилган фойдаланиш турлари ва маҳсулот етиштириш (ишлаб чиқариш) бўйича ихтисослигини ўзгартириш мезонлари ишлаб чиқилган;
қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерлардан фойдаланишни ташкил этишнинг иқтисодий самарадорлиги аниқланган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерларда ер тузиш ишларини ташкил этиш механизмлари ва мезонларини такомиллаштириш бўйича олинган илмий ва амалий натижалар асосида:
қишлоқ хўжалигига мўлжалланган фойдаланишдаги ерларни ер фондининг бошқа тоифасига ўтказмаслик ҳамда унга нисбатан ер солиғини миқдори қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерлар сифатида ҳисоблаш тартиби ишлаб чиқилган ва Вазирлар Маҳкамасининг 2025-йил 18-сентябрдаги 594-сон қарорини ишлаб чиқишда амалиётга жорий қилинган (Қишлоқ хўжалигида билим ва инновациялар миллий марказининг 2025-йил 15-октябрдаги 05/06-04-660-сонли маълумотномаси). Натижада, қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерларни хусусийлаштирмаслик ҳамда унга нисбатан ер солиғини миқдорини қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерлар сифатида ҳисоблаш орқали ушбу ерлардан фойдаланиш самарадорлигини оширишга эришилган;
юридик ва жисмоний шахслар учун қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерларини қайта ижарага бериш механизми ишлаб чиқилган ва Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2025-йил 12-сентябридаги ПФ-172-сон Фармонини ишлаб чиқишда амалиётга жорий қилинган (Қишлоқ хўжалигида билим ва инновациялар миллий марказининг 2025-йил 15-октябрдаги 05/06-04-660-сонли маълумотномаси). Натижада, қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ер участкаларининг бир қисмини ер участкасидан фойдаланиш мақсадини ўзгартирмаган ҳолда бошқа шахсга ўтказишга (қайта ижарага беришга) рухсат бериш орқали қишлоқ хўжалиги ерлари бозорини шакллантириш ва уни бозор активига айлантиришга имкон берган;
қишлоқ хўжалигига мўлжалланган суғорилмайдиган ерларда инфратузилма обектларни жойлаштиришни (қуришни) назарда тутувчи ички хўжалик ер тузиш лойиҳасини ишлаб чиқиш ва тасдиқлаш бўйича давлат хизматлари кўрсатишнинг маъмурий регламенти Вазирлар Маҳкамасининг норма ижодкорлиги фаолиятига жорий этилган (Ўзбекистон Республикаси Бош вазири котибиятининг Ахборот-таҳлил ва юридик таъминлаш департаменти 2025-йил 15-августдаги 11-сонли далолатномаси). Натижада, қишлоқ хўжалигига хизмат кўрсатувчи обектларни ички хўжалик ер тузиш лойиҳасига мувофиқ жойлаштириш (қуриш) орқали фермер хўжаликлари ерларидан самарали фойдаланишга хизмат қилган;
Вазирлар Маҳкамасининг 2024-йил 30-сентябрдаги 614-сон қарори билан тасдиқланган Ер участкаларидан рухсат этилган фойдаланиш турлари ва капитал қурилиш обектларининг ягона классификаторининг қишлоқ хўжалигига оид қисмларини янги таҳрири Вазирлар Маҳкамасининг норма ижодкорлиги фаолиятига жорий этилган (Ўзбекистон Республикаси Бош вазири котибиятининг Ахборот-таҳлил ва юридик таъминлаш департаменти 2025-йил 15-августдаги 11-сонли далолатномаси). Натижада, қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерларда ер участкаларидан рухсат этилган фойдаланиш турлари қишлоқ хўжалиги маҳсулотларини етиштириш (ишлаб чиқариши)нинг ихтисослигига мувофиқлаштирилган;
Тошкент вилоятида “пахтачилик-ғаллачиликка” ихтисослашган фермер хўжаликлари ер майдонининг фойдаланиш турини “узумчиликка” ўзгартиришга қаратилган ер тузиш лойиҳаси ишлаб чиқилган ва вилоятнинг Пискент тумани А.Дўстбеков номли ҳудудида фаолият юритиб келаётган 16 та фермер хўжаликларининг 420,2 гектар майдонида амалиётга жорий қилинган (Қишлоқ хўжалигида билим ва инновациялар миллий марказининг 2025-йил 15-октябрдаги 05/06-04-660-сонли маълумотномаси). Натижада ер тузиш лойиҳаси кўрсаткичлари бўйича 180 та қўшимча иш ўринлари яратилган, сув сарфи 2 баробар камайган, даромад эса 10 баробар ошган ҳамда лойиҳани амалга ошириш учун сарфланган капитал қуйилмалар 4-йилда қопланиши прогноз қилинган.