Нумонова Дилрабо Мўминжоновнанинг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): “Ғўзанинг Бухоро-102 навини етиштириш агротехнология элементларини ўсиши, ривожланиши ва ҳосилдорлигига таъсири”, 06.01.08-Ўсимликшунослик (Қишлоқ хўжалиги фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2025.4.PhD/Qx1068
Илмий раҳбар: Жо Абдурахмонов Содиқжон Обидович, қишлоқ хўжалиги фанлари доктори, профессор.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Андижон қишлоқ хўжалиги ва агротехнологиялар институти.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Андижон қишлоқ хўжалиги ва агротехнологиялар институти, PhD.08/2025.27.12.Qx.03.01.
Расмий оппонентлар: Тешаев Фатхулло Жўрақулович, қишлоқ хоъжалиги фанлари доктори, профессор; Каримов Шарофиддин Абдукаримович, қишлоқ хўжалиги фанлари бўйича фалсафа доктори, катта илмий ходим.
Етакчи ташкилот: Тошкент давлат аграр университети.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади Тадқиқотнинг мақсади Андижон вилоятининг ўтлоқи тупроқлари шароитида ғўзанинг “Бухоро-102” навидан юқори ва сифатли пахта ҳосили етиштиришда мақбул чигит экиш усули, суғориш тартиби ва чилпишни мақбул муддатни аниқлаб, ишлаб чиқаришга жорий этишдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги қуйидагилардан иборат:
илк бор Андижон вилоятининг ўтлоқи тупроқлари шароитида ғўзанинг “Бухоро-102” ғўза навини турли экиш усулларида, яъни очиқ майдонга ва плёнка остига экилганда ғўза ниҳолларининг очиқ усулда экилганга нисбатан 5-6 кунга эртароқ униб чиқиши аниқланган; 
ғўзанинг “Бухоро-102” нави плёнка остига экилганда суғориш тартиби ЧДНС га нисбатан 65-70-65% бўлганда мавжуд сув ресурсларидан самарали фойдаланиш ҳамда очиқ оддий усулларга нисбатан уч йиллик ўртача хосилга нисбатан 14,95 с/га юқори ҳосил олиниши исботланган.
ғўзанинг «Бухоро-102» ўрта толали навини плёнка остига экилганда ғўза ҳосил шохлари 12-14 дона бўлганда, очиқ майдонга экилганда эса 10-11 та бўлганда чилпиш ишларини ўтказиш толанинг сифат кўрсаткичларига ва тола узунлигига ижобий таъсири (33,3 мм ва 34,4 мм) бўлиши  аниқланган;
ресурстежамкор технологияларнинг асосий элементи ҳисобланган плёнка остига чигит экиш усулида ғўзнинг ўсиши, ривожланиши ва ҳосилдорлиги ҳамда иқтисодий самарадорлик кўрсаткичига (рентабеллик 64,6 %) ижобий таъсири аниқланган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Андижон вилояти шароитида ғўзанинг Бухоро-102 навини етиштириш агротехнологияларини ишлаб чиқиш бўйича олиб борилган тадқиқот натижалари асосида:
Ғўзанинг Бухоро-102 навини экиш усули, суғориш тартиби ва чилпиш муддатлари бўйича “Ғўзанинг “Бухоро-102 навини етиштириш агротехнология элементларини ишлаб чиқиш (Андижон вилояти шароитида) бўйича” номли тавсиянома ишлаб чиқилган ва тасдиқланган (Қишлоқ хўжалигида билим ва инновациялар миллий марказининг 27.08.2025 йилдаги №05/04-04-468-сон маълумотномаси). Мазкур тавсиянома кластерлар ва фермер хўжаликларида муҳим кўрсатма сифатида хизмат қилмоқда;
Ғўзанинг Бухоро-102 навини етиштириш агротехнология элементларини ишлаб чиқиш бўйича амалий натижаларга эришилган ҳамда амалиётга жорий этилган бўлиб, тадқиқотчининг тавсияларига асосан 2022-2024-йиллар давомида Андижон вилояти Улуғнор тумани “Хошимжон оиласи” фермер хўжалигига 30,4 гектар, “Улуғнорда Муҳаммадазиз ери” фермер хўжалигига 12,2 гектар, Бўстон тумани “Солижон Отахонов” фермер хўжалигига 25,5 гектар, “Бўз ҳосилдори” фермер хўжалигига 46,0 гектар, вилоят бўйича жами 114,1 гектар майдонга жорий этилган (Қишлоқ хўжалигида билим ва инновациялар миллий марказининг 27.08.2025 йилдаги №05/04-04-468-сон маълумотномаси). Натижаларда ғўзанинг Бухоро-102 нави очиқ майдонга экилганда суғориш олди тупроқ намлиги ЧДНС га нисбатан 65-70-65 % бўлганда суғорилиб, ҳосил шохлари сони 10-11 дона бўлганда чилпиш ўтказилганда 7,0 с/га пахта ҳосили олишга эришилган.
Ғўзанинг Бухоро-102 нави шаффоф плёнка остига экилганда эса суғориш олди тупроқ  намлиги ЧДНС га нисбатан 65–70–65 % бўлганда суғориш ўтказилиб, ғўзанинг ҳосил шохлари сони 12-14 та бўлганда чилпиш ўтказиш агротехнологияси жорий этилган (Қишлоқ хўжалигида билим ва инновациялар миллий марказининг 27.08.2025 йилдаги №05/04–04–468-сон маълумотномаси). Натижада, оддий усулга нисбатан қўшимча 11,0 с/га пахта ҳосили олишга эришилиб, рентабеллик даражаси 48,9 % гача кўтарилишига эришилган.