Олимов Анваржон Атамирзаевичнинг 
бўйича фалсафа доктори (PhD)  диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I.Умумий маълумотлар. 
Диссертация мавзуси, “Рақамли иқтисодиёт шароитида тўқимачилик саноати корхоналарининг рақобатбардошлигини ошириш амалиётини такомиллаштириш”, ихтисослик шифри 08.00.03 – “Саноат иқтисодиёти”.
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: В2025.1.PhD/Iqt4890
Илмий раҳбар: иқтисодиёт фанлари доктори, профессор Вахабов Абдураҳим Восиқович.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Тошкент Кимё халқаро университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса (муассасалар) номи, ИК рақами: Тошкент давлат техника университети, DSc.03/2025.27.12.I.02.05.
Расмий оппонентлар: и.ф.д., профессор Хашимов Акрам Абдиевич, и.ф.ф.д., PhD., доцент Сулейманова Шоира Алавхановна.  
Етакчи ташкилот: Тошкент тўқимачилик ва енгил саноат институти.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади рақамли иқтисодиёт шароитида Ўзбекистон тўқимачилик саноати корхоналарининг рақобатбардошлигини оширишга қаратилган илмий таклиф ва амалий тавсиялар ишлаб чиқишдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
услубий ёндашувга кўра “тўқимачилик саноати корхоналари рақобатбардошлиги” тушунчасининг иқтисодий мазмуни рақамли ва логистик устунликлар, кластер доирасидаги синергия, экологик ва ижтимоий барқарорлик, глобал қиймат занжирларидаги позицияни яхшилаш каби омилларни комплекс тарзда инобатга олган ҳолда, тўқимачилик корхонасининг рақобат устунлигини динамик, кўп мезонли ва рискка мослаштирилган интеграл концепция нуқтаи назаридан такомиллаштирилган;
йигириш тармоғида рақамли технологиялар самарадорлигини эконометрик баҳолаш асосида рақобатбардошликни оширишнинг дифференциал модели орқали автоматлаштириш, рентабеллик (6,2 %, β=0.042; п<0.05) ва экспорт кўрсаткичлари ўртасидаги тизимли боғлиқлик доирасида янги технологиялар жорий этиш воситасида харажатларни қисқартириш таклифи асосланган;
тўқимачилик саноати корхоналари рақобатбардошлигини оширишда кичик, ўрта ва йирик корхоналар фаолият кўлами ва технологик жараён хусусиятларига кўра ип-газлама (0.29; 0.38; 0.50), тўқув-трикотаж (0,23; 0.25; 0.30), тикувчилик (0.18; 0.21; 0.20) корхоналарнинг автоматлаштириш даражаси нисбатлари ўртасидаги ўзаро мувофиқлик асосланган;
Ўзбекистонда йигириш, ип-газлама, тўқув-трикотаж, тикувчилик тармоқларида технологияларни жорий этиш самарадорлигини эконометрик баҳолаш асосида 2026–2031 йиллардаги маҳсулот экспорт ҳажмларининг прогноз сценарийлари ишлаб чиқилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. 
Рақамли иқтисодиёт шароитида тўқимачилик корхоналарининг рақобатбардошлигини ошириш стратегияларини ишлаб чиқиш бўйича олинган натижалар асосида:
услубий ёндашувга кўра “тўқимачилик саноати корхоналари рақобатбардошлиги” тушунчасининг иқтисодий мазмунини рақамли ва логистик устунликлар, кластер доирасидаги синергия, экологик ва ижтимоий барқарорлик, глобал қиймат занжирларидаги позицияни яхшилаш каби омилларни комплекс тарзда инобатга олган ҳолда, тўқимачилик корхонасининг рақобат устунлигини динамик, кўп мезонли ва рискка мослаштирилган интеграл концепция нуқтаи назаридан такомиллаштириш юзасидан назарий-услубий ишланмалар олий ўқув юртлари талабалари учун тавсия этилган “Иқтисодий-математик усуллар ва моделлар” номли ўқув қўлланмани тайёрлашда фойдаланилган (Ўзбекистон Республикаси Олий ва ўрта махсус таълим вазирлигининг 2022 йил, 25-ноябрдаги №388-сон буйруғи). Мазкур илмий таклифнинг амалиётга жорий этилиши натижасида талабаларда тўқимачилик корхонасининг рақобат устунлигини динамик, кўп мезонли ва рискка мослаштирилган интеграл концепция нуқтаи назаридан такомиллаштирилган “тўқимачилик саноати корхоналари рақобатбардошлиги” тушунчасига оид назарий билимларни кенгайтириш имкони яратилган;
йигириш тармоғида рақамли технологиялар самарадорлигини эконометрик баҳолаш асосида рақобатбардошликни оширишнинг дифференциал модели орқали автоматлаштириш, рентабеллик (6,2 %, β=0.042; п<0.05) ва экспорт кўрсаткичлари ўртасидаги тизимли боғлиқлик доирасида янги технологиялар жорий этиш воситасида харажатларни қисқартириш бўйича таклифлар “БАКАН ТЕХ” МЧЖ ХК хорижий корхонаси фаолиятига жорий этилган (“Ўзтўқимачиликсаноат” уюшмасининг 2025-йил 25-июлдаги № 02/25-1807-сон маълумотномаси). Мазкур илмий таклифнинг амалиётга жорий этилиши натижасида “БАКАН ТЕХ” МЧЖ ХК корхонасида юқори самарали технологиялар (CНC, АИ-диагностика, ИоТ), ЭРП тизимлари ва маҳсулот мониторинги учун РФИД технологияларини жорий этиш орқали корхона ишлаб чиқариш харажатлари 2024-йилда 2022-йилга нисбатан 15%га камайган, меҳнат унумдорлиги 2024-йилда 0.034 (бир ишчи-ходимга 34 500 АҚШ доллари) даражасида аниқланган. Панел регрессия натижаларига кўра, ишчилар сонининг ортиши меҳнат унумдорлигини пасайтириши (β≈–2.56%, п<0.001), автоматлаштириш ускуналарига қилинган сармоя эса меҳнат унумдорлигини ошириши (РЕ модели: п<0.001) аниқланган, шунингдек корхона ишчилар сонини оптималлаштириш орқали уларни 12%га қисқартиришга эришилган;
тўқимачилик саноати корхоналари рақобатбардошлигини оширишда кичик, ўрта ва йирик корхоналар фаолият кўлами ва технологик жараён хусусиятларига кўра ип-газлама (0.29; 0.38; 0.50), тўқув-трикотаж (0,23; 0.25; 0.30), тикувчилик (0.18; 0.21; 0.20) корхоналарнинг автоматлаштириш даражаси нисбатлари ўртасидаги ўзаро мувофиқликни такомиллаштириш бўйича таклифлар “Фусион Арт Эхпорт” МЧЖ масъулияти чекланган жамият корхонаси фаолиятига жорий этилган (“Ўзтўқимачиликсаноат” уюшмасининг 2025-йил 25-июлдаги № 02/25-1807-сон маълумотномаси). Мазкур илмий таклифнинг амалиётга жорий этилиши натижасида “Фусион Арт Эхпорт” МЧЖ корхонасида юқори самарали технологиялар (CНC, АИ-диагностика, ИоТ), ЭРП тизимлари ва маҳсулот мониторинги учун РФИД технологияларини жорий этиш орқали корхона ишлаб чиқариш харажатлари 2024-йилда 2022-йилга нисбатан 40%га камайган, меҳнат унумдорлиги 2024-йилда 0.172 (бир ишчи-ходимга 171.82 АҚШ доллари) даражасида аниқланган. Панел регрессия таҳлили натижаларига кўра, ишчилар сонининг ошиши меҳнат унумдорлигини пасайтириши (ТЕ модели: β = –2.412; п < 0.001), автоматлаштириш ускуналарига қилинган сармоялар эса меҳнат унумдорлигига ижобий таъсир кўрсатиши (β = 1.49; п = 0.050) аниқланди. Корхонада ишчи-ходимлар сонини оптималлаштириш орқали уларнинг 8%га қисқаришига эришилган;
Ўзбекистонда йигириш, ип-газлама, тўқув-трикотаж, тикувчилик тармоқларида технологияларни жорий этиш самарадорлигини эконометрик баҳолаш асосида 2026–2031 йиллардаги маҳсулот экспорт ҳажмларининг ишлаб чиқилган прогноз ссенарийлари “Ўзтўқимачиликсаноат” уюшмаси таркибидаги корхоналар фаолиятига жорий этилган (“Ўзтўқимачиликсаноат” уюшмасининг 2025-йил 25-июлдаги № 02/25-1807-сон маълумотномаси). Мазкур илмий таклифнинг амалиётга жорий этилиши натижасида йигириш, ип-газлама, тўқув-трикотаж, тикувчилик тармоқларида истиқбол даврида маҳсулот ишлаб чиқариш ва экспорт ҳажмлари ўртасидаги мувофиқликни таъминлаш имкони яратилган.