Ганжиев Фаррух Хайриллоевичнинг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): «Жигарнинг травматик жароҳатланишларида маҳаллий гемостатик воситаларнинг самарадорлигини қиёсий баҳолаш», 14.00.27 – Хирургия (тиббиёт фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: №В2023.4.PhD/Tib4131.
Илмий раҳбар: Хамдамов Бахтиёр Зарифович, тиббиёт фанлари доктори, профессор.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Бухоро давлат тиббиёт институти.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса (муассасалар) номи, ИК рақами: Бухоро давлат тиббиёт инстиути, DSc.06/2025.27.12.Tib.05.03.
Расмий оппонентлар: Сафоев Бақодир Барноевич, тиббиёт фанлари доктори, профессор, Охунов Алишер Орипович, тиббиёт фанлари доктори, профессор.
Етакчи ташкилот: Андижон давлат тиббиёт институти.
Диссертация йўналиши: амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади: травматик жигар жароҳатларининг жарроҳлик даволаш натижаларини уларнинг гемостатик самарадорлигини, операцион хусусиятларини ва морфологик биомутаносибликни қиёсий баҳолаш асосида маҳаллий гемостатик воситаларни асосли танлаш орқали яхшилашдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
 илк бор клиник-тажрибавий тадқиқот доирасида, тўртта маҳаллий гемостатик воситаларнинг (Surgicel®, TachoSil®, Biatravm®, BloodSTOP IX) гемостатик самарадорлиги жигарнинг тўмтоқ ва кесилган жароҳатларини моделлаштиришда гемостаз вақтини, қон йўқотиш ҳажмини ва динамикада такрорий аппликация зарурати асосланган;
илк бор жигарнинг паренхиматоз шикастланишларининг турли турларида гемостатик препаратларнинг хулқ-атвор хусусиятлари, шу жумладан адгезия параметрлари, нафас ҳаракатларига чидамлилиги, компрессия зарурати ва жароҳатга кириш шароитининг чекланган ҳолатларида  техник жиҳатларининг ўзига хос томонлари аниқланган;
илк бор яллиғланишнинг ифодаланганлиги, фиброз трансформация даражаси, билиар тўйинтириш ва турли хил жароҳатланиш моделларида репарациянинг якунланганлигидаги фарқларни аниқлаш билан, 3, 7 ва 14-суткаларда препаратларни аппликациялаш соҳасидаги тўқима реакциясини тавсифловчи янги морфологик маълумотлар аниқланган;
илк бор шикастланиш турини, сафро оқишиинг мавжудлигини, қон кетиш давомийлигини ва препаратнинг морфологик қабул қилинишини ҳисобга олиш асосида ишлаб чиқилган жигарнинг шикастланишларида маҳаллий гемостатик воситани танлаш алгоритми қўлланиши натижасида асоратларнинг камайиши ҳамда даволаш самарадорлигини кескин ошиши исботланган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. 
Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳузуридаги Илмий техник кенгашнинг илмий-тадқиқот ишлари натижаларини амалиётга татбиғи бўйича 2025 йил 4 ноябрдаги 28/25 – сон хулосасига кўра:
биринчи илмий янгилик: илк бор клиник-тажрибавий тадқиқот доирасида, тўртта маҳаллий гемостатик воситаларнинг (Surgicel, TachoSil, Biatravm, BloodSTOP IX) гемостатик самарадорлиги жигарнинг тўмтоқ ва кесилган жароҳатларини моделлаштиришда гемостаз вақтини, қон йўқотиш ҳажмини ва динамикада такрорий аппликация зарурати асосланган. Илмий янгиликнинг аҳамияти: тадқиқот давомида жигар жароҳатларининг турига қараб, энг самарали ва тез таъсир этувчи маҳаллий гемостатик восита аниқланди. Олинган илмий натижалар Бухоро вилоят кўп тармоқли тиббиёт марказида (879-2-42-TB/2025-сонли буйруқ, 10-июн 2025-йил), РШТЁИМ Навоий филилали (№91/1 сонли буйруқ, 13-июн 2025-йил,) ва РШТЁИМ Сирдарё филиалида (№102 сонли буйруқ, 18-июн 2025-йил) амалиётга жорий этилди. Ижтимоий самарадорлиги: ушбу янгилик беморларнинг ҳаёт сифатини яхшилашга хизмат қилиши исботланган. Иқтисодий самарадорлиги: ушбу янгилик орқали ётоқ-кунларни камайтириш орқали 1 нафар бемор учун сарфланадиган бюджет маблағларини 756500 сўмга иқтисод қилиш имконини берган. Хулоса: маҳаллий гемостатик воситаларнинг жигар жароҳатларини моделлаштиришда гемостатик самарадорлигини клиник-тажрибавий таққослаш орқали, шошилинч жарроҳлик амалиётида энг самарали ва хавфсиз гемостатик воситани танлаш заруратини асослаб берган. 
иккинчи илмий янгилик: илк бор жигарнинг паренхиматоз шикастланишларининг турли турларида гемостатик препаратларнинг хулқ-атвор хусусиятлари, шу жумладан адгезия параметрлари, нафас ҳаракатларига чидамлилиги, компрессия зарурати ва жароҳатга кириш шароитининг чекланган ҳолатларида  техник жиҳатларининг ўзига хос томонлари аниқланган. Илмий янгиликнинг аҳамияти: жигарнинг паренхиматоз шикастланишларида гемостатик воситаларнинг адгезия, нафас ҳаракатига чидамлилиги ва кириш шароити чекланган ҳолатлардаги техник хусусиятларини батафсил тавсифлаш орқали уларнинг амалий қўлланилишига аниқлик киритилди. Олинган илмий натижалар Бухоро вилоят кўп тармоқли тиббиёт марказида (879-2-42-TB/2025-сонли буйруқ, 10-июн 2025-йил), РШТЁИМ Навоий филилалида (№91/1 сонли буйруқ, 13-июн 2025-йил,) ва РШТЁИМ Сирдарё филиалида (№102 сонли буйруқ, 18-июн 2025-йил) амалиётга жорий этилди. Ижтимоий самарадорлиги: янги тавсифлар ҳаётий муҳим аъзодаги қон кетишни тўхтатиш вақтини қисқартириш ҳисобига шошилинч жарроҳликдаги ўлим кўрсаткичини пасайтиришга хизмат қилади. Иқтисодий самарадорлиги: тадқиқот натижаларига асосланган ҳолда энг самарали препаратни танлаш қон ва қон ўрнини босувчи воситаларни қуйиш бюджет харажатларини 1 нафар бемор учун ўртача 485000 сўмга иқтисод қилиш имконини беради. Хулоса: жигар шикастланишларида маҳаллий гемостатик препаратларнинг клиник-тажрибавий хусусиятларини ўрганиш орқали, жарроҳлик амалиётида уларни қўллаш самарадорлигини ошириш заруратини асослаб бериш имконини берган.
учинчи илмий янгилик: илк бор яллиғланишнинг ифодаланганлиги, фиброз трансформация даражаси, билиар тўйинтириш ва турли хил жароҳатланиш моделларида репарациянинг якунланганлигидаги фарқларни аниқлаш билан, 3, 7 ва 14-суткаларда препаратларни аппликациялаш соҳасидаги тўқима реакциясини тавсифловчи янги морфологик маълумотлар аниқланган. Илмий янгиликнинг аҳамияти: 3, 7 ва 14-суткаларда препаратлар аппликацияси соҳасидаги тўқима реакциясини яллиғланиш, фиброз, билиар тўйинтириш ва репарация фарқларини аниқлаган ҳолда тавсифловчи янги морфологик маълумотлар олинган. Олинган илмий натижалар Бухоро вилоят кўп тармоқли тиббиёт марказида (879-2-42-TB/2025-сонли буйруқ, 10-июн 2025-йил), РШТЁИМ Навоий филилали (№91/1 сонли буйруқ, 13-июн 2025-йил,) ва РШТЁИМ Сирдарё филиалида (№102 сонли буйруқ, 18-июн 2025-йил) амалиётга жорий этилди. Ижтимоий самарадорлиги: янги морфологик маълумотлар операциядан кейинги репаратив жараёнларга салбий таъсир кўрсатмайдиган, йирингли-септик асоратлар хавфини камайтирадиган препаратни танлашга ёрдам беради. Иқтисодий самарадорлиги: тўқима реакцияси оптимал бўлган препаратни танлаш йирингли-септик асоратларни даволаш харажатларини 1 нафар бемор учун бюджет маблағларини  875000 сўм, бюджетдан ташқари маблағларни 150000 сўмгача  иқтисод қилиш имконини берган. Хулоса: жигар шикастланишларида гемостатик препаратларнинг жигар тўқимасига морфологик таъсирини ўрганиш орқали, репаратив жараёнларни тезлаштирувчи ва асоратсиз даволашни таъминловчи препаратни танлаш имконияти яратилган. 
тўртинчи илмий янгилик: илк бор шикастланиш турини, сафро оқишиинг мавжудлигини, қон кетиш давомийлигини ва препаратнинг морфологик қабул қилинишини ҳисобга олиш асосида ишлаб чиқилган жигарнинг шикастланишларида маҳаллий гемостатик воситани танлаш алгоритми қўлланиши натижасида асоратларнинг камайиши ҳамда даволаш самарадорлигини кескин ошиши исботланган. Илмий янгиликнинг аҳамияти: шикастланиш тури, сафро оқиши, қон кетиш давомийлиги ва препаратнинг морфологик қабул қилинишини ҳисобга олувчи жигар шикастланишларида маҳаллий гемостатик воситани танлашнинг аниқ алгоритми ишлаб чиқилди. Олинган илмий натижалар Бухоро вилоят кўп тармоқли тиббиёт марказида (879-2-42-TB/2025-сонли буйруқ, 10-июн 2025-йил), РШТЁИМ Навоий филилали (№91/1 сонли буйруқ, 13-июн 2025-йил,) ва РШТЁИМ Сирдарё филиалида (№102 сонли буйруқ, 18-июн 2025-йил) амалиётга жорий этилди. Ижтимоий самарадорлиги: ишлаб чиқилган алгоритмни қўллаш асоратларнинг камайиши ва даволаш самарадорлигининг кескин ошишига олиб келиши исботланган, бу беморларнинг ҳаёт учун хавфини камайтиради. Иқтисодий самарадорлиги: алгоритм асосидаги оптимал даволаш тактикасини амалиётда қўллаш орқали 1 нафар бемор учун  бюджет маблағларидан 875000 сўм, бюджетдан ташқари маблағлардан 150000 сўм иқтисод қилинган. Хулоса: жигарнинг шикастланишларида маҳаллий гемостатик воситани танлаш алгоритми қўлланиши натижасида асоратларнинг камайиши ҳамда даволаш самарадорлигини кескин ошиши исботланган.

Yangiliklarga obuna bo‘lish