Рахимов Эргашали Юлдашевичнинг
фан доктори (DSc) диссертация ҳимояси ҳақида эълон

I.Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): “Қуёш - шамол энергияси салоҳиятини баҳолаш ва башоратлаш усулларини такомиллаштириш ҳамда Ўзбекистон Республикасида қўллаш”, 05.05.06 – «Қайта тикланадиган энергия турлари асосидаги энергия қурилмалари» ихтисослиги бўйича. 
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: В2023.4.DSc/Т721.
Илмий маслаҳатчи: Авезова Нилуфар Раббанакуловна, техника фанлари доктори, катта илмий ходим.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Фарғона давлат техника университети ва Қайта тикланувчи энергия манбалари миллий илмий-тадқиқот институти.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Фарғона давлат техника университети, PhD.03/27.02.2020.Т.106.02.
Расмий оппонентлар: Кенжаев Идрисбек, техника фанлари доктори, профессор (Қирғиз Республикаси)
Мирзабаев Акрам Махкамович, техника фанлари доктори, профессор
Абдурахимов Бахтиёр Файзиевич, физика-математика фанлари доктори, профессор 
Етакчи ташкилот: Ислом Каримов номидаги Тошкент давлат техника университети. 
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади Ўзбекистон Республикаси ҳудуди бўйича қуёш–шамол энергияси салоҳиятини иқлим цикллари ва аномал жараёнлар шароитида юқори фазовий аниқликдаги географик тўр ҳамда фазовий-иқлимий омилларни интеграцияловчи такомиллаштирилган баҳолаш ва башоратлаш услубий ёндашувларини ишлаб чиқишдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
сунъий йўлдош ва маҳаллий ер усти кузатувларига асосланган актинометрик ва иқлимий маълумотлар базаси такомиллаштирилган верификация ва мослаштириш усуллари асосида юқори вақт ва фазовий аниқликдаги маълумотлар (15 дақиқалик вақт қадами ва 0.1°×0.1° географик тўр) билан шакллантирилган;
ҳудудий қуёш ва шамол энергиясининг ялпи, табиий ва техник салоҳиятлари иқлим цикллари ва аномал жараёнлар шароитида илк бор 0.1°×0.1° фазовий аниқликдаги географик тўрда тизимли равишда аниқланган ҳамда геоахборот тизими учун мослаштирилган фазовий маʼлумотлар базаси шаклида рақамлаштирилган;
қуёш энергияси салоҳиятининг булутлилик, атмосферанинг оптик шаффофлиги ва қуёшли соатлар билан боғлиқ ҳудудий ўзгарувчанлиги статистик ва график усулларда баҳоланиб, илк бор йиғинди қуёш нурланиши ҳамда географик жойлашув, булутлилик ва атмосфера шаффофлиги ўртасидаги регрессия боғлиқликлари аниқланган;
10, 20 ва 30 м баландликларда шамол тезлиги ва энергияси салоҳиятининг мавжуд ҳолати ер усти кузатувлари асосида фазовий-статистик усулда баҳоланиб, шамол энергетик қурилмаларининг ўрнатилган қувватдан фойдаланиш кўрсаткичлари аниқланган, шунингдек, ССП1-2.6 ва ССП5-8.5 иқлим ссенарийлари асосида 2100-йилгача бўлган давр учун шамол энергияси салоҳиятининг энергетик ўзгаришлари башоратланган;
сунъий йўлдоши тасвирлари асосида 15 дақиқалик интервалда булут қоплами, атмосфера оптик қалинлиги, аерозоллар миқдори ва қуёш зенит бурчаги каби параметрларни ҳисобга олган ҳолда, ер сиртига тушувчи қуёш радиацияси оқимини квазиреал вақт режимида аниқловчи математик модел ишлаб чиқилган;
фотоелектрик станциялар чиқиш қувватини қисқа муддатли башоратлашда верификация ва маҳаллий мослаштириш жараёнлари маълумотлар интеграцияси ва хатоликларни камайтиришга йўналтирилган ҳолда такомиллаштирилиб, фазо ва вақт хусусиятларини биргаликда моделлаштиришга асосланган гибрид сунъий интеллект ёндашуви таклиф этилган.
IV. Тадқиқот натижалариниг жорий қилиниши. “Қуёш - шамол энергияси салоҳиятини баҳолаш ва башоратлаш усулларини такомиллаштириш ҳамда Ўзбекистон Республикасида қўллаш” мавзуси бўйича олинган хулосалар ҳамда илмий натижалар асосида: 
Ўзбекистон ҳудудларида қисқа муддатли қадам билан иқлим маʻлумотлари ҳамда фотоелектрик станциялар чиқиш қувватини қисқа муддатли башоратлаш усуллари Энергетика вазирлиги узуридаги Қайта тикланувчи энергия манбалари миллий илмий-тадқиқот институт ва “Яшил энергия” МЧЖда амалиётга жорий этилган (Энергетика вазирлигининг 2025 йил 4-декабрдаги 04-13-6790-сон маълумотномаси). Натижада, “Яшил энергия” МЧЖнинг республика ҳудуди бўйлаб ўрнатилган қуввати 10 кW дан 500 кW гача бўлган 1320 та фотоелектрик станциялари (умумий қуввати 50 МW) ишлаб чиқариш кўрсаткичларини олдиндан 85-95% гача аниқликда баҳолаш, улар асосида станцияларнинг асосий самарадорлик кўрсаткичларини аниқлаш ва мониторинг қилиш имконияти яратилган;
Ўзбекистон ҳудудида ўрнатилган фотоелектрик станциялар чиқиш қувватини қисқа муддатли башоратлаш усули Навои вилоятида жойлашган қуввати 100 МW бўлган “Нур Навои Солар” МЧЖ хорижий корхонасига қарашли саноат миқёсидаги қуёш фотоелектрик станцияси мисолида синовдан ўтказилди (Энергетика вазирлигининг 2025 йил 4-декабрдаги 04-13-6790-сон маълумотномаси). Натижада, станциянинг кунлик ишлаб чиқариш энергиясини 80-95% аниқликда соатлик башоратлаш имконини берган;
Ўзбекистон ҳудудида жойлашган Ер усти метеостанциялари маʻлумотлари асосида шамол параметрларини аниқлаш ҳамда температура, намлик, шамол тезлигини верификациялаш усуллари Ўзбекистон Республикаси Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги ҳузуридаги Гидрометеорология хизмати агентлиги - Ўзгидрометда амалиётга жорий этилган (Энергетика вазирлигининг 2025 йил 4-декабрдаги 04-13-6790-сон маълумотномаси). Натижада, Ўзгидромет тизимида ҳудудларнинг иқлимий шароитларини баҳолаш, энергетик обектлар, қуёш ва шамол энергияси асосидаги қурилмалар иш фаолияти мониторинги учун метеорологик хизмат кўрсатиш ҳамда 15 дақиқалик ва саотлик башоратлар тузиш имконияти яратилган.