Ишанчаева Шоирахон Бахрамджановна
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон
I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): “Ўзбекистонда Учинчи Реннесанс ғояларини шакллантиришда ўзбек маърифатпарвар аёлларининг ижтимоий-фалсафий қарашлари”
09.00.04 - Ижтимоий фалсафа
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: В2022.4.PhD.Fal.852
Диссертация бажарилган муассаса номи: Фарғона давлат университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса (муассасалар) номи, ИК рақами: Фарғона давлат университети PhD.03/2025.27.12.F.10.02 рақамли илмий кенгаш.
Илмий раҳбарнинг Ф.И.Ш., илмий даражаси ва унвони: Қурбонова Лолахон Абдухадимовна фалсафа фанлари доктори (DSc), профессор.
Расмий оппонентлар: Ҳакимов Назар Ҳакимович фалсафа фанлари доктори, профессор, Муҳаммеджанова Лалихон Аширалиевна фалсафа фанлари номзоди, профессор.
Етакчи ташкилот: Низомий номидаги Ўзбекистон миллий педагогика университети
Диссертация йўналиши: Назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади ўзбек маърифатпарвар аёлларининг қарашларини таҳлил қилиш орқали Учинчи Ренессанс ғоясининг шаклланишидаги маънавий-маърифий аҳамиятини ижтимоий-фалсафий жиҳатдан асослаб беришдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
Учинчи Ренессанс ғоясининг ижтимоий-фалсафий моҳияти биринчи марта ўзбек маърифатпарвар аёллари тафаккури асосида таҳлил қилиниб, унда маънавий уйғониш, инсонпарварлик ва интеллектуал тараққиётнинг ўзаро боғлиқлиги фалсафий-назарий жиҳатдан асосланган;
ўзбек маърифатпарвар аёлларининг фалсафий қарашлари тарихий-фалсафий ва аксиологик нуқтаи назардан тизимлаштирилди ҳамда уларнинг ғоялари миллий уйғониш ва жамиятда гендер тенгликни шакллантирувчи фалсафий омили очиб берилган;
маърифатпарвар аёллар меросидаги қадриятлар тизими Учинчи Ренессанс мафкурасининг фалсафий таянчи сифатида таҳлил қилиниб, унда ижтимоий адолат, маънавий баркамоллик, эркин фикрлаш ва маърифатпарварлик омиллари далилланган;
замонавий Ўзбекистон шароитида маърифатпарвар аёллар қарашларининг амалий аҳамияти янгича фалсафий талқинда асосланиб, уларнинг мероси ёшлар маънавияти, миллий идентитет ва фуқаролик онгини юксалтиришнинг ғоявий-методологик ресурси эканлиги очиб берилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Янгиланаётган Ўзбекистонда учинчи ренессанс ғояларини шакллантириш ҳамда жамиятдаги ижтимоий муаммоларни ҳал этишда маърифатпарвар аёлларнинг ўрни, ижтимоий-фалсафий моҳияти ва аҳамиятига доир ишлаб чиқилган таклифлар асосида:
глобаллашув жараёнлари шиддатли тус олаётган даврда келажак авлодни миллий-маънавиятимиз руҳида баркамол авлод этиб тарбиялашда учинчи ренессанс ғояларини шакиллантиришнинг аҳамиятига доир илмий ёндашувларидан Андижон вилояти телерадиокомпаниясининг 2023 йил учун чора-тадбирлари дастури доирасида “Инсон қадри”, “Маънавият қалб кўзгуси” номли адабий, илмий-маърифий кўрсатувларида, “Инсон эътиборда”, “Аёл муқаддас” радио эшиттиришларида фойдаланилган (Ўзбекистон Миллий телерадиокомпанияси “Ўзбекистон телерадиоканали давлат муосасасининг 2023-йил 13-июлдаги 01-24-134-сонли Далолатномаси). Натижада жамиятда ўзбек маърифатпарвар аёлларнинг ижтимоий фалсафий қарашларини ўрганишни Ўзбекистон Республикасида шакллантириш ва ривожлантириш каби ғояларни тарғиб қилишда фойдаланилган ва тарғибот материалларининг таъсирчанлиги янада ошишига хизмат қилган;
маърифатпарвар аёлларнинг ижтимоий-фалсафий тафаккур махсули, давлат бошқаруви ва маърифий ислоҳотлардаги ўрни, дунёвий илм-фанни ривожлантириш йўлидаги фаолиятига оид усуллардан Ўзбекистон Республикаси Президентининг олий Мажлис ва Ўзбекистон халқига мурожаатномаси мазмун-моҳияти ҳамда мамлакатимизда амалгам оширилаётган ислоҳотлар тарғиботи 9-банди “Янги Ўзбекистон - халқпарвар давлат “тамойилини рўёбга чиқаришга қаратилган ислоҳотлар мазмун-моҳиятини тарғиб қилиш борасидаги устувор вазифалар” тарғиботи доирасида Республка маънавият ва маърифат марказининг 2022-2023 йилларда ўтказилган тарғибот фаолиятида татбиқ этилган (Республика Маънавият ва маърифат марказининг 2023-йил №02-22/733-сон далолатномаси). Натижада, диссертацияда илгари сурилган таклифлар, тавсия ва хулосалар Ўзбекистонда учинчи ренессанс ни яратишга қодир бўлган авлодни тарбиялаш ғояларини ёритиб беришка хизмат қилган;
миллий тарихимизда Биринчи ва Иккинчи уйғониш давирларига асос солган буюк аждодларимиз, аллома боболаримиз каби маърифатпарвар аёлларимизнинг тафаккур махсули ва ижтимоий-фалсафий қарашлари,дўстлик ва ватанпарварликни улуғлаган маъсума аёлларнинг юрак туйғулари,умид-орзуларини юксак маҳорат билан куйлаб илғор фикрларни тараннум этган ҳамда адолатли давлат бошқарувига оид ижтимой-фалсафий қарашлари билан учинчи ренессансни яратишга қодир бўлган авлодни тарбиялашда маърифатпарвар аёлларнинг ўрни ва ролига оид илмий-тарихий маълумотлардан “Тақдимот” корсатуви сенарийларини таёрлшда фойдаланилди (Ўзбекистон Миллий телерадиокомпанияси “Ўзбекистон телерадиоканали” давлат муассасасининг 2023-йил 20-июлдаги 02-31-991-сонли Далолатномаси). Натижада, “Маърифат” корсатуви, яхшиликка ошно репортажи дастурлари Янги Ўзбекистинда учинчи ренессансни яратишга қодир ёшларни тарбиялаш ғояларини ёритиб беришка хизмат қилди;
замонавий Ўзбекистон шароитида маърифатпарвар аёллар қарашларининг амалий аҳамияти янгича фалсафий талқинда асосланиб, уларнинг мероси ёшлар маънавияти, миллий идентитет ва фуқаролик онгини юксалтиришнинг ғоявий-методологик ресурси эканлигига оид илмий янгилигидан Республика маънавият ва маърифат марказининг 2023-йил учун чора-тадбирлар дастурининг иккинчи йўналишида белгиланган “Янги Ўзбекистон-халқпарвар давлат” ғоясини аҳоли онгига чуқур сингдириш ҳамда миллий давлатчилигимиз асосларини мустахкамлашга қаратилган илмий-амалий ва тарғибот ишларини ташкил этиш ва ўтказишда фойдаланилган (Республика маънавият ва маърифат марказининг 2023-йил № 02-22/733-сон далолатномаси). Натижада, тақдим этилган таклиф ва тавсиялардан марказнинг тарғибот ва ташвиқот ишларида самарали фойдаланишга хизмат қилди.
