Акбарова Малика Илхомовнанинг
фалсафа доктори (PhD) диссертация ҳимояси ҳақида эълон
I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри: «Инновацион иқтисодиётга ўтиш шароитида аҳолини иш билан бандлик даражасини оширишнинг иқтисодий йўналишларини такомиллаштириш», 08.00.10 – Демография. Меҳнат иқтисодиёти.
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2023.3.PhD/Iqt3307.
Илмий раҳбарининг Ф.И.Ш., илмий даража ва унвони: Умурзаков Баходир Хамидович, иқтисодиёт фанлари доктори, профессор
Диссертация бажарилган муассаса номи: Ўзбекистон Республикаси Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлиги ҳузуридаги Камбағаллик ва меҳнат бозори тадқиқотлари институти
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Г.В.Плеханов номидаги Россия иқтисодиёт университетининг Тошкент шаҳридаги филиали, DSc.22/30.12.2019.I.100.01
Расмий оппонентлар: Хасанов Рустам Раббимович, иқтисодиёт фанлари доктори, профессор. Улуғмурадова Нодира Бердимуратовна, иқтисодиёт фанлари бўйича фалсафа доктори (PhD), доцент
Етакчи ташкилот: Қарши давлат университети
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади: инновацион иқтисодиётга ўтиш шароитида аҳолини иш билан бандлик даражасини оширишнинг иқтисодий йўналишларини такомиллаштириш бўйича таклиф ва тавсиялар ишлаб чиқишдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
инновацион иқтисодиёт шароитида иш билан бандлик ўзгаришини тавсифловчи номенклатурани технологик ривожланиш, иш ўринларининг сифати, иш билан бандлик шакллари ва инсон капитали йўналишдаги такомиллаштирилган ёндашувга кўра шакллантиришнинг мақсадга мувофиқлиги асосланган;
инновацион йўналтирилган иш билан бандлик таснифини ҳудудий табақаланиш тенденсияси, ҳудудлар ва гендер номутаносибликлари ўртасидаги таркибий тафовутлар асосида кластерлар бўйича таснифлашнинг мақсадга мувофиқлиги асосланган;
иқтисодиётдаги инновацион-таркибий ўзгаришлар шароитида меҳнат бозори драйвери сифатида инновацион кластерларни ташкил этиш, СТЕМ таълим базасини кенгайтириш, платформавий меҳнатни қўллаб-қувватлаш, стартап тадбиркорликни рағбатлантириш, Саноат-4.0 технологияларини саноатга жорий этиш каби механизмларни устувор ривожлантиришнинг мақсадга мувофиқлиги асосланган;
Ўзбекистон Республикасида аҳолини иш билан бандлигини оширишнинг иқтисодий йўналишларини такомиллаштиришга қаратилган эконометрик моделлар асосида 2030-йилга мўлжалланган кўп вариантли прогнозлар ишлаб чиқилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Инновацион иқтисодиётга ўтиш шароитида аҳолини иш билан бандлик даражасини оширишнинг иқтисодий йўналишларини такомиллаштириш бўйича олинган натижалар асосида:
инновацион иқтисодиёт шароитида иш билан бандлик ўзгаришини тавсифловчи номенклатурани технологик ривожланиш, иш ўринларининг сифати, иш билан бандлик шакллари ва инсон капитали йўналишдаги такомиллаштирилган ёндашувга кўра шакллантиришнинг мақсадга мувофиқлиги бўйича таклиф Ўзбекистон Республикаси Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлиги томонидан “Замонавий тенденсияларни аниқлаш, гендер номутаносибликлари ва вилоятлар ўртасидаги таркибий тафовутларни камайтириш чора-тадбирлар режаси”ни ишлаб чиқишда фойдаланилган (Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлигининг 2024-йил 6-декабрдаги 01/00-03/10-12404-сон маълумотномаси). Ушбу номенклатура асосида инновацион меҳнат бозорини барча даражаларида баҳолаш ва аҳолини иш билан бандлик ҳолатини турли умумлаштирувчи кўрсаткичлар орқали баҳолаш услубий имкониятларини кенгайтиришга муайян даражада хизмат қилган;
инновацион йўналтирилган иш билан бандлик таснифини ҳудудий табақаланиш тенденсияси, ҳудудлар ва гендер номутаносибликлари ўртасидаги таркибий тафовутлар асосида кластерлар бўйича таснифлашнинг мақсадга мувофиқлиги таклифи Ўзбекистон Республикаси Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлиги томонидан “Замонавий тенденсияларни аниқлаш, гендер номутаносибликлари ва вилоятлар ўртасидаги таркибий тафовутларни камайтиришда чора-тадбирлар режаси”ни ишлаб чиқишда фойдаланилган (Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлигининг 2024-йил 6-декабрдаги 01/00-03/10-12404-сон маълумотномаси). Таклиф аҳолини иш билан самарали бандлик даражасини ошириш ва ишсизлик даражасини камайтиришнинг самарали йўналишларини амалиётга жорий қилишга муайян даражада хизмат қилган;
иқтисодиётдаги инновацион-таркибий ўзгаришлар шароитида меҳнат бозори драйвери сифатида инновацион кластерларни ташкил этиш, СТЕМ таълим базасини кенгайтириш, платформавий меҳнатни қўллаб-қувватлаш, стартап тадбиркорликни рағбатлантириш, Саноат 4.0 технологияларини саноатга жорий этиш каби механизмларни устувор ривожлантиришнинг мақсадга мувофиқлиги таклифи Ўзбекистон Республикаси Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлиги томонидан “Замонавий тенденсияларни аниқлаш, гендер номутаносибликлари ва вилоятлар ўртасидаги таркибий тафовутларни камайтиришда чора-тадбирлар режаси”ва аҳолини даромадли меҳнат билан банд қилиш методологиясини ишлаб чиқишда фойдаланилган (Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлигининг 2024-йил 6-декабрдаги 01/00-03/10-12404-сон маълумотномаси). Мазкур таклиф ахолини иш билан бандлигини ошириш йўналишларини мақсадга мувофиқ шакллантириш ва ривожлантиришнинг асосий йўналишларини белгилаш ҳамда инновацион меҳнат бозорини такомиллаштириш бўйича чора-тадбирларнинг илмий асосланиш даражасни оширишга муайян даражада хизмат қилган;
Ўзбекистон Республикасида аҳолини иш билан бандлигини оширишнинг иқтисодий йўналишларини такомиллаштиришга қаратилган эконометрик моделлар асосида 2030-йилга мўлжалланган кўп вариантли прогнозлар Ўзбекистон Республикаси Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлиги томонидан “Меҳнатга лаёқатли аҳолини, жумладан ёшлар ва ногиронлиги бўлган шахсларни барқарор ва самарали бандлигига кўмаклашишда ишсизлик даражасини камайтиришнинг ташкилий-иқтисодий чора-тадбирларини” ишлаб чиқишда фойдаланилган (Ўзбекистон Республикаси Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлигининг 2024-йил 6-декабрдаги 01/00-03/10-12404-сон маълумотномаси). Таклиф ҳудудларда аҳолини иш билан бандлик даражасини истиқболдаги ривожланишининг статистик баҳолаш имконини кенгайтиришга ва аҳолини иш билан бандлигини ошириш йўналишларига омиллар таъсирини аниқлаш даражасини оширишга муайян даражада хизмат қилган.
