Зойирова Дилсўз Абдижалиловна
Педагогика фанлари бўйича фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон
I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтиссослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи): “Талабаларга инглиз тили ўқитишни нейролингвистик ёндашув асосида ривожлантириш методикаси” 13.00.02 -Таълим ва тарбия назарияси ва методикаси (Хорижий тил), (Педагогика фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2025.2PhD/Ped10038
Диссертация бажарилган муассаса номи: Низомий номидаги Ўзбекистон миллий педагогика университети.
Илмий раҳбар: Ахмедова Нодира Мухторжоновна. Педагогика фанлари бўйича фалсафа доктори, доцент.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса (муассасалар) номи, ИК рақами: Низомий номидаги Ўзбекистон миллий педагогика университети, DSc.01/2025.27.12.Ped.03.04.
Расмий оппонентлар: Исакулова Нилуфар Жаникуловна педагогика фанлари доктори, профессор. Норқўзиева Зебо Камаловна педагогика фанлари бўйича фалсафа доктори(PhD), доцент.
Етакчи ташкилот: Андижон давлат педагогика институти.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади: талабаларга инглиз тилини ўқитишни нейролингвистик ёндашув асосида ривожлантириш методикасини такомиллаштиришдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
талабаларга инглиз тилини ўқитиш жараёнида нейролингвистик ёндашувнинг дидактик имкониятлари когнитив эҳтиёжларга мослаштирилган таълим муҳитида дискурс таҳлили ва маданий-лисоний контекстга таянган ҳолда семантик прогнозга йўналтирилган персептив омилларни танлаш асосида идрок ва нутқ фаолиятининг ўзаро боғлиқ ривожланишини таъминлаш нутқий сигнални қайта ишлаш жараёнларини таҳлилий тадқиқ этиш орқали аниқлаштирилган;
талабаларга инглиз тилини ўқитишда нейролингвистик ёндашувга асосланган модел нутқий идрок ва ифода жараёнларини когнитив диққат ҳамда нейролингвистик рефлекция билан ўзаро уйғунлаштиришни назарда тутган таълимий конструксия тил кўникмаларининг функсионал намоён бўлишини дискурсив сигналлар билан нейрокогнитив қайта ишлаш жараёнларининг синхрон мувофиқлашувини таъминлаш асосида такомиллаштирилган;
нейролингвистик ёндашув асосида инглиз тилини ўқитиш методикаси эргономик ҳамда егзолингвистик таълим технологияларини интеграциялаш шароитида симулятив, метафорали ва тасаввурга таянган ўрганиш усулларини нутқий идрок ва маъно англаш жараёнларига мақсадли йўналтиришни назарда тутган персептив-интонасион белгилар ҳамда аффектив сигналларни когнитив қайта ишлаш орқали такомиллаштирилган;
талабаларга инглиз тилини нейролингвистик ёндашув асосида ўқитиш самарадорлиги дискурсив маънони когнитив қайта ишлаш фаоллиги билан нутқий ифоданинг нейрокогнитив барқарорлашуви ўртасидаги функсионал боғлиқликни нутқий идрок ва ифода жараёнларидаги нейрофаоллашув кўрсаткичларининг ўзаро мувофиқ намоён бўлишини қиёсий таҳлил қилиш натижасида дискурсив маъно ва нутқий ифода ўртасидаги дискурс бирликлари асосида аниқланган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши.
Талабаларга инглиз тили ўқитишни нейролингвистик ёндашув асосида ривожлантириш методикаси бўйича ўтказилган тадқиқот натижалари асосида:
талабаларга инглиз тилини ўқитиш жараёнида нейролингвистик ёндашувнинг дидактик имкониятлари когнитив эҳтиёжларга мослаштирилган таълим муҳитида дискурс таҳлили ва маданий-лисоний контекстга таянган ҳолда семантик прогнозга йўналтирилган персептив омилларни танлаш асосида идрок ва нутқ фаолиятининг ўзаро боғлиқ ривожланишини таъминлаш нутқий сигнални қайта ишлаш жараёнларини таҳлилий тадқиқ этиш орқали аниқлаштиришга оид тавсиялардан “Лангуаге БридГЭС: Пре-Интермедиате Соурcебоок” номли ўқув қўлланма мазмунига сингдирилган (Низомий номидаги Ўзбекистон миллий педагогика университетининг 2025-йил 23 июндаги 11-05-4045/04-сонли маълумотномаси). Натижада, талабаларга инглиз тилини нейролингвистик ёндашув асосида ўқитишда нутқий идрок ва ифоданинг когнитив эҳтиёжларга мос ривожланиш омиллари аниқланди;
талабаларга инглиз тилини ўқитишда нейролингвистик ёндашувга асосланган модел нутқий идрок ва ифода жараёнларини когнитив диққат ҳамда нейролингвистик рефлекция билан ўзаро уйғунлаштиришни назарда тутган таълимий конструксия тил кўникмаларининг функсионал намоён бўлишини дискурсив сигналлар билан нейрокогнитив қайта ишлаш жараёнларининг синхрон мувофиқлашувини таъминлаш такомиллаштиришга доир таклифлардан “Лангуаге БридГЭС: Пре-Интермедиате Соурcебоок” номли ўқув қўлланма мазмунига сингдирилган (Низомий номидаги Ўзбекистон миллий педагогика университетининг 2025-йил 23 июндаги 11-05-4045/04-сонли маълумотномаси). Натижада, инглиз тилини ўқитишда нейролингвистик ёндашувга таянган ҳолда гапириш ва дискурсив ифода кўникмаларини ривожлантиришнинг самарали дидактик механизмлари асослаб берилди;
нейролингвистик ёндашув асосида инглиз тилини ўқитиш методикаси эргономик ҳамда егзолингвистик таълим технологияларини интеграциялаш шароитида симулятив, метафорали ва тасаввурга таянган ўрганиш усулларини нутқий идрок ва маъно англаш жараёнларига мақсадли йўналтиришни назарда тутган персептив-интонасион белгилар ҳамда аффектив сигналларни когнитив қайта ишлаш орқали такомиллаштиришга оид тавсиялардан “Лангуаге БридГЭС: Пре-Интермедиате Соурcебоок” номли ўқув қўлланма мазмунига сингдирилган (Низомий номидаги Ўзбекистон миллий педагогика университетининг 2025-йил 23 июндаги 11-05-4045/04-сонли маълумотномаси). Натижада, инглиз тилида ўқиш ва нутқий маъно англаш кўникмаларини интегратив ривожлантиришга йўналтирилган нейролингвистик модел такомиллаштирилди;
талабаларга инглиз тилини нейролингвистик ёндашув асосида ўқитиш самарадорлиги дискурсив маънони когнитив қайта ишлаш фаоллиги билан нутқий ифоданинг нейрокогнитив барқарорлашуви ўртасидаги функсионал боғлиқликни нутқий идрок ва ифода жараёнларидаги нейрофаоллашув кўрсаткичларининг ўзаро мувофиқ намоён бўлишини қиёсий таҳлил қилиш натижасида дискурсив маъно ва нутқий ифода ўртасидаги дискурс бирликлари асосида аниқланишига доир таклифлардан “Лангуаге БридГЭС: Пре-Интермедиате Соурcебоок” номли ўқув қўлланма мазмунига сингдирилган (Низомий номидаги Ўзбекистон миллий педагогика университетининг 2025-йил 23 июндаги 11-05-4045/04-сонли маълумотномаси). Натижада, инглиз тилида коммуникатив компетенсияни баҳолаш дискурсив маъно ва нутқий ифоданинг нейрокогнитив қайта ишланишига асосланган илмий асосланган мезонлар орқали аниқлаштирилди.
