To‘rabekova Aziza Mirzabek qizining
falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi himoyasi haqida e’lon
I. Umumiy ma’lumotlar. Dissertatsiya mavzusi, ixtisoslik shifri (ilmiy daraja beriladigan fan tarmog‘i): Bo‘lajak boshlang‘ich sinf o‘qituvchilarining kognitiv-pragmatik kompetensiyalarini rivojlantirish metodikasini takomillashtirish, 13.00.02 -Ta’lim va tarbiya nazariyasi va metodikasi (pedagogika fanlari).
Dissertatsiya mavzusi ro‘yxatga olingan raqam: B2025.3.PhD/Ped10986.
Dissertatsiya bajarilgan muassasa nomi: O‘zbekiston milliy pedagogika universiteti.
Ilmiy rahbar: Elmuratova Dilrabo Muxammatovna, pedagogika fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD), dotsent.
IK faoliyat ko‘rsatayotgan muassasa (muassasalar) nomi, IK raqami: O‘zbekiston milliy pedagogika universiteti, DSc.01/2025.27.12.Ped.03.03.
Rasmiy opponentlar: Shodieva Matluba Jo‘raevna, pedagogika fanlari doktori, professor; Kenjaeva Muhayyo Abdumurodovna, pedagogika fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD), dotsent.
Yetakchi tashkilot: Farg‘ona davlat universiteti.
Dissertatsiya yo‘nalishi: nazariy va amaliy ahamiyatga molik.
II. Tadqiqotning maqsadi. Bo‘lajak boshlang‘ich sinf o‘qituvchilarining kognitiv-pragmatik malakalarini rivojlantirish metodikasini takomillashtirish bo‘yicha tavsiyalar ishlab chiqishdan iborat.
III. Tadqiqotning ilmiy yangiligi:
bo‘lajak boshlang‘ich sinf o‘qituvchilarining kognitiv-pragmatik kompetensiyalarini rivojlantirishning pedagogik imkoniyatlari metodik jarayondagi texnologik aspektlarning funksional-regulyasion muhitdagi mustaqil fikrlashni nutqiy verbalizasiyalashga ko‘ra tizimli-kompetensional transformasiyalash asosida aniqlangan;
bo‘lajak boshlang‘ich sinf o‘qituvchilarining kognitiv-pragmatik kompetensiyalarini rivojlantirish modeli raqamli texnologiyalarning qayta aloqasining funksional-diagnostik jarayonlariga ko‘ra kasbiy tafakkurga yo‘naltirilgan konsept xaritalar orqali kompetensional konversiyasining metokognitiv faoliyatga vektorli ta’siri asosida takomillashtirilgan;
bo‘lajak boshlang‘ich sinf o‘qituvchilarining kognitiv-pragmatik kompetensiyalarini rivojlantirish metodikasi ta’lim jarayonida “Raqamli hikoya qilish”, “Loyihalash” texnologiyalarining innovasion-didaktik muhit va refleksiv muloqot faolligiga ko‘ra integrativ-vositachilikni konsolidasiyalash asosida takomillashtirilgan;
bo‘lajak boshlang‘ich sinf o‘qituvchilarining kognitiv-pragmatik kompetensiyalarini rivojlantirish samaradorligi ta’limdagi frontal, individual shakllarning kontekstualligiga ko‘ra faoliyatga yo‘naltirilgan pedagogik intervensiyalarni gibrid-modulli qo‘llash orqali oshirilgan.
IV. Tadqiqot natijalarining joriy qilinishi. Bo‘lajak boshlang‘ich sinf o‘qituvchilarining kognitiv-pragmatik kompetensiyalarini rivojlantirish metodikasi bo‘yicha ilmiy natijalar:
bo‘lajak boshlang‘ich sinf o‘qituvchilarining kognitiv-pragmatik kompetensiyalarini rivojlantirishning pedagogik imkoniyatlari metodik jarayondagi texnologik aspektlarning funksional-regulyasion muhitdagi mustaqil fikrlashni nutqiy verbalizasiyalashga ko‘ra tizimli-kompetensional transformasiyalash asosida aniqlashga oid takliflar “Husnixat o‘qitish texnologiyasi” nomli o‘quv qo‘llanma mazmuniga singdirilgan (Nizomiy nomidagi O‘zbekiston milliy pedagogika universitetining 2025-yil 30-maydagi 11-05-3551/04 raqamli ma’lumotnomasi). Natijada bo‘lajak boshlang‘ich sinf o‘qituvchilarining kognitiv-pragmatik kometensiyalarini rivojlantirishning pedagogik imkoniyatlari, metodik jarayonli faoliyatni tashkil etish, kommunikativ jarayondagi nutqiy-ritorik figuralarning pedagogik, aksiologik, integrativ, akmeologik xususiyatlarini aniqlashtirish hamda uni rivojlantirish bosqichlari va tamoyillari uyg‘unligiga ustuvorlik berish asosida takomillashtirilishga xizmat qilgan;
bo‘lajak boshlang‘ich sinf o‘qituvchilarining kognitiv-pragmatik kompetensiyalarini rivojlantirish modeli raqamli texnologiyalarning qayta aloqasining funksional-diagnostik jarayonlariga ko‘ra kasbiy tafakkurga yo‘naltirilgan konsept xaritalar orqali kompetensional konversiyasining metokognitiv faoliyatga vektorli ta’siri asosida takomillashtirishga oid takliflar “Husnixat o‘qitish texnologiyasi” nomli o‘quv qo‘llanma mazmuniga singdirilgan (Nizomiy nomidagi O‘zbekiston milliy pedagogika universitetining 2025-yil 30-maydagi 11-05-3551/04 raqamli ma’lumotnomasi). Natijada bo‘lajak boshlang‘ish sinf o‘qituvchilarining kognitiv-pragmatik kompetensiyalarini rivojlantirish jarayoni samaradorligini oshirishga xizmat qilgan;
bo‘lajak boshlang‘ich sinf o‘qituvchilarining kognitiv-pragmatik kompetensiyalarini rivojlantirish metodikasi ta’lim jarayonida “Raqamli hikoya qilish”, “Loyihalash” texnologiyalarining innovasion-didaktik muhit va refleksiv muloqot faolligiga ko‘ra integrativ-vositachilikni konsolidasiyalash asosida takomillashtirishga oid takliflar “Ona tili o‘qitish metodikasi (1-qism)” nomli o‘quv qo‘llanmasi mazmuniga singdirilgan (Nizomiy nomidagi O‘zbekiston milliy pedagogika universitetining 2025-yil 30-maydagi 11-05-3551/04 raqamli ma’lumotnomasi). Natijada bo‘lajak boshlang‘ich sinf o‘qituvchilarning kognitiv-pragmatik kompetensiyalarini rivojlantirishning o‘ziga xos jihatlari tahlil qilishga erishilgan;
bo‘lajak boshlang‘ich sinf o‘qituvchilarining kognitiv-pragmatik kompetensiyalarini rivojlantirish samaradorligi ta’limdagi frontal, individual shakllarning kontekstualligiga ko‘ra faoliyatga yo‘naltirilgan pedagogik intervensiyalarni gibrid-modulli qo‘llash orqali oshirishga oid takliflar “Ona tili o‘qitish metodikasi (1-qism)” nomli o‘quv qo‘llanmasi mazmuniga singdirilgan (Nizomiy nomidagi O‘zbekiston milliy pedagogika universitetining 2025-yil 30-maydagi 11-05-3551/04 raqamli ma’lumotnomasi). Natijada bo‘lajak boshlang‘ich sinf o‘qituvchilarinig kognitiv-pragmatik kompetensiyalarini rivojlantirish samaradorligi oshgan.
