Ибрагимова Гулчехра Мадаминжановнанинг 
фан доктори (DSc) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон 

I. Умумий маълумотлар. Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи): “Инглиз тилидаги аббревиатураларнинг этнолингвистик, этномаданий ҳамда функсионал жиҳатлари”, 10.00.04 – Европа, Америка ва Австралия халқлари тили ва адабиёти ихтисослиги.
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: № В2025.2.DSc/Fil1000
Илмий маслаҳатчи: Абдувалиев Махамматжон Арабович, филология фанлари доктори (DSc), профессор.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Андижон давлат чет тиллари институти. 
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса (муассасалар) номи: Наманган давлат чет тиллари институти ҳузуридаги илмий даража берувчи PhD.03/05.05.2023.Fil.163.01 рақамли Илмий кенгаш асосидаги фан доктори (DSc) илмий даражасини берувчи бир марталик Илмий кенгаш. 
Расмий оппонентлар: Маматов Абди Эшонқулович, филология фанлари доктори, профессор, Атабоев Нозимжон Бобожон ўғли, филология фанлари доктори, профессор, Тешабоева Зиёдахон Қодировна, филология фанлари доктори, доцент. 
Етакчи ташкилот: Фарғона давлат университети. 
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик. 
II. Тадқиқотнинг мақсади: инглиз тилидаги қисқартма (аббревиатура, акроним)ларнинг этнолингвистик, этномаданий, тежамкорлик, пайдо бўлиш сабабларини, структурал-семантик хусусиятларини аниқлашдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги: 
жаҳон тилшунослигида норма, субнорма ва тежамкорлик масалалари борасидаги илмий адабиётлар таҳлил қилиниб, инглиз тилида адабий тил нормаси ХВ-ХВИ асрларга келиб шаклланганлиги, бунга, бир томондан, тил иқтисоди даврининг таъсири, бошқа томондан эса тарихий тараққиёт натижасида турли сабабларга биноан ўз мустақил шаклига эга бўлмай, герман тилларига аралашиб кетганлиги, тежамкорликнинг билвосита ёки бевосита турлари аниқланган;
Аббревиатураларнинг инглиз тили лексик қатламида пайдо бўлишига ижтимоий-сиёсий, дипломатик алоқалар, савдо-сотиқ, ҳарбий юришлар, сўз ўзлаштириш каби экстралингвистик, тилни ўзида шаклланувчи ички норма имкониятидан келиб чиққан ҳолда адабий, лексик, морфологик, орфографик, орфоепик, стилистик, мажбурий, ижтимоий, эркин, лингвистик, синтактик, дискурсив, матн, публицистик, илмий, диний нормаларнинг тилда яшаш шакллари (лаҳжавий норма, арго ва жаргонлар), нутқнинг оғзаки шаклий кўриниши, сўзлашув услублари нуқтайи назаридан бузулиши интралингвистик омиллар эканлиги далилланган; 
инглиз тилидаги аббревиатуралар тилнинг фонетик, лексик, синтактик услубий воситаларда бевосита ўз аксини топиши, ижтимоий ҳаётнинг интернет, компютер технологиялари, банк ва молия, тил ва тилшунослик, адабиёт, тиббиёт, бизнес, авиасозлик, қишлоқ хўжалиги, бухгалтерия ва ҳисоб китоб, автомобилсозлик, қурилиш ва бино иншооти, тўқимачилик, иқтисодий, сиёсий, диний, суд ва бошқарув, ҳунармандчилик, ҳарбий, кемасозлик, балиқчилик, паррандачилик, ветеренария, озиқ-овқат каби соҳалардаги қисқартмаларнинг семантик турлари аниқланган;
инглиз тилида аббревиатураларнинг структур-семантик жиҳатдан локацион мосламалар (-АР - радар),  навигация мосламаси (Х) АН (Лоран), квант-механик мосламаларни ифодаловчи (х) асер, автоматик электрон ҳисоблаш мосламалари (Х)АС (УНИВАС < Универсал Аутоматиc Cомпутер), радиоелектрон лексикада (Х)ИНС (инертиал сйстем ёки инертиал навигатион сйстем), авиация лексикасида учиш ва қўниш усулларини билдирувчи ТОЛ (... такеофф ор ландинг), кемасозликда энергетик мосламаларни англатувчи АГ (... анд Гас Турбине), умумистеъмол лексикасида қўлланилувчи СНАФУ, снафу < ситуатион нормалл, алл фоулед уп кўринишидаги сленг сўзлар гуруҳи, тилларни қайта ўзгартирувчиларини билдирувчи (Х) ТРАН, авиация отрядини ифодаловчи САР каби турларга ажратилган:
инглиз маданиятида исмнинг қисқартириш кўпинча эркалаш, кичрайтириш маъноларнини англатиши, соҳа қисқартмалари маълум этнос маданиятининг ўзига хос жиҳатлари, қадриятлари, дунёқарашини ихчам ҳолда ифодалаши, улар бу жиҳатдан консентрациялашган маданий бирликлар бўлиб, этноснинг жамият тузилмаси, касбий тизими ва тарихий тараққиётини билдириши, соҳа қисқартмаларининг этномаданий жиҳатдан а) миллий сиёсий модел, б) диний ва ахлоқий қадриятлар, д) миллий қадриятлар ва турмуш тарси, э) профессионал идентитет ва ижтимоий мақомни акс эттириши; ижтимоий тармоқлар ва норасмий ёзишмаларда қўлланилувчи аббревиатуралар сўзлашувчининг жамиятда дигитал маданият ривожланаётганини кўрсатиб, тезкор алоқа ва чатларда фойдаланилиши, расмий ҳужжатлар ва давлат идораларда ишлатилувчи аббревиатуралар расмий ёзишмаларда вақт ва жойни тежаш мақсадида кенг қўлланилиши, қисқартмалар маданиятда қандай ахлоқий чегаралар борлигини кўрсатиши очиб берилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Инглиз тилидаги аббревиатураларнинг этнолингвистик, этномаданий ҳамда функсионал жиҳатлари тадқиқи бўйича олинган натижалар асосида: 
инглиз маданиятида исмнинг қисқартириш кўпинча эркалаш, кичрайтириш маъноларнини англатиши, соҳа қисқартмалари маълум этнос маданиятининг ўзига хос жиҳатлари, қадриятлари, дунёқарашини ихчам ҳолда ифодалаши, улар бу жиҳатдан консентрациялашган маданий бирликлар бўлиб, этноснинг жамият тузилмаси, касбий тизими ва тарихий тараққиётини билдириши, соҳа қисқартмаларининг этномаданий жиҳатдан а) миллий сиёсий модел, б) диний ва ахлоқий қадриятлар, д) миллий қадриятлар ва турмуш тарси, э) профессионал идентитет ва ижтимоий мақомни акс эттириши; ижтимоий тармоқлар ва норасмий ёзишмаларда қўлланилувчи аббревиатуралар сўзлашувчининг жамиятда дигитал маданият ривожланаётганини кўрсатиб, тезкор алоқа ва чатларда фойдаланилиши, расмий ҳужжатлар ва давлат идораларда ишлатилувчи аббревиатуралар расмий ёзишмаларда вақт ва жойни тежаш мақсадида кенг қўлланилиши, қисқартмалар маданиятда қандай ахлоқий чегаралар борлигини кўрсатиши каби илмий янгиликлардан Оʻзбекистон давлат жаҳон тиллари университетида давлат илмий-техника дастурлари доирасида 2023-2025-йилларда бажарилган ИЛ-27-4722022413-сонли “Қиёсий адабиётшунослик” фанининг “Компаративистика” электрон платформасини яратиш мавзусидаги инновацион лойиҳаси доирасида фойдаланилган (Оʻзбекистон давлат жаҳон тиллари университетининг 2025-йил 26-сентябрдаги 04-04-1/5659-сон маълумотномаси). Натижада, мақолада илгари сурилган қатор таклиф ва тавсиялар, илмий янгиликлар асосида дастур ва қўлланмаларни яратишга, таълим ҳамда маданиятни ривожлантиришга қаратилган назарий ва амалий ишларни янада самарали ташкил этишга хизмат қилган;
аббревиатураларнинг инглиз тили лексик қатламида пайдо бўлишига ижтимоий-сиёсий, дипломатик алоқалар, савдо-сотиқ, ҳарбий юришлар, сўз ўзлаштириш каби экстралингвистик, тилни ўзида шаклланувчи ички норма имкониятидан келиб чиққан ҳолда адабий, лексик, морфологик, орфографик, орфоепик, стилистик, мажбурий, ижтимоий, эркин, лингвистик, синтактик, дискурсив, матн, публицистик, илмий, диний нормаларнинг тилнинг яшаш шакллари (лаҳжавий норма, арго ва жаргонлар), нутқнинг оғзаки шаклий кўриниши, сўзлашув услублари нуқтайи назаридан бузулиши интралингвистик омиллар эканлиги каби илмий янгиликлардан Қўқон давлат педагогика институти ўқитувчиси А.Нажмеддинов раҳбарлигида С-ЭCАГД-18-CА-0067 (ПО20002335) рақамли “ФЙ 2018 Энглиш Аccесс Миcросчоларшип Програм” номли Америка Қўшма Штатлари т аълим ва маданий ишлар бюроси билан ҳамкорликдаги амалий лойиҳаси доирасидаги таълимий, маданий соҳадаги тадбирлар, амалий ишларда фойдаланилган (Қўқон давлат педагогика институтининг 2025-йил 03-июндаги 6-сон маълумотномаси). Натижада, тадқиқотда илгари сурилган қатор таклиф ва тавсиялар, илмий янгиликлар асосида дастур ва қўлланмаларни яратишга, таълим ҳамда маданиятни ривожлантиришга қаратилган назарий ва амалий ишларни янада самарали ташкил этишга хизмат қилган;
инглиз тилидаги аббревиатуралар ижтимоий ҳаётнинг интернет, компютер технологиялари, банк ва молия, тил ва тилшунослик, адабиёт, тиббиёт, бизнес, авиасозлик, қишлоқ хўжалиги, бухгалтерия ва ҳисоб китоб, автомобилсозлик, қурилиш ва бино иншооти, тўқимачилик, иқтисодий, сиёсий, диний, суд ва бошқарув, ҳунармандчилик, ҳарбий, кемасозлик, балиқчилик, паррандачилик, ветеренария, озиқ-овқат каби соҳалардаги қисқартмаларнинг семантик турлари каби янгиликлардан Наманган давлат университети Амалий инглиз тили кафедраси фалсафа фанлари доктори (PhD) Д.М.Саримсақова бошчилигида АҚШнинг Ўзбекистондаги элчихонасининг Алумни Оутреач Гранц Програм дастури доирасида 2020-2021-йилларда Наманган давлат университетида бажарилган С-УЗ800-20-ИН-0106 рақамли “Виртуал Wоркшоп он Cоллаборативе Аcтион Ресеарч фор Энглиш Теачерс” амалий лойиҳаси доирасида фойдаланилган (Наманган давлат университетининг 2025-йил 28-майдаги 1321-04-сон маълумотномаси). Натижада, тадқиқотда илгари сурилган қатор таклиф ва тавсиялар, илмий янгиликлар асосида дастур ва қўлланмаларни яратишга, таълим ҳамда маданиятни ривожлантиришга қаратилган назарий ва амалий ишларни янада самарали ташкил этишга хизмат қилган;
инглиз тилида аббревиатураларнинг структур-семантик жиҳатдан локацион, навигация, квант-механик, автоматик электрон ҳисоблаш мосламалари, радиоелектрон, авиация, кемасозлик, умумистеъмол лексикасида қўлланилувчи каби турлари борасидаги маълумотлардан Эроннинг Машҳад Фирдавсий университети таълим жараёнида фойдаланилган (Эрон Ислом Республикаси Машҳад Фирдавсий университетининг 2025-йил 03-сентябрдаги маълумотномаси). Натижада, тадқиқотда илгари сурилган маълумотлар умумий тилшунослик, лексикология, лексикография соҳаларида илмий изланиш билан шуғулланаётганларга фойдадан ҳоли эмас, шунингдек илмий янгиликлар асосида она тилиси инглиз тиллардан бири бўлмаган талабалар учун инглиз тилшунослиги бўйича назарий ва амалий маълумотларга эга бўлишида янада самарали манба бўлиб хизмат қилган;
жаҳон тилшунослигида норма, субнорма ва тежамкорлик масалалари борасидаги илмий адабиётлар таҳлили, инглиз тилида адабий тил нормаси ХВ-ХВИ асрларга келиб шаклланганлиги, бунга, бир томондан, тил иқтисоди даврининг таъсири, бошқа томондан эса тарихий тараққиёт натижасида турли сабабларга биноан ўз мустақил шаклига эга бўлмай, герман тилларига аралашиб кетганлиги, тежамкорликнинг билвосита ёки бевосита турлари тўғрисидаги маълумотлардан Ўзбекистон Миллий телерадиокомпанияси “Ўзбекистон” телерадиоканали ДМ “Маданий-маърифий ва бадиий эшиттиришлар” муҳарририяти томонидан тайёрланган “Таълим ва тараққиёт”, “Адабий жараён”, “Жаҳон адабиёти” радиоешиттиришлар ссенарийсини тайёрлашда фойдаланилган (Ўзбекистон Миллий телерадиокомпаниясининг 2025-йил 10-июндаги 05-09-864-сон маълумотномаси). Натижада, ушбу телекўрсатувлар илмий ва амалий жиҳатдан бойиган, ижтимоий хусусиятлари ортган.