Муратова Зулфизар Ахмаджоновнанинг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I.Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри: 05.06.02–Тўқимачилик материаллари технологияси ва хомашёга дастлабки ишлов бериш - “Ипакнинг толали чиқиндиларидан тиббиётда қўлланиладиган нотўқима матоларни ишлаб чиқариш технологиясини такомиллаштириш”. Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2025.3.PhD/TS977
Илмий раҳбар: Умурзакова Халимахон Хабибуллаева, техника фанлари фалсафа доктори, доцент.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Андижон давлат техника институти.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Наманган давлат техника университети, DSc.03/2025.27.12.T.15.03
Расмий оппонентлар: Юлдошев Жамшид Қамбаралиевич, техника фанлари доктори, доцент; Исламбекова Нигора Муртазаевна, техника фанлари доктори, профессор.
Етакчи ташкилот: Оъзбекистон табиий толалар илмий тадқиқот институти.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади нуқсонли ва навсиз пиллаларни қайта ишлаш орқали тиббий мақсадларда фойдаланиладиган нотўқима матоларни ишлаб чиқариш технологиясини такомиллаштиришдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги қуйидагилардан иборат:
табиий ипак чиқиндиларидан фойдаланиб, навсиз ва ностандарт пиллаларни буғлаш, барабанга ўраш орқали тўшама тайёрлаш ва қайнатиш асосида тиббий мақсадлар учун нотўқима матолар ишлаб чиқариш технологияси такомиллаштирилган; 
навсиз ва ностандарт пиллалардан ипак тўшама шакллантиришда унинг қобиқ хусусиятларига ва нуқсон турига мос серицинни юмшатиб ипни ажралиш кучини камайтириш учун эмулсия рецепти ҳамда буғлашнинг оптимал технологик параметрлар ишлаб чиқилган;
навсиз пиллалар нуқсонларини ва буғлаш жараёнида эмулсия консентрасиясини таъсирини аниқлаш асосида    юпқа қатламли, бир текис ипак тўшама ўраш вақтини 8 дақиқадан 3 дақиқага қисқартириш орқали технология такомиллаштирилган;
такомиллаштирилган нотўқима мато ишлаб чиқариш ва навсиз пиллаларни қайта ишлаш технологияларида ипак толаларидан нотўқима мато шаклланишида унинг сифатига таъсир қилувчи омилларнинг рационал қийматлари регрессион моделларни қуриш орқали аниқланган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Ипакнинг толали чиқиндиларидан тиббиётда қўлланиладиган нотўқима матоларни ишлаб чиқариш технологиясини такомиллаштириш бўйича олиб борилган илмий тадқиқот натижалари асосида:
тавсия этилган такомиллаштирилган технология Андижон вилоятининг Жалақудуқ туманидаги “ХАРИР ТОЛА” МЧЖ ҳамда Фарғона вилоятининг Марғилон шаҳридаги “НУРЛИ ТОНГ СИЛК” МЧЖ да ишлаб чиқаришга жорий қилинган (“Ўзбекипаксаноат” уюшмасининг 2025 йил 15 сентябрдаги “4-2/1538“ -сонли маълумотномаси). Натижада, корхоналарда давлат стандарти талаблари бўйича ишлаб чиқарилаётган ипак момиғи кўрсаткичлари яхшиланиб, нотўқима мато талабларига мос юқори сифатли юпқа қатламли, бир текис ўралган ипак тўшама олиш имконияти яратилган. Навсиз пиллаларни ўраш жараёнидаги пиллаларнинг солиштирма сарфи 3,1 дан 2,9 кг гача, пишириш эмулсияси 65 литрдан 20 литргача камайтирилиб бир килограмм ипак тўшама олиш учун сарфланадиган хомашё сарфи 6,45%, эмулсия миқдори 69,23% га камайтирилишига эришилган.
 

Yangiliklarga obuna bo‘lish