Мурадов Муҳаммад Мурод ўғлининг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон
I. Умумий маълумотлар. Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): “Мобил алоқа таянч станцияларини узлюксиз электр энергия билан таъминлаш модели ва алгоритмлари (Ўзбекистон Республикаси мисолида)”, 05.04.02–“Радиотехника, радионавигация, радиолокация ва телевидение тизимлари ва қурилмалари. Мобил, толаоптик алоқа тизимлари” (техника фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: В2025.1.PhD/Т5365.
Илмий раҳбар: Давронбеков Дилмурод Абдужалилович, техника фанлари доктори, профессор.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Муҳаммад ал-Хоразмий номидаги Тошкент ахборот технологиялари университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса (муассасалар) номи, ИК рақами: Тошкент ахборот технологиялари университети, DSc.09/2025.27.12.Т.01.02
Расмий оппонентлар: Сиддиков Илхомжон Хакимович, техника фанлари доктори, профессор; Ҳотамов Абдуғафур, техника фанлари бўйича фалсафа доктори (PhD), доцент.
Етакчи ташкилот: Ислом Каримов номидаги Тошкент давлат техника университети.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади мобил алоқа таянч станциясини узлюксиз электр энергия билан таъминлаш учун энергия таъминот манбаларини бошқариш усулини такомиллаштириш, уларнинг математик моделини ишлаб чиқиш шунингдек, масофадан мониторинг ва автоматик бошқариш қурилмаси моделини ҳамда ишлаш алгоритмларини ишлаб чиқишдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
мобил алоқа таянч станцияларининг электр энергияси таъминот манбалари - кучланиш, ток кучи, аккумулятор ва суперконденсаторларнинг заряд даражаси ҳамда ҳарорати, махсус шкафнинг намлик кўрсаткичларини доимий мониторинг қилиш асосида автоматик бошқарувчи ва жорий техник ҳолатини аниқловчи усули такомиллаштирилган;
таянч станция энергия таъминот манбаларининг чегаравий қийматларини таққослаш асосида узилиш ҳолатларини ифодалаш, таҳлил қилиш ва баҳолаш имконини берувчи математик модел ишлаб чиқилган;
таянч станциянинг бирламчи электр энергия узилишларида суперконденсаторлардан фойдаланишга асосланган узлюксиз энергия билан таъминлаш имконини берувчи таъминот манбаларни автоматик бошқариш блокининг ишлаш алгоритми таклиф этилган;
мобил алоқа таянч станциясининг электр энергия таъминот манбаларининг жорий қийматларини ўлчаш, уларни сақлаш, ҳолатини назорат қилиш, кузатув маркази билан маълумот алмашиш имкониятларига асосланган масофадан мониторинг қилиш ва автоматик бошқариш қурилмасининг модели ҳамда алгоритми яратилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши.
Мобил алоқа таянч станцияларини узлюксиз электр энергия билан таъминлаш модели ва алгоритмларини амалга ошириш бўйича олинган натижалар асосида:
мобил алоқа таянч станцияларининг электр энергияси таъминот манбалари - кучланиш, ток кучи, аккумулятор ва суперконденсаторларнинг заряд даражаси ҳамда ҳарорати, шунингдек, махсус шкафнинг намлик кўрсаткичларини доимий мониторинг қилиш асосида жорий техник ҳолатини аниқлаш ва автоматик бошқаришни амалга оширишга имкон берувчи усули “Ўзбектелеком” АК ва “НЕТ ФЕАТ МОБИЛЕ” ХКда жорий этилган (Ўзбекистон Республикаси Рақамли технологиялари вазирлигининг 2025-йил 10-июлдаги 34-8/4813-сон маълумотномаси). Илмий тадқиқот натижасида, захира манбалар кўрсаткичларини доимий мониторинг ва назорат қилиш асосида ишлаш муддати 15-20 фоизга оширилган;
таянч станция энергия таъминот манбаларининг чегаравий қийматларини таққослаш асосида узилиш ҳолатларини ифодалаш, таҳлил қилиш ва баҳолаш имконини берувчи математик модели “Ўзбектелеком” АКда жорий этилган (Ўзбекистон Республикаси Рақамли технологиялари вазирлигининг 2025-йил 10-июлдаги 34-8/4813-сон маълумотномаси). Натижада реал иш шароитларида таянч станция энергия таъминотида юзага келадиган узилиш ҳолатларини таҳлил қилиш, ҳар хил энергия манбалари ўртасида автоматик бошқарув алгоритмларини ишлаб чиқиш ҳамда захира манбаларни ишга тушириш жараёнларини моделлаштириш ва баҳолаш имконини берган;
таянч станциянинг бирламчи электр энергия узилишларида суперконденсаторлардан фойдаланишга асосланган узлюксиз энергия билан таъминлаш имконини берувчи таъминот манбаларни автоматик бошқариш блокининг ишлаш алгоритми ҳамда дастури ёрдамида олинган натижалар “Ўзбектелеком” АКда жорий этилган (Ўзбекистон Республикаси Рақамли технологиялари вазирлигининг 2025-йил 10-июлдаги 34-8/4813-сон маълумотномаси). Бошқарув блокининг ишлаш алгоритми тизимнинг ишлаш параметрларини ёзиб бориш ва уларни таҳлил қилиш орқали узилишларни олдиндан аниқлаш ҳамда олдини олиш билан таянч станция узлюксиз ишлаш самарадорлигини 1-1,5 фоизга ошириш имкониятини берган;
мобил алоқа таянч станциясининг электр энергия таъминот манбаларининг жорий қийматларини ўлчаш, уларни сақлаш, ҳолатини назорат қилиш, кузатув маркази билан маълумот алмашиш имкониятларига асосланган масофадан мониторинг қилиш ва автоматик бошқариш қурилмасининг модели, алгоритми ва дастури “УНИCОН.УЗ” МЧЖ ва “НЕТ ФЕАТ МОБИЛЕ” ХКда жорий этилган (Ўзбекистон Республикаси Рақамли технологиялари вазирлигининг 2025-йил 10-июлдаги 34-8/4813-сон маълумотномаси). Натижада, мобил алоқа таянч станцияларини узлюксиз электр энергия билан таъминлаш, ишончлилиги ва самарадорлигини ошириш ҳамда захира электр энергия таъминот манбаларини ишлаш муддатини оширишга эришилган.