Бердалиева Моҳларойим Абдулҳамид қизининг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I.Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри: 05.06.02–Тўқимачилик материаллари технологияси ва хомашёга дастлабки ишлов бериш - “Аррали тола ажратиш жараёни параметрларини оптималлаштириш йўли билан маҳсулот сифатини яхшилаш”.
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2025.1.PhD/Т5392 
Илмий раҳбар: Саримсаков Олимжон Шарипжанович, техника фанлари доктори, профессор.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Наманган давлат техника университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Наманган давлат техника университети., DSc.03/2025.27.12.Т.15.03
Расмий оппонентлар: Жуманиязов Қадам Жуманиязович, техника фанлари доктори, профессор; Хакимов Шерқул Шерғозиевич техника фанлари доктори, профессор.
Етакчи ташкилот: Жиззах политехника институти.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади: аррали тола ажратиш жараёни параметрларини бошқариш тизимини ишлаб чиқиш ва жорий қилиш орқали пахта махсулотлари сифатини яхшилаш ва таннархини пасайтиришдир.
III.Тадқиқотнинг илмий янгилиги қуйидагилардан иборат:
пахта толасини чигитдан ажралиши жараёни  таҳлили асосида тола ажратиш машинаси ишчи камераси материали билан пахта орасидаги ишқаланиш коеффициентининг пахта ҳаракати тезлиги ва кўчишига тасирини математик модели ишлаб чиқилган;
пахта чигитининг ишчи камерадаги ҳаракат тезлиги ва кўчишига пахта билан ишчи камера юзаси орасидаги ишқаланиш коеффициенти паст бўлган ишчи камера конструксияси ишлаб чиқилган;
ишлаб чиқарилаётган толадаги нуқсонли аралашмалар миқдори, калта толалар индехи ва чигитнинг меҳаник шикастланганлиги аррали слиндр тезлик параметрларига боғлиқлигини ҳисобга олган ҳолда аррали слиндр тезлигини бошқариш усули ва уни амалга оширадиган меҳатроник тизим ишлаб чиқилган;
кўп омилли тажрибаларни режалаштириш ва ўтказиш усулидан фойдаланиб тола ажратиш жараёнининг рационал тезлик параметрлари ва улар асосида машинанинг энергия сарфини камайтиришни таъминловчи иш режимлари ишлаб чиқилган.
Тадқиқотнинг амалий натижалари қуйидагилардан иборат:
амалий тадқиқотлар натижалари асосида пахтани дастлабки ишлаш жараёни босқичларида технологик машиналарнинг пахта толаси ва чигити сифат кўрсаткичларига салбий таъсир кўрсатиши ва унинг сабаблари асослаб берилган;
турли чет эл ва маҳаллий пахта толасини чигитдан ажратиш машиналари ишини ўрганиш натижасида уларнинг пахта махсулотлари сифат кўрсаткичларига қай даражада салбий таъсир кўрсатиши ва бирлик махсулотга тўғри келадиган электр энегияси сарфлари ҳисобланган ва таққосланган;
 пахта чигитининг ишчи камерадаги ҳаракат тезлиги ва кўчишига пахта билан ишчи камера юзаси орасидаги ишқаланиш коеффициенти камайтириш имконини берадиган ишчи камера тайёрланган;
пахта толасини чигитдан ажралиши жараёни ишчи параметрларини бошқариш имкониятлари ва мавжуд ускуналар иши таҳлил қилинган ва олинган натижалар асосида тола ажратиш жараёни параметрларини бошқариш тизими ишлаб чиқилган ва машина энергия сарфини камайтиришни таъминловчи иш режимлари ишлаб чиқилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Пахта чигитидан толани сифатли ажратиб олишни таъминловчи машина ишчи параметрларини бошқариш тизимини яратиш бўйича олиб борилган илмий–амалий тадқиқотлар натижалари асосида:
параметрлари бошқариладиган тола ажратиш машинаси “Наманган АРТ-СОФТ ҲОЛДИНГ” МЧЖ га қарашли Поп пахта тозалаш АЖ да ишлаб чиқаришга жорий этилган (“Ўзбекистон Республикаси Ўзтўқимачилик саноат уюшмасининг” 2025 йил 8-сентябр 04/25-2123 сон маълумотномаси). Натижада, пахтадан тола ва чигитларни ажратилиши жараёнида пахта толаси таркидидаги ифлослик ва нуқсонли аралашмалар массавий улуши нисбий 11,3% га, уруғлик ва техник чигитлар механик шикастланиши 15%,  жараён энергия сарфи битта машина хисобига 3.5 кВт/соатга камайиши таъминланган.