Таджибаева Нигора Гуломжоновнанинг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон
I. Умумий маълумотлар. Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган тармоғи номи): “Тижорат банкларида инновацион маркетинг стратегияларидан фойдаланишни такомиллаштириш”, 08.00.11-“Маркетинг.
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2024.1.PhD/Iqt3864.
Илмий раҳбари: Зайнитдинова Умида Джалоловна, иқтисодиёт фанлари номзоди, доцент.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Тошкент давлат иқтисодиёт университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса (муассасалар) номи, ИК рақами: Тошкент давлат иқтисодиёт университети ҳузуридаги DSc.03/30.12.2020.I.16.02 рақамли Илмий кенгаш.
Расмий оппонентлар Аҳмедов Икром Акрамович, иқтисодиёт фанлари доктори, профессор, Бойжигитов Санжар Комилжон ўғли, иқтисодиёт фанлари бўйча фалсафа доктори (PhD), доцент.
Етакчи ташкилот: Г.В.Плеҳанов номидаги Россия иқтисодиёт универститетининг Тошкент шаҳридаги филиали.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади: Тижорат банклари фаолиятида инновацион маркетинг стратегияларини жорий этиш ва уларнинг самарадорлигини оширишга қаратилган илмий асосланган таклифлар ва амалий тавсиялар ишлаб чиқишдан иборат..
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
тижорат банклари фаолиятини самарали ташкил этиш, рақобат муҳитида устунликка эришиш ва мижозлар ишончини тизимли равишда ошириш мақсадида уларнинг халқаро ва миллий рейтинг кўрсаткичлари, ишонч индекси ҳамда молиявий барқарорлик даражасига асосланган комплекс позициялаш стратегияси ишлаб чиқилган;
финтех ечимлари, сунъий интеллект, омниканал платформа ва персоналлаштирилган рақамли маркетинг воситаларини интеграциялаш асосида тижорат банкларида «ақлли маркетинг автоматизация тизими» жорий этилган;
тижорат банкларида маркетинг фаолиятини рақобатбардошлик, технологик янгиланиш ва мижозларга ёндашув нуқтаи назаридан мижозлар базаси билан тизимли ишлаш, уларни ўқитиш, фаол мулоқот, мижозга йўналтирилган реклама, ҳаёт сифатини яхшилашга хизмат қиладиган хизматлар яратиш ва маркетинг самарадорлигини баҳолашни ўз ичига олган замонавий интеграл маркетинг консепсиялари орқали банкларнинг маркетинг стратегиясини инновацион ёндашув асосида такомиллаштирилган;
тижорат банкларида маркетинг бошқаруви самарадорлигини ошириш мақсадида мижозлар базаси ўсиши, уларнинг фаоллиги, қайта мурожаат даражаси, РОМИ, Ретентион ва ЛТВ каби кўрсаткичлар, шунингдек, Салес Фуннел таҳлилларига асосланган инновацион баҳолаш модели таклиф этилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Тижорат банкларида инновацион маркетинг стратегияларидан фойдаланиш самарадорлигини ошириш бўйича олинган илмий натижалар асосида:
тижорат банклари фаолиятини самарали ташкил этиш, рақобат муҳитида устунликка эришиш ва мижозлар ишончини тизимли равишда ошириш мақсадида уларнинг халқаро ва миллий рейтинг кўрсаткичлари, ишонч индекси ҳамда молиявий барқарорлик даражасига асосланган комплекс позициялаш стратегияси ишлаб чиқиш таклифи Ўзбекистон Республикаси Ташқи иқтисодий фаолият Миллий банки томонидан амалиётга жорий қилинган (Ўзбекистон Республикаси Ташқи иқтисодий фаолият Миллий банкининг 2025-йил 28-ноябрдаги 02/3-8101/25-сонли маълумотномаси). Мазкур ёндашув маркетинг фаолиятининг оммавий коммуникация, брендинг, CРМ ва рақамли каналларини қамраб олган ҳолда амалиётга жорий этилди. Ушбу ёндашув натижасида банклар ўзларининг молиявий барқарорлиги, хизмат кўрсатиш сифати ва корпоратив репутациясини инфографика, рақамли коммуникациялар ва оммавий ахборот воситалари орқали фаол тарғиб этиши орқали банкларда мижозлар ишончи индекси 12–15% га ошиб, мижозларнинг банкка мурожаат даражаси ортиб, «позитив» прогнозли рейтингларга эга бўлган банклар сегментдаги улушини кенгайтирган. Шу билан бирга, рейтинг натижаларига қараб чакана ва корпоратив мижозлар учун мижозга йўналтирилган реклама стратегиялари ишлаб чиқилди ва бу ечимлар РОМИ ва Ретентион кўрсаткичларининг 5,6 фоизга ўсишига олиб келган;
финтех ечимлари, сунъий интеллект, омниканал платформа ва персоналлаштирилган рақамли маркетинг воситаларини интеграциялаш асосида тижорат банкларида «ақлли маркетинг автоматизация тизими» жорий этиш таклифи Ўзбекистон Республикаси Ташқи иқтисодий фаолият Миллий банки томонидан амалиётга жорий қилинган (Ўзбекистон Республикаси Ташқи иқтисодий фаолият Миллий банкининг 2025-йил 28-ноябрдаги 02/3-8101/25-сонли маълумотномаси). Мазкур ёндашув доирасида банклар мобил илова, чат-бот, овозли қидирув ва таргетланган контент каби рақамли воситалар орқали мижозлар билан 24/7 мулоқотда бўлиш имконини яратиб, банк фаолиятидаги ушбу технологик трансформация натижасида мижозлар фаоллиги ва жалб даражаси 18–20% га ошган, РОМИ кўрсаткичи 1,4 баробарга, Ретентион Рате эса 25% га ўсган, сунъий интеллект ёрдамида мижозга йўналтирилган таклифлар орқали мижозларга тайёр ечимлар тақдим этилиб, бу банк маркетингининг ижтимоий ва ахборотли характерини мустаҳкамлаган;
тижорат банкларида маркетинг фаолиятини рақобатбардошлик, технологик янгиланиш ва мижозларга ёндашув нуқтаи назаридан мижозлар базаси билан тизимли ишлаш, уларни ўқитиш, фаол мулоқот, мижозга йўналтирилган реклама, ҳаёт сифатини яхшилашга хизмат қиладиган хизматлар яратиш ва маркетинг самарадорлигини баҳолашни ўз ичига олган 5Е модели орқали банкларнинг маркетинг стратегиясини инновацион ёндашув асосида такомиллаштириш таклифи “Трастбанк” ХАБ томонидан амалиётга жорий қилинган (“Трастбанк” Хусусий аксеонерлик банкининг 2025-йил 27-ноябрдаги 01-08-4993-сонли маълумотномаси). Мазкур таклифни амалиётга қўлланиш натижасида мижозлар турли интерактив тадбирлар, акциялар ва маълумот платформаларида иштирок этишга жалб қилинди, Энтертаинмент ва Эдуcатион компонентларининг самарадорлигини кўрсатиб, мижозлар билан индивидуал ёндашув асосида иш олиб борилганлиги туфайли, уларнинг қониқиш даражаси 15-18 фоизгага ошган;
тижорат банкларида маркетинг бошқаруви самарадорлигини ошириш мақсадида мижозлар базаси ўсиши, уларнинг фаоллиги, қайта мурожаат даражаси, РОМИ, Ретентион ва ЛТВ каби кўрсаткичлар, шунингдек, Салес Фуннел таҳлилларига асосланган инновацион баҳолаш модели амалиётга жорий этиш таклифи “Трастбанк” ХАБ томонидан амалиётга жорий қилинган (“Трастбанк” Хусусий аксеонерлик банкининг 2025-йил 27-ноябрдаги 01-08-4993-сонли маълумотномаси). Ушбу таклифни қўллаш натижасида маркетинг харажатларининг самарадорлиги ортади, мижозлар билан муносабатлар янада индивидуаллашди, мижозлар Лифеcйcле стратегиялари ва мижозга йўналтирилган хизматлар орқали лояллик даражаси мустаҳкамланиб, натижада РОМИ кўрсаткичи 1,25 маротаба, ретентион даражаси эса 12 фоизга яхшиланиши орқали банкнинг рақобатбардошлиги ва молиявий барқарорлигига ижобий таъсир кўрсатган.