Файзиева Гулруҳ Мухаммади қизининг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон
I. Умумий маълумотлар
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи) номи “Ўзбекистонда уй-жой дахлсизлиги ҳуқуқини таъминлашнинг конституциявий-ҳуқуқий асосларини такомиллаштириш”, 12.00.02. – Конституциявий ҳуқуқ. Маъмурий ҳуқуқ. Молия ва божхона ҳуқуқи.
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2023.4.PhD/Yu122624.2.PhD/Юл411
Илмий раҳбар: Нариманов Бекзод Абдувалиевич, юридик фанлар доктори, доцент.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Тошкент давлат юридик университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Тошкент давлат юридик университети, DSc.07/30.12.2019.Yu.22.02.
Расмий оппонентлар: юридик фанлар номзоди, профессор Сайдуллаев Шахзод Алиханович, юридик фанлар доктори, профессор Гафуров Аскар Баисович.
Етакчи ташкилот: Ўзбекистон Республикаси оил судлов академияси.
Диссертациянинг йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади Ўзбекистонда уй-жой дахлсизлиги ҳуқуқини таъминлашнинг конституциявий-ҳуқуқий асосларини ва уни амалга ошириш механизмини назарий билимлар, халқаро стандартлар ва хорижий мамлакатларнинг илғор тажрибасини ҳисобга олган ҳолда такомиллаштириш бўйича таклиф ва тавсиялар ишлаб чиқишдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги қуйидагилардан иборат:
инсон шахсий ҳаёти дахлсизлиги ва ҳуқуқий ҳимоя кафолатларини таъминлашда конституциявий ҳуқуқ сифатида ҳар кимнинг уй-жой дахлсизлигига бўлган ҳуқуқни Конституция даражасида мустаҳкамланиши зарурлиги асослантирилган;
уй-жойга кириш, шунингдек уни олиб қўйиш ва кўздан кечиришни ўтказишга фақат қонун билан белгиланган ҳолларда ва тартибда йўл қўйилишига оид қоида конституция даражасида мустаҳкамланиши зарурлиги асослантирилган;
Шаҳарсозлик фаолияти соҳасидаги махсус ваколатли давлат органининг ўз ваколатлари доирасида қабул қилинган қарорлари барча республика ва маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органлари, шунингдек юридик ва жисмоний шахслар учун мажбурийлиги мустаҳкамланиши зарурлиги асослантирилган;
Шаҳарсозлик фаолияти соҳасидаги давлат назоратини амалга оширувчи орган ўз ваколатларига кирадиган масалаларни ҳал этиш учун зарур бўлган материалларни, маълумотлар ва ахборотни вазирликлар, идоралар ҳамда маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органларидан сўраши ва олишига оид ваколат қонун билан белгиланиши зарурлиги асослантирилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Уй-жой дахлсизлиги ҳуқуқини такомиллаштириш соҳасидаги тадқиқотларнинг олинган илмий натижалари асосида қуйидаги қонун ҳужжатлари қўлланилди:
ҳар кимнинг уй-жой дахлсизлигига бўлган ҳуқуқини конституциявий даражада белгилаш тўғрисидаги таклиф Янги таҳрирдаги Ўзбекистон Республикаси Конституциясининг 31-моддасининг 4-қисмини ишлаб чиқишда инобатга олинган (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатасининг 2024 йил 30 октябрдаги №110-1014-сон Далолатномаси). Ушбу таклифнинг жорий қилиниши уй-жой дахлсизлиги ҳуқуқини конституциявий даражада таъминлашга ва соҳага доир қонунчилик ҳужжатларини тизимлаштиришга хизмат қилади.
уй-жойга кириш, шунингдек уни олиб қўйиш ва кўздан кечиришни ўтказишга фақат қонун билан белгиланган ҳолларда ва тартибда йўл қўйилишига оид таклиф Янги таҳрирдаги Ўзбекистон Республикаси Конституцияси 31-моддасининг 5-қисмини ишлаб чиқишда инобатга олинган (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатасининг 2024 йил 30 октябрдаги №110-1014-сон Далолатномаси). Ушбу норманинг жорий этилиши уй-жой дахлсизлиги ҳуқуқи суд қарорига ёки қонун ҳужжатларига мувофиқ чекланиши мумкинлигини конституциявий даражада белгиланишига хизмат қилади;
Шаҳарсозлик фаолияти соҳасидаги махсус ваколатли давлат органининг ўз ваколатлари доирасида қабул қилинган қарорлари барча республика ва маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органлари, шунингдек юридик ва жисмоний шахслар учун мажбурийлигига оид таклифлар Ўзбекистон Республикасининг Шаҳарсозлик кодекси 18-моддасининг иккинчи қисмини ишлаб чиқишда инобатга олинган (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатасининг 2024 йил 30 октябрдаги №110-1014-сон Далолатномаси). Ушбу таклифларнинг жорий этилиши уй-жой дахлсизлиги ҳуқуқининг институционал ва ҳуқуқий кафолатларини мустаҳкамлашга хизмат қилади;
Шаҳарсозлик фаолияти соҳасидаги давлат назоратини амалга оширувчи орган ўз ваколатларига кирадиган масалаларни ҳал этиш учун зарур бўлган материалларни, маълумотлар ва ахборотни вазирликлар, идоралар ҳамда маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органларидан сўраши ва олишига оид таклиф Ўзбекистон Республикасининг Шаҳарсозлик кодекси 27-қисмининг 11-бандида ишлаб чиқишда инобатга олинган (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатасининг 2024 йил 30 октябрдаги №110-1014-сон Далолатномаси). Ушбу таклифнинг жорий этилиши шаҳарсозлик соҳасида давлат назоратининг самарадорлигини ва очиқлигини ошириш орқали уй-жой дахлсизлиги ҳамда фуқаролар манфаатларини ҳимоя қилишга хизмат қилади.
Мазкур диссертация хулосалари асосида ишлаб чиқилган уй-жой дахлсизлиги ҳуқуқининг ташкилий-ҳуқуқий асосларини такомиллаштиришга оид таклиф ва тавсиялари қабул қилинган.