Xolmatova Karamat Iskandarovnaning
falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi himoyasi haqida e’lon

I. Umumiy ma’lumotlar. 
Dissertatsiya mavzusi, ixtisoslik shifri (ilmiy daraja beriladigan fan tarmog‘i nomi): «Ashyoviy dalillarda maniy dog‘larini mavjudligini sudtibbiy jihatlarini takomillashtirish», 14.00.24 – Sud tibbiyoti (tibbiyot fanlari).
Dissertatsiya mavzusi ro‘yxatga olingan raqam: B2023.4PhD/Tib4126.
Ilmiy rahbar: Xasanova Muxarrama Almaredanovna, tibbiyot fanlari doktori, dotsent.
Dissertatsiya bajarilgan muassasa nomi: Respublika sud-tibbiy eksprtiza ilmiy-amaliy markazi.
IK faoliyat ko‘rsatayotgan muassasa (muassasalar) nomi, IK raqami: Toshkent davlat tibbiyot universiteti huzuridagi DSc.04/30.12.2019.Tib.30.03 raqamli ilmiy kengash asosidagi bir martalik ilmiy kengash.
Rasmiy opponentlar: Indiaminov Sayit Indiaminovich, tibbiyot fanlari doktori, professor; Qo‘ziev Otabek Juraqulovich, tibbiyot fanlari doktori, dotsent.
Yetakchi tashkilot: Abuali ibni Sino nomidagi Tojikiston davlat tibbiyot universiteti (Tojikiston Respublikasi).
II. Tadqiqotning maqsadi: ashyoviy dalillarda maniyni tekshirishda eng samarali laboratoriya usullarni tanlash va sud-tibbiyoti amaliyotida qo‘llashdan iborat.
III. Tadqiqotning ilmiy yangiligi:
ashyoviy dalillarni sud-tibbiy ekspertizadan o‘tkazishda, maniy dog‘larini aniqlashda “Romano” kartoshka navining ildiz sharbatining agglyutinatsiya kechikish reaksiyasi testosteronning S vitaminining agglyutinatsiyalovchi ta’sirini bloklashi bilan bog‘liqligi isbotlangan;
ilk bor sud-tibbiy amaliyotida ashyoviy dalillarda spermatozoid parchalarini aniqlash uchun sitologik bo‘yash usullari (Pappenheim-Papanicolaou va uning modifikatsiyalari, Schorr, Diff-Quick, Koren-Stokkis va Beck) kompleksidan foydalanishning diagnostik imkoniyatlari eksperimental ravishda asoslangan; 
ashyoviy dalillardagi biologik dog‘lariga salbiy tashqi omillar ta’siri holatlarida prostata-spesifik antigenni “ABSard p30” immunoxromatografik testi yordamida aniqlash dog‘larda maniy mavjudligini ishonchli tasdiqlanishi isbotlangan;
to‘qimachilik matolaridagi turli muddatlardagi maniy dog‘larining guruhiy mansubligini aniqlashda fitagglyutininlarni qo‘llashning yuqri samaradorligi isbotlangan.
IV. Tadqiqot natijalarining joriy qilinishi. 
Sud-tibbiy amaliyotida ashyoviy dalillarda maniy dog‘larini mavjudligini aniqlashning sud-tibbiy jihatlari bo‘yicha olingan ilmiy natijalar asosida: 
birinchi ilmiy yangilik: ashyoviy dalillarni sud-tibbiy ekspertizadan o‘tkazishda, maniy dog‘larini aniqlashda “Romano” kartoshka navining ildiz sharbatining agglyutinatsiya kechikish reaksiyasi testosteronning S vitaminining agglyutinatsiyalovchi ta’sirini bloklashi bilan bog‘liqligi isbotlanganligi bo‘yicha takliflar Respublika sud-tibbiy ekspertiza ilmiy-amaliy markazining ilmiy kengashi tomonidan 2024 yil 24 aprelda 8n-r/18-son bilan tasdiqlangan «Ashyoviy dalillarda maniy mavjudligini aniqlashning sud-tibbiy jihatlari» nomli uslubiy tavsiyanoma mazmuniga singdirilgan. Mazkur taklif Respublika sud-tibbiy ekspertiza ilmiy-amaliy markazining Surxondaryo filiali bo‘yicha 04.09.2024 yildagi 20T-son, Sirdaryo filiali bo‘yicha 05.09.2024 yildagi 32-T-son hamda Qashqadaryo viloyati filiali bo‘yicha 21.10.2024 yildagi 23-T-son buyruqlari bilan amaliyotiga joriy etilgan (Sog‘likni saklash vazirligi xuzuridagi Ilmiy texnik kengashining 2025 yil 10 martdagi 13/31-son xulosasi). Ijtimoiy samaradorligi: tadqiqot natijalari bo‘yicha sud-tibbiy ekspertiza muassasalarida mazkur turdagi ekspertizalarni o‘tkazishni takomillashtirish, ashyoviy dalillarda maniy mavjudligini aniqlashda ekspert xulosalarining asoslanganlik va ishonchlilik darajasini oshirish ta’minlagan. Iqtisodiy samaradorligi: mazkur holatning sud-tibbiy ekspertizasi uchun sarflanadigan 150000-200000 so‘m byudjet mablag‘lari tavsiya etilgan usullardan foydalanish orqali birlamchi ekspertiza muddatini 2-3 kunga qisqartirish natijasida iqtisod qilinadi;
ikkinchi ilmiy yangilik: ilk bor sud-tibbiy amaliyotida ashyoviy dalillarda spermatozoid parchalarini aniqlash uchun sitologik bo‘yash usullari (Pappenheim-Papanicolaou va uning modifikatsiyalari, Schorr, Diff-Quick, Koren-Stokkis va Beck) kompleksidan foydalanishning diagnostik imkoniyatlari eksperimental ravishda asoslanganligi bo‘yicha takliflar Respublika sud-tibbiy ekspertiza ilmiy-amaliy markazining ilmiy kengashi tomonidan 2024 yil 24 aprelda 8n-r/18-son bilan tasdiqlangan «Ashyoviy dalillarda maniy mavjudligini aniqlashning sud-tibbiy jihatlari» nomli uslubiy tavsiyanoma mazmuniga singdirilgan. Mazkur taklif Respublika sud-tibbiy ekspertiza ilmiy-amaliy markazining Surxondaryo filiali bo‘yicha 04.09.2024 yildagi 20T-son, Sirdaryo filiali bo‘yicha 05.09.2024 yildagi 32-T-son hamda Qashqadaryo viloyati filiali bo‘yicha 21.10.2024 yildagi 23-T-son buyruqlari bilan amaliyotiga joriy etilgan (Sog‘likni saklash vazirligi xuzuridagi Ilmiy texnik kengashining 2025 yil 10 martdagi 13/31-son xulosasi). Ijtimoiy samaradorligi: tadqiqot natijalari bo‘yicha sud-tibbiy ekspertiza muassasalarida mazkur turdagi ekspertizalarni o‘tkazishni takomillashtirish, ashyoviy dalillarda maniy mavjudligini aniqlashda ekspert xulosalarining asoslanganlik va ishonchlilik darajasini oshirish ta’minlagan. Iqtisodiy samaradorligi: mazkur holatning sud-tibbiy ekspertizasi uchun sarflanadigan 150000-200000 so‘m byudjet mablag‘lari tavsiya etilgan usullardan foydalanish orqali birlamchi ekspertiza muddatini 2-3 kunga qisqartirish natijasida iqtisod qilinadi;
uchinchi ilmiy yangilik: ashyoviy dalillardagi biologik dog‘lariga salbiy tashqi omillar ta’siri holatlarida prostata-spesifik antigenni “ABSard p30” immunoxromatografik testi yordamida aniqlash dog‘larda maniy mavjudligini ishonchli tasdiqlanishi isbotlanganligi bo‘yicha takliflar Respublika sud-tibbiy ekspertiza ilmiy-amaliy markazining ilmiy kengashi tomonidan 2024 yil 24 aprelda 8n-r/18-son bilan tasdiqlangan «Ashyoviy dalillarda maniy mavjudligini aniqlashning sud-tibbiy jihatlari» nomli uslubiy tavsiyanoma mazmuniga singdirilgan. Mazkur taklif Respublika sud-tibbiy ekspertiza ilmiy-amaliy markazining Surxondaryo filiali bo‘yicha 04.09.2024 yildagi 20T-son, Sirdaryo filiali bo‘yicha 05.09.2024 yildagi 32-T-son hamda Qashqadaryo viloyati filiali bo‘yicha 21.10.2024 yildagi 23-T-son buyruqlari bilan amaliyotiga joriy etilgan (Sog‘likni saklash vazirligi xuzuridagi Ilmiy texnik kengashining 2025 yil 10 martdagi 13/31-son xulosasi). Ijtimoiy samaradorligi: tadqiqot natijalari bo‘yicha sud-tibbiy ekspertiza muassasalarida mazkur turdagi ekspertizalarni o‘tkazishni takomillashtirish, ashyoviy dalillarda maniy mavjudligini aniqlashda ekspert xulosalarining asoslanganlik va ishonchlilik darajasini oshirish ta’minlagan. Iqtisodiy samaradorligi: mazkur holatning sud-tibbiy ekspertizasi uchun sarflanadigan 150000-200000 so‘m byudjet mablag‘lari tavsiya etilgan usullardan foydalanish orqali birlamchi ekspertiza muddatini 2-3 kunga qisqartirish natijasida iqtisod qilinadi;
to‘rtinchi ilmiy yangilik: to‘qimachilik matolaridagi turli muddatlardagi maniy dog‘larining guruhiy mansubligini aniqlashda fitagglyutininlarni qo‘llashning yuqri samaradorligi isbotlanganligi bo‘yicha takliflar Respublika sud-tibbiy ekspertiza ilmiy-amaliy markazining ilmiy kengashi tomonidan 2024 yil 24 aprelda 8n-r/18-son bilan tasdiqlangan «Ashyoviy dalillarda maniy mavjudligini aniqlashning sud-tibbiy jihatlari» nomli uslubiy tavsiyanoma mazmuniga singdirilgan. Mazkur taklif Respublika sud-tibbiy ekspertiza ilmiy-amaliy markazining Surxondaryo filiali bo‘yicha 04.09.2024 yildagi 20T-son, Sirdaryo filiali bo‘yicha 05.09.2024 yildagi 32-T-son hamda Qashqadaryo viloyati filiali bo‘yicha 21.10.2024 yildagi 23-T-son buyruqlari bilan amaliyotiga joriy etilgan (Sog‘likni saklash vazirligi xuzuridagi Ilmiy texnik kengashining 2025 yil 10 martdagi 13/31-son xulosasi). Ijtimoiy samaradorligi: tadqiqot natijalari bo‘yicha sud-tibbiy ekspertiza muassasalarida mazkur turdagi ekspertizalarni o‘tkazishni takomillashtirish, ashyoviy dalillarda maniy mavjudligini aniqlashda ekspert xulosalarining asoslanganlik va ishonchlilik darajasini oshirish ta’minlagan. Iqtisodiy samaradorligi: mazkur holatning sud-tibbiy ekspertizasi uchun sarflanadigan 150000-200000 so‘m byudjet mablag‘lari tavsiya etilgan usullardan foydalanish orqali birlamchi ekspertiza muddatini 2-3 kunga qisqartirish natijasida iqtisod qilinadi.