Холматова Карамат Искандаровнанинг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон
I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): «Ашёвий далилларда маний доғларини мавжудлигини судтиббий жиҳатларини такомиллаштириш», 14.00.24 – Суд тиббиёти (тиббиёт фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: В2023.4PhD/Tib4126.
Илмий раҳбар: Хасанова Мухаррама Алмаредановна, тиббиёт фанлари доктори, доцент.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Республика суд-тиббий экспртиза илмий-амалий маркази.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса (муассасалар) номи, ИК рақами: Тошкент давлат тиббиёт университети ҳузуридаги DSc.04/30.12.2019.Tib.30.03 рақамли илмий кенгаш асосидаги бир марталик илмий кенгаш.
Расмий оппонентлар: Индиаминов Сайит Индиаминович, тиббиёт фанлари доктори, профессор; Қўзиев Отабек Журақулович, тиббиёт фанлари доктори, доцент.
Етакчи ташкилот: Абуали ибни Сино номидаги Тожикистон давлат тиббиёт университети (Тожикистон Республикаси).
II. Тадқиқотнинг мақсади: ашёвий далилларда манийни текширишда энг самарали лаборатория усулларни танлаш ва суд-тиббиёти амалиётида қўллашдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
ашёвий далилларни суд-тиббий экспертизадан ўтказишда, маний доғларини аниқлашда “Романо” картошка навининг илдиз шарбатининг агглютинация кечикиш реакцияси тестостероннинг С витаминининг агглютинацияловчи таъсирини блоклаши билан боғлиқлиги исботланган;
илк бор суд-тиббий амалиётида ашёвий далилларда сперматозоид парчаларини аниқлаш учун цитологик бўяш усуллари (Pappenheim-Papanicolaou ва унинг модификациялари, Schorr, Diff-Quick, Koren-Stokkis ва Beck) комплексидан фойдаланишнинг диагностик имкониятлари экспериментал равишда асосланган;
ашёвий далиллардаги биологик доғларига салбий ташқи омиллар таъсири ҳолатларида простата-спесифик антигенни “ABSard p30” иммунохроматографик тести ёрдамида аниқлаш доғларда маний мавжудлигини ишончли тасдиқланиши исботланган;
тўқимачилик матоларидаги турли муддатлардаги маний доғларининг гуруҳий мансублигини аниқлашда фитагглютининларни қўллашнинг юқри самарадорлиги исботланган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши.
Суд-тиббий амалиётида ашёвий далилларда маний доғларини мавжудлигини аниқлашнинг суд-тиббий жиҳатлари бўйича олинган илмий натижалар асосида:
биринчи илмий янгилик: ашёвий далилларни суд-тиббий экспертизадан ўтказишда, маний доғларини аниқлашда “Романо” картошка навининг илдиз шарбатининг агглютинация кечикиш реакцияси тестостероннинг С витаминининг агглютинацияловчи таъсирини блоклаши билан боғлиқлиги исботланганлиги бўйича таклифлар Республика суд-тиббий экспертиза илмий-амалий марказининг илмий кенгаши томонидан 2024 йил 24 апрелда 8н-р/18-сон билан тасдиқланган «Ашёвий далилларда маний мавжудлигини аниқлашнинг суд-тиббий жиҳатлари» номли услубий тавсиянома мазмунига сингдирилган. Мазкур таклиф Республика суд-тиббий экспертиза илмий-амалий марказининг Сурхондарё филиали бўйича 04.09.2024 йилдаги 20Т-сон, Сирдарё филиали бўйича 05.09.2024 йилдаги 32-Т-сон ҳамда Қашқадарё вилояти филиали бўйича 21.10.2024 йилдаги 23-Т-сон буйруқлари билан амалиётига жорий этилган (Соғликни саклаш вазирлиги хузуридаги Илмий техник кенгашининг 2025 йил 10 мартдаги 13/31-сон хулосаси). Ижтимоий самарадорлиги: тадқиқот натижалари бўйича суд-тиббий экспертиза муассасаларида мазкур турдаги экспертизаларни ўтказишни такомиллаштириш, ашёвий далилларда маний мавжудлигини аниқлашда эксперт хулосаларининг асосланганлик ва ишончлилик даражасини ошириш таъминлаган. Иқтисодий самарадорлиги: мазкур ҳолатнинг суд-тиббий экспертизаси учун сарфланадиган 150000-200000 сўм бюджет маблағлари тавсия этилган усуллардан фойдаланиш орқали бирламчи экспертиза муддатини 2-3 кунга қисқартириш натижасида иқтисод қилинади;
иккинчи илмий янгилик: илк бор суд-тиббий амалиётида ашёвий далилларда сперматозоид парчаларини аниқлаш учун цитологик бўяш усуллари (Pappenheim-Papanicolaou ва унинг модификациялари, Schorr, Diff-Quick, Koren-Stokkis ва Beck) комплексидан фойдаланишнинг диагностик имкониятлари экспериментал равишда асосланганлиги бўйича таклифлар Республика суд-тиббий экспертиза илмий-амалий марказининг илмий кенгаши томонидан 2024 йил 24 апрелда 8н-р/18-сон билан тасдиқланган «Ашёвий далилларда маний мавжудлигини аниқлашнинг суд-тиббий жиҳатлари» номли услубий тавсиянома мазмунига сингдирилган. Мазкур таклиф Республика суд-тиббий экспертиза илмий-амалий марказининг Сурхондарё филиали бўйича 04.09.2024 йилдаги 20Т-сон, Сирдарё филиали бўйича 05.09.2024 йилдаги 32-Т-сон ҳамда Қашқадарё вилояти филиали бўйича 21.10.2024 йилдаги 23-Т-сон буйруқлари билан амалиётига жорий этилган (Соғликни саклаш вазирлиги хузуридаги Илмий техник кенгашининг 2025 йил 10 мартдаги 13/31-сон хулосаси). Ижтимоий самарадорлиги: тадқиқот натижалари бўйича суд-тиббий экспертиза муассасаларида мазкур турдаги экспертизаларни ўтказишни такомиллаштириш, ашёвий далилларда маний мавжудлигини аниқлашда эксперт хулосаларининг асосланганлик ва ишончлилик даражасини ошириш таъминлаган. Иқтисодий самарадорлиги: мазкур ҳолатнинг суд-тиббий экспертизаси учун сарфланадиган 150000-200000 сўм бюджет маблағлари тавсия этилган усуллардан фойдаланиш орқали бирламчи экспертиза муддатини 2-3 кунга қисқартириш натижасида иқтисод қилинади;
учинчи илмий янгилик: ашёвий далиллардаги биологик доғларига салбий ташқи омиллар таъсири ҳолатларида простата-спесифик антигенни “ABSard p30” иммунохроматографик тести ёрдамида аниқлаш доғларда маний мавжудлигини ишончли тасдиқланиши исботланганлиги бўйича таклифлар Республика суд-тиббий экспертиза илмий-амалий марказининг илмий кенгаши томонидан 2024 йил 24 апрелда 8н-р/18-сон билан тасдиқланган «Ашёвий далилларда маний мавжудлигини аниқлашнинг суд-тиббий жиҳатлари» номли услубий тавсиянома мазмунига сингдирилган. Мазкур таклиф Республика суд-тиббий экспертиза илмий-амалий марказининг Сурхондарё филиали бўйича 04.09.2024 йилдаги 20Т-сон, Сирдарё филиали бўйича 05.09.2024 йилдаги 32-Т-сон ҳамда Қашқадарё вилояти филиали бўйича 21.10.2024 йилдаги 23-Т-сон буйруқлари билан амалиётига жорий этилган (Соғликни саклаш вазирлиги хузуридаги Илмий техник кенгашининг 2025 йил 10 мартдаги 13/31-сон хулосаси). Ижтимоий самарадорлиги: тадқиқот натижалари бўйича суд-тиббий экспертиза муассасаларида мазкур турдаги экспертизаларни ўтказишни такомиллаштириш, ашёвий далилларда маний мавжудлигини аниқлашда эксперт хулосаларининг асосланганлик ва ишончлилик даражасини ошириш таъминлаган. Иқтисодий самарадорлиги: мазкур ҳолатнинг суд-тиббий экспертизаси учун сарфланадиган 150000-200000 сўм бюджет маблағлари тавсия этилган усуллардан фойдаланиш орқали бирламчи экспертиза муддатини 2-3 кунга қисқартириш натижасида иқтисод қилинади;
тўртинчи илмий янгилик: тўқимачилик матоларидаги турли муддатлардаги маний доғларининг гуруҳий мансублигини аниқлашда фитагглютининларни қўллашнинг юқри самарадорлиги исботланганлиги бўйича таклифлар Республика суд-тиббий экспертиза илмий-амалий марказининг илмий кенгаши томонидан 2024 йил 24 апрелда 8н-р/18-сон билан тасдиқланган «Ашёвий далилларда маний мавжудлигини аниқлашнинг суд-тиббий жиҳатлари» номли услубий тавсиянома мазмунига сингдирилган. Мазкур таклиф Республика суд-тиббий экспертиза илмий-амалий марказининг Сурхондарё филиали бўйича 04.09.2024 йилдаги 20Т-сон, Сирдарё филиали бўйича 05.09.2024 йилдаги 32-Т-сон ҳамда Қашқадарё вилояти филиали бўйича 21.10.2024 йилдаги 23-Т-сон буйруқлари билан амалиётига жорий этилган (Соғликни саклаш вазирлиги хузуридаги Илмий техник кенгашининг 2025 йил 10 мартдаги 13/31-сон хулосаси). Ижтимоий самарадорлиги: тадқиқот натижалари бўйича суд-тиббий экспертиза муассасаларида мазкур турдаги экспертизаларни ўтказишни такомиллаштириш, ашёвий далилларда маний мавжудлигини аниқлашда эксперт хулосаларининг асосланганлик ва ишончлилик даражасини ошириш таъминлаган. Иқтисодий самарадорлиги: мазкур ҳолатнинг суд-тиббий экспертизаси учун сарфланадиган 150000-200000 сўм бюджет маблағлари тавсия этилган усуллардан фойдаланиш орқали бирламчи экспертиза муддатини 2-3 кунга қисқартириш натижасида иқтисод қилинади.