Давидов Бобур Баҳодир ўғлининг
фалсафа доктори (PhD) диссертация ҳимояси ҳақида эълон
I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи): “Талабаларда ахлоқий сифатларни ривожлантиришнинг педагогик психологик хусусиятлари”, 19.00.06 – Ёш ва педагогик психология. Ривожланиш психологияси.
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2024.3.PhD/P1029.
Илмий раҳбар: Каршиева Дилафруз Суюновна, психология фанлари доктори (DSc), профессор.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Ўзбекистон миллий педагогика университети
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса (муассасалар) номи, ИК рақами: Низомий номидаги Ўзбекистон миллий педагогика университети, PhD.03/30.12.2021.P.26.02.
Расмий оппонентлар: Абдурасулов Рустам Абдураимович, психология фанлари доктори, профессор; Тўйчиева Саодат Мелиқўзиевна, психология фанлари номзоди, доцент.
Етакчи ташкилот: Бухоро халқаро университети
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II.Тадқиқотнинг мақсади: талабаларда ахлоқий сифатларни ривожлантиришнинг педагогик психологик хусусиятларини ўрганиш асосида амалий тавсиялар ишлаб чиқишдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
талабаларнинг ахлоқий сифатларини ривожлантиришда бурч ҳиссини метакогнитив даражада ижтимоий контекстдаги аксиологик қарашларда ифодаланишига асосланиб, шахс қадриятлари орқали индивидуал профилнинг намоён бўлиши етакчи психологик хусусият эканлиги аниқланган;
талабаларнинг ахлоқий сифатларини ривожлантиришда шахслараро муносабатлардаги мулоқотчанлик, мустақилликнинг “талаба–талаба” диадасини референтометрик таъсири доирасида шаклланишига асосланиб, гуруҳдаги хулқ-атвор мотивацияси ижтимоий персептив жиҳатларга боғлиқ намоён бўлувчи психологик предиктор эканлиги далилланган;
талабаларда ахлоқий сифатларни ривожлантириш учун бурч ҳиссини когнитив-эмоционал интеграциялашуви орқали субектив қадриятларни фаоллаштиришига кўра, уларнинг хулқ-атворини регулятив-аксиологик тартибга солувчи маънавий-этик тажрибани тизимли равишда шаклланишига таъсир этиш муҳимлиги асосланган;
талабаларда ахлоқий сифатларни ривожлантириш модели шахснинг аксиологик йўналганлиги, когнитив-эмоционал интеграциялашуви, бурч ҳисси, этик рефлекция ҳамда мотивацион-фаолият компонентларининг интеграл уйғунлигини таъминлаш муҳимлигига кўра, регулятив таъсир предикторлари асосида такомиллаштирилган;
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. талабаларда ахлоқий сифатларни ривожлантиришнинг педагогик психологик хусусиятлари юзасидан ўтказилган илмий тадқиқот натижалари асосида:
талабаларнинг ахлоқий сифатларини ривожлантиришда бурч ҳиссини метакогнитив даражада ижтимоий контекстдаги аксиологик қарашларда ифодаланишига асосланиб, шахс қадриятлари орқали индивидуал профилнинг намоён бўлиши етакчи психологик хусусият эканлиги аниқланган хулосалар Низомий номидаги Ўзбекистон миллий педагогика университети ҳузуридаги Психология ўқув-илмий марказининг 2025–йил 23-августдаги ПМ-455-буйруғига кўра «Онтогенез психологияси ва дифференциал психология» модулига киритилган (Ўзбекистон миллий педагогика университети ҳузуридаги Психология ўқув-илмий марказининг 2025–йил 20-августдаги ПМ-455 а–сон маълумотномаси). Натижада, бурч ҳиссининг метакогнитив даражада ижтимоий контекстдаги аксиологик қарашларда ифодаланиши шахс қадриятлари орқали индивидуал ахлоқий профилни шакллантиришда етакчи психологик детерминант эканлиги аниқланди.
талабаларнинг ахлоқий сифатларини ривожлантиришда шахслараро муносабатлардаги мулоқотчанлик, мустақилликнинг “талаба–талаба” диадасини референтометрик таъсири доирасида шаклланишига асосланиб, гуруҳдаги хулқ-атвор мотивацияси ижтимоий персептив жиҳатларга боғлиқ намоён бўлувчи психологик предиктор эканлиги далилланган хулосалар Низомий номидаги Ўзбекистон миллий педагогика университети ҳузуридаги Психология ўқув-илмий марказининг 2025–йил 23-августдаги ПМ-455-буйруғига кўра «Онтогенез психологияси ва дифференциал психология» модулига киритилган (Ўзбекистон миллий педагогика университети ҳузуридаги Психология ўқув-илмий марказининг 2025–йил 20-августдаги ПМ-455 а–сон маълумотномаси). Натижада, шахслараро мулоқотчанлик ва мустақилликнинг “талаба–талаба” диадасидаги референтометрик таъсири гуруҳ хулқ-атворини ижтимоий персептив жиҳатлар билан бошқарувчи психологик предиктор эканлиги аниқланди.
талабаларда ахлоқий сифатларни ривожлантириш учун бурч ҳиссини когнитив-эмоционал интеграциялашуви орқали субектив қадриятларни фаоллаштиришига кўра, уларнинг хулқ-атворини регулятив-аксиологик тартибга солувчи маънавий-этик тажрибани тизимли равишда шаклланишига таъсир этиш муҳимлиги асосланган хулосалар Низомий номидаги Ўзбекистон миллий педагогика университети ҳузуридаги Психология ўқув-илмий марказининг 2025–йил 23-августдаги ПМ-455-буйруғига кўра «Онтогенез психологияси ва дифференциал психология» модулига киритилган (Ўзбекистон миллий педагогика университети ҳузуридаги Психология ўқув-илмий марказининг 2025–йил 20-августдаги ПМ-455 а–сон маълумотномаси). Натижада, бурч ҳиссининг когнитив-эмоционал интеграциялашуви субектив қадриятларни фаоллаштириб, талабаларнинг хулқ-атворини регулятив-аксиологик тартибда бошқарувчи маънавий-этик тажрибанинг тизимли шаклланишини таъминлаши аниқланди.
талабаларда ахлоқий сифатларни ривожлантириш модели шахснинг аксиологик йўналганлиги, когнитив-эмоционал интеграциялашуви, бурч ҳисси, этик рефлекция ҳамда мотивацион-фаолият компонентларининг интеграл уйғунлигини таъминлаш муҳимлигига кўра, регулятив таъсир предикторлари асосида такомиллаштирилган хулосалар Низомий номидаги Ўзбекистон миллий педагогика университети ҳузуридаги Психология ўқув-илмий марказининг 2025–йил 23-августдаги ПМ-455-буйруғига кўра «Онтогенез психологияси ва дифференциал психология» модулига киритилган (Ўзбекистон миллий педагогика университети ҳузуридаги Психология ўқув-илмий марказининг 2025–йил 20-августдаги ПМ-455 а–сон маълумотномаси). Натижада, талабаларда ахлоқий сифатларни ривожлантириш модели шахснинг аксиологик йўналганлиги, когнитив-эмоционал интеграциялашуви, бурч ҳисси, этик рефлекция ва мотивацион-фаолият компонентларининг интеграл уйғунлигини таъминлаб, регулятив таъсир предикторлари асосида самарали такомиллаштирилгани аниқланди.