Davidov Bobur Bahodir o‘g‘lining
falsafa doktori (PhD) dissertatsiya himoyasi haqida e’lon
I. Umumiy ma’lumotlar.
Dissertatsiya mavzusi, ixtisoslik shifri (ilmiy daraja beriladigan fan tarmog‘i): “Talabalarda axloqiy sifatlarni rivojlantirishning pedagogik psixologik xususiyatlari”, 19.00.06 – Yosh va pedagogik psixologiya. Rivojlanish psixologiyasi.
Dissertatsiya mavzusi ro‘yxatga olingan raqam: B2024.3.PhD/P1029.
Ilmiy rahbar: Karshieva Dilafruz Suyunovna, psixologiya fanlari doktori (DSc), professor.
Dissertatsiya bajarilgan muassasa nomi: O‘zbekiston milliy pedagogika universiteti
IK faoliyat ko‘rsatayotgan muassasa (muassasalar) nomi, IK raqami: Nizomiy nomidagi O‘zbekiston milliy pedagogika universiteti, PhD.03/30.12.2021.P.26.02.
Rasmiy opponentlar: Abdurasulov Rustam Abduraimovich, psixologiya fanlari doktori, professor; To‘ychieva Saodat Meliqo‘zievna, psixologiya fanlari nomzodi, dotsent.
Yetakchi tashkilot: Buxoro xalqaro universiteti
Dissertatsiya yo‘nalishi: nazariy va amaliy ahamiyatga molik.
II.Tadqiqotning maqsadi: talabalarda axloqiy sifatlarni rivojlantirishning pedagogik psixologik xususiyatlarini o‘rganish asosida amaliy tavsiyalar ishlab chiqishdan iborat.
III. Tadqiqotning ilmiy yangiligi:
talabalarning axloqiy sifatlarini rivojlantirishda burch hissini metakognitiv darajada ijtimoiy kontekstdagi aksiologik qarashlarda ifodalanishiga asoslanib, shaxs qadriyatlari orqali individual profilning namoyon bo‘lishi yetakchi psixologik xususiyat ekanligi aniqlangan;
talabalarning axloqiy sifatlarini rivojlantirishda shaxslararo munosabatlardagi muloqotchanlik, mustaqillikning “talaba–talaba” diadasini referentometrik ta’siri doirasida shakllanishiga asoslanib, guruhdagi xulq-atvor motivatsiyasi ijtimoiy perseptiv jihatlarga bog‘liq namoyon bo‘luvchi psixologik prediktor ekanligi dalillangan;
talabalarda axloqiy sifatlarni rivojlantirish uchun burch hissini kognitiv-emotsional integratsiyalashuvi orqali subektiv qadriyatlarni faollashtirishiga ko‘ra, ularning xulq-atvorini regulyativ-aksiologik tartibga soluvchi ma’naviy-etik tajribani tizimli ravishda shakllanishiga ta’sir etish muhimligi asoslangan;
talabalarda axloqiy sifatlarni rivojlantirish modeli shaxsning aksiologik yo‘nalganligi, kognitiv-emotsional integratsiyalashuvi, burch hissi, etik refleksiya hamda motivatsion-faoliyat komponentlarining integral uyg‘unligini ta’minlash muhimligiga ko‘ra, regulyativ ta’sir prediktorlari asosida takomillashtirilgan;
IV. Tadqiqot natijalarining joriy qilinishi. talabalarda axloqiy sifatlarni rivojlantirishning pedagogik psixologik xususiyatlari yuzasidan o‘tkazilgan ilmiy tadqiqot natijalari asosida:
talabalarning axloqiy sifatlarini rivojlantirishda burch hissini metakognitiv darajada ijtimoiy kontekstdagi aksiologik qarashlarda ifodalanishiga asoslanib, shaxs qadriyatlari orqali individual profilning namoyon bo‘lishi yetakchi psixologik xususiyat ekanligi aniqlangan xulosalar Nizomiy nomidagi O‘zbekiston milliy pedagogika universiteti huzuridagi Psixologiya o‘quv-ilmiy markazining 2025–yil 23-avgustdagi PM-455-buyrug‘iga ko‘ra «Ontogenez psixologiyasi va differensial psixologiya» moduliga kiritilgan (O‘zbekiston milliy pedagogika universiteti huzuridagi Psixologiya o‘quv-ilmiy markazining 2025–yil 20-avgustdagi PM-455 a–son ma’lumotnomasi). Natijada, burch hissining metakognitiv darajada ijtimoiy kontekstdagi aksiologik qarashlarda ifodalanishi shaxs qadriyatlari orqali individual axloqiy profilni shakllantirishda yetakchi psixologik determinant ekanligi aniqlandi.
talabalarning axloqiy sifatlarini rivojlantirishda shaxslararo munosabatlardagi muloqotchanlik, mustaqillikning “talaba–talaba” diadasini referentometrik ta’siri doirasida shakllanishiga asoslanib, guruhdagi xulq-atvor motivatsiyasi ijtimoiy perseptiv jihatlarga bog‘liq namoyon bo‘luvchi psixologik prediktor ekanligi dalillangan xulosalar Nizomiy nomidagi O‘zbekiston milliy pedagogika universiteti huzuridagi Psixologiya o‘quv-ilmiy markazining 2025–yil 23-avgustdagi PM-455-buyrug‘iga ko‘ra «Ontogenez psixologiyasi va differensial psixologiya» moduliga kiritilgan (O‘zbekiston milliy pedagogika universiteti huzuridagi Psixologiya o‘quv-ilmiy markazining 2025–yil 20-avgustdagi PM-455 a–son ma’lumotnomasi). Natijada, shaxslararo muloqotchanlik va mustaqillikning “talaba–talaba” diadasidagi referentometrik ta’siri guruh xulq-atvorini ijtimoiy perseptiv jihatlar bilan boshqaruvchi psixologik prediktor ekanligi aniqlandi.
talabalarda axloqiy sifatlarni rivojlantirish uchun burch hissini kognitiv-emotsional integratsiyalashuvi orqali subektiv qadriyatlarni faollashtirishiga ko‘ra, ularning xulq-atvorini regulyativ-aksiologik tartibga soluvchi ma’naviy-etik tajribani tizimli ravishda shakllanishiga ta’sir etish muhimligi asoslangan xulosalar Nizomiy nomidagi O‘zbekiston milliy pedagogika universiteti huzuridagi Psixologiya o‘quv-ilmiy markazining 2025–yil 23-avgustdagi PM-455-buyrug‘iga ko‘ra «Ontogenez psixologiyasi va differensial psixologiya» moduliga kiritilgan (O‘zbekiston milliy pedagogika universiteti huzuridagi Psixologiya o‘quv-ilmiy markazining 2025–yil 20-avgustdagi PM-455 a–son ma’lumotnomasi). Natijada, burch hissining kognitiv-emotsional integratsiyalashuvi subektiv qadriyatlarni faollashtirib, talabalarning xulq-atvorini regulyativ-aksiologik tartibda boshqaruvchi ma’naviy-etik tajribaning tizimli shakllanishini ta’minlashi aniqlandi.
talabalarda axloqiy sifatlarni rivojlantirish modeli shaxsning aksiologik yo‘nalganligi, kognitiv-emotsional integratsiyalashuvi, burch hissi, etik refleksiya hamda motivatsion-faoliyat komponentlarining integral uyg‘unligini ta’minlash muhimligiga ko‘ra, regulyativ ta’sir prediktorlari asosida takomillashtirilgan xulosalar Nizomiy nomidagi O‘zbekiston milliy pedagogika universiteti huzuridagi Psixologiya o‘quv-ilmiy markazining 2025–yil 23-avgustdagi PM-455-buyrug‘iga ko‘ra «Ontogenez psixologiyasi va differensial psixologiya» moduliga kiritilgan (O‘zbekiston milliy pedagogika universiteti huzuridagi Psixologiya o‘quv-ilmiy markazining 2025–yil 20-avgustdagi PM-455 a–son ma’lumotnomasi). Natijada, talabalarda axloqiy sifatlarni rivojlantirish modeli shaxsning aksiologik yo‘nalganligi, kognitiv-emotsional integratsiyalashuvi, burch hissi, etik refleksiya va motivatsion-faoliyat komponentlarining integral uyg‘unligini ta’minlab, regulyativ ta’sir prediktorlari asosida samarali takomillashtirilgani aniqlandi.