Уктамов Хусниддин Фахриддиновичнинг
фан доктори (DSc) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар. Диссертация мавзуси, “Саноат корхоналарининг иқтисодий хавфсизлигини таъминлаш методологиясини такомиллаштириш”, ихтисослик шифри 08.00.03 – “Саноат иқтисодиёти”.  
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: В2023.2.DSc/Iqt473
Илмий маслаҳатчи: иқтисод фанлари доктори, профессор Бурханов Актам Усманович.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Тошкент давлат иқтисодиёт университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса (муассасалар) номи, ИК рақами: Тошкент давлат техника университети, DSc.03/30.12.2019.I.03.05.
Расмий оппонентлар: и.ф.д., академик Ғуломов Саидаҳрор Саидаҳмедович, т.ф.д., профессор Искендеров Ахмед Максетбаевич, и.ф.д., доцент Мадрахимова Гуласал Рўзимбой қизи.  
Етакчи ташкилот: Тошкент кимё-технология институти.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади. Саноат корхоналарининг иқтисодий хавфсизлигини таъминлаш методологиясини такомиллаштиришга қаратилган илмий ва иқтисодий асосланган таклиф ва тавсиялар ишлаб чиқишдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
иқтисодий хавфларни аниқлик билан таҳлил қилиш, саноат субектларининг стратегик қарорларини оптималлаштиришда кимё саноатидаги иқтисодий хавфсизликни интеграл баҳолаш шкаласи юқори даражада хавфсиз [>0,9], ўртача даражада хавфсиз [0,75;0,9], ўртачадан пастроқ даражада хавфсиз [0,5;0,75], хавфли [0,3;0,5], критик даражада [<0,3] каби мезонлар асосида такомиллаштирилган;
кимё саноати корхоналарида иқтисодий хавфсизликка таъсир этувчи ички омилларнинг салбий таъсир: Ф5 → ЭCсеc6 (-0.132), Ф6 → ЭCсеc6 (-0.105), Ф11 → ЭCсеc5 (-0.089) ва Ф10 → ЭCсеc5 (-0.060) ҳамда  ижобий: Ф4 → ЭCсеc5 (0.089), Ф5 → ЭCсеc5 (0.058), Ф8 → ЭСсеc1 (0.025) ва Ф9 → ЭСсеc3 (0.016) таъсир коеффисиентлари СЕМ-Патҳ модели асосида аниқлаш орқали микро даражадаги латент омилларни тартибга солиш таклиф этилган; 
комплекс рискларни аниқлаш, уларнинг оқибатларини олдини олишга қаратилган иқтисодий хавфсизликни таъминлаш стратегияси Фаилуре Моде анд Эффеcц Аналйсис методологияси ҳамда киберхавфсизлик соҳасидаги рискларни баҳолаш техникаларини интеграциялаш орқали такомиллаштирилган; 
“Ўзкимёсаноат” акциядорлик жамияти таркибидаги кимё саноати корхоналари иқтисодий хавфсизлигини таъминлашга таъсир этувчи омиллар асосида 2030 йилгача ривожланишининг прогноз кўрсаткичлари ишлаб чиқилган; 
“корхонанинг иқтисодий хавфсизлиги” тушунчаси корпоратив ресурслардан самарали фойдаланиш, рақобатбардошликни сақлаш, молиявий барқарорликни таъминлаш ҳамда стратегик мақсадларга эришиш имкониятини кафолатлайдиган молиявий, технологик ва ахборот ҳимоясини ўз ичига олган услубий ёндошуви такомиллаштирилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. 
Саноат корхоналарининг иқтисодий хавфсизлигини таъминлаш методологиясини такомиллаштириш бўйича ишлаб чиқилган таклифлар асосида: 
иқтисодий хавфларни аниқлик билан таҳлил қилиш, саноат субектларининг стратегик қарорларини оптималлаштиришда кимё саноатидаги иқтисодий хавфсизликни интеграл баҳолаш шкаласи юқори даражада хавфсиз [>0,9], ўртача даражада хавфсиз [0,75;0,9], ўртачадан пастроқ даражада хавфсиз [0,5;0,75], хавфли [0,3;0,5], критик даражада [<0,3] каби мезонлар асосида такомиллаштириш бўйича таклифи «Ўзкимёсаноат» акциядорлик жамияти таркибидаги корхоналарнинг ишлаб чиқариш фаолиятига жорий этилган («Ўзкимёсаноат» акциядорлик жамиятининг 2025 йил 6 июндаги 15-488-сон маълумотномаси). Натижада, Навоиазот АЖ иқтисодий хавфсизликка салбий таъсир этувчи молиявий таҳдидлар аниқланиб бартараф этилиши оқибатида 2023 йилда тўлов қобилияти коеффисиенти ўтган  йилга нисбатан 1,42 пунктга ошган, Фарғонаазот АЖ да 2023 йилда худди шу коеффисиент 2022 йилга нисбатан 0,26 пунктга ошган; 
кимё саноати корхоналарида иқтисодий хавфсизликка таъсир этувчи ички омилларнинг салбий таъсир: Ф5 → ЭCсеc6 (-0.132), Ф6 → ЭCсеc6 (-0.105), Ф11 → ЭCсеc5 (-0.089) ва Ф10 → ЭCсеc5 (-0.060) ҳамда  ижобий: Ф4 → ЭCсеc5 (0.089), Ф5 → ЭCсеc5 (0.058), Ф8 → ЭСсеc1 (0.025) ва Ф9 → ЭСсеc3 (0.016) таъсир коеффисиентлари СЕМ-Патҳ модели асосида аниқлаш орқали микро даражадаги латент омилларни тартибга солиш таклифи «Ўзкимёсаноат» акциядорлик жамияти таркибидаги корхоналарнинг ишлаб чиқариш фаолиятига жорий этилган («Ўзкимёсаноат» акциядорлик жамиятининг 2025 йил 6 июндаги 15-488-сон маълумотномаси). Натижада, “Навоиазот” АЖ ва “Фарғонаазот” АЖ да иқтисодий хавфсизликка ички таҳдидлар аниқланиб, уларни бартараф этиш бўйича чора-тадбирлар ишлаб чиқиш имкони яратилган;
“комплекс рискларни аниқлаш, уларнинг оқибатларини олдини олишга қаратилган иқтисодий хавфсизликни таъминлаш стратегияси Фаилуре Моде анд Эффеcц Аналйсис методологияси ҳамда киберхавфсизлик соҳасидаги рискларни баҳолаш техникаларини интеграциялаш орқали такомиллаштириш таклифи «Ўзкимёсаноат» акциядорлик жамияти таркибидаги корхоналарнинг ишлаб чиқариш фаолиятига жорий этилган («Ўзкимёсаноат» акциядорлик жамиятининг 2025 йил 6 июндаги 15-488-сон маълумотномаси). Натижада, “Навоиазот” АЖ ва “Фарғонаазот” АЖнинг стратегик даврда ривожланишнигн асосий параметрларини тузатиш имкони яратилган; 
“Ўзкимёсаноат” акциядорлик жамияти таркибидаги кимё саноати корхоналари иқтисодий хавфсизлигини таъминлашга таъсир этувчи омиллар асосида 2030 йилгача ривожланишининг прогноз ссенарийларига доир таклифи Ўзбекистонда 2035 йилгача кимё ва газ-кимё саноатини стратегик ривожлантиришнинг мақсадли дастурини ишлаб чиқишда фойдаланилган («Ўзкимёсаноат» акциядорлик жамиятининг 2025 йил 6 июндаги 15-488-сон маълумотномаси). Натижада, Ўзбекистонда 2035 йилгача кимё ва газ-кимё саноатини стратегик ривожлантиришнинг мақсадли параметрларига тузатишлари киритилган;  
“корхонанинг иқтисодий хавфсизлиги” тушунчаси корпоратив ресурслардан самарали фойдаланиш, рақобатбардошликни сақлаш, молиявий барқарорликни таъминлаш ҳамда стратегик мақсадларга эришиш имкониятини кафолатлайдиган молиявий, технологик ва ахборот ҳимоясини ўз ичига олган услубий ёндошуви такомиллаштиришга доир таклифи “Корхона иқтисодий хавфсизлиги” қабул қиилинган ва амалиётга жорий этилган (ТДИУнинг 2023 йил 28-августдаги 272-сон буйруғи). Натижада, талабаларда корхонанинг ташқи ва ички таҳдидларга қарши барқарор фаолият юритиш, корпоратив ресурслардан самарали фойдаланиш, рақобатбардошликни сақлаш, молиявий барқарорликни таъминлаш ҳамда стратегик мақсадларга эришиш имкониятини кафолатлайдиган молиявий, технологик ва ахборот ҳимоясини ўз ичига олган комплекс ҳолати тушунчасини шаклланишига имкон яратилган.