Дусимбетова Наргиза Бахтияровнанинг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон
I. Умумий маълумотлар. Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи): Бўлажак журналистларнинг ахборот хавфсизлик компетентлигини ривожлантириш 13.00.01 - Педагогика назарияси. Педагогик таълимотлар тарихи (педагогика фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам:
Диссертация бажарилган муассаса номи: Ўзбекистон миллий педагогика университети.
Илмий раҳбар: Қиличева Каромат Юнустаевна, педагогика фанлари доктори, профессор
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса (муассасалар) номи, ИК рақами: Ўзбекистон миллий педагогика университети, DSc.03/30.01.2020.Ped.26.01.
Расмий оппонентлар: Джамилова Наргиза Нуриддиновна, педагогика фанлари доктори (DSc); Кадиров Кувондик Айитбаевич, педагогика фанлари бўйича фалсафа доктори (DSc)
Етакчи ташкилот: Урганч давлат педагогика институти
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади. Бўлажак журналистларнинг ахборот хавфсизлиги компетентлигини ривожлантириш бўйича тавсиялар ишлаб чиқишдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
бўлажак мутахассисларда ахборот хавфсизлиги компетентлигини ривожлантиришнинг педагогик имкониятлари касбий фаолиятни прогнозлаш парадигмасидаги “Мен бўлажак журналистман” профессионал идентификациясининг контекстуал жиҳатларини шахсий интерпретатив, когнитив-семиотик параметрларга кўра медиахавфсизлик дискурсида амалий верификациялаш асосида аниқлаштирилган;
бўлажак журналистларнинг ахборотларни саралаш компетенсиясини ривожлантириш модели рақамли муҳитда ахборот билан ишлаш ва уларни узатишда идрок селективлиги хусусиятларининг динамикасига мувофиқ медиамаълумотларни танлашнинг креатив даражасини фаол таҳлил ва интерпретация талаб қиладиган имплицит ахборотларга сезгирлик орқали таснифлашни функсионал акс эттириш асосида такомиллаштирилган;
бўлажак журналистларнинг ахборот хавфсизлик компетентлигини ривожлантириш мазмуни ижтимоий тармоқлар орқали узатилаётган ахборотларни таҳлил қилишга доир медиамейкинг жараёнида имитацион маълумотларни дискурсив структураси ва фактологик конгруентлигига кўра дифференциал саралаш асосида аниқлаштирилган;
бўлажак журналистларда ахборот хавфсизлиги компетентлигини ривожлантириш самарадорлиги медиаахборотларни интерпретатив баҳолаш категориясини семантик, семиотик, контекстуал, дискурс даражалари динамиклигига мувофиқ ахборотнинг манбаавий ишончлилиги ва манипулятив потенсиалини аниқловчи когнитив-рефлексив компонентларни интеграл қўллаш асосида оширилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Бўлажак журналистларнинг ахборот хавфсизлик компетентлигини ривожлантириш бўйича олинган илмий натижалар:
бўлажак мутахассисларда ахборот хавфсизлиги компетентлигини ривожлантиришнинг педагогик имкониятлари касбий фаолиятни прогнозлаш парадигмасидаги “Мен бўлажак журналистман” профессионал идентификациясининг контекстуал жиҳатларини шахсий интерпретатив, когнитив-семиотик параметрларга кўра медиахавфсизлик дискурсида амалий верификациялаш асосида аниқлаштиришга оид таклифлар Рақамли технологиялар ва сунъий интеллектни ривожлантириш илмий-тадқиқот институтида бажарилган №б-2023-39 рақамли “Ахборот хавфсизлиги ҳодисаларига тезкор жавоб бериш ва тармоқ трафигини филтрлаш бўйича автоматлаштирилган ахборот тизимини техник қўллаб-қувватлаш қоидалари ва шартлари” номли лойиҳа доирасида белгиланган вазифалар ижросини бажаришда фойдаланилган (Ўзбекистон миллий педагогика университетининг 2025-йил 13-майдаги 11-05-3060/04 рақамли маълумотнома). Натижада бўлажак журналистларнинг касбий билим даражалари кенгайган.
бўлажак журналистларнинг ахборотларни саралаш компетенсиясини ривожлантириш модели рақамли муҳитда ахборот билан ишлаш ва уларни узатишда идрок селективлиги хусусиятларининг динамикасига мувофиқ медиамаълумотларни танлашнинг креатив даражасини фаол таҳлил ва интерпретация талаб қиладиган имплицит ахборотларга сезгирлик орқали таснифлашни функсионал акс эттириш асосида такомиллаштиришга оид таклифлар Рақамли технологиялар ва сунъий интеллектни ривожлантириш илмий-тадқиқот институтида бажарилган №б-2023-39 рақамли “Ахборот хавфсизлиги ҳодисаларига тезкор жавоб бериш ва тармоқ трафигини филтрлаш бўйича автоматлаштирилган ахборот тизимини техник қўллаб-қувватлаш қоидалари ва шартлари” номли лойиҳа доирасида белгиланган вазифалар ижросини бажаришда фойдаланилган (Ўзбекистон миллий педагогика университетининг 2025-йил 13-майдаги 11-05-3060/04 рақамли маълумотнома). Натижада бўлажак журналистларнинг касбий компетенсияси оширилган.
бўлажак журналистларнинг ахборот хавфсизлик компетентлигини ривожлантириш мазмуни ижтимоий тармоқлар орқали узатилаётган ахборотларни таҳлил қилишга доир медиамейкинг жараёнида имитацион маълумотларни дискурсив структураси ва фактологик конгруентлигига кўра дифференциал саралаш асосида аниқлаштиришга оид таклифлар Рақамли технологиялар ва сунъий интеллектни ривожлантириш илмий-тадқиқот институтида бажарилган №б-2023-39 рақамли “Ахборот хавфсизлиги ҳодисаларига тезкор жавоб бериш ва тармоқ трафигини филтрлаш бўйича автоматлаштирилган ахборот тизимини техник қўллаб-қувватлаш қоидалари ва шартлари” номли лойиҳа доирасида белгиланган вазифалар ижросини бажаришда фойдаланилган (Ўзбекистон миллий педагогика университетининг 2025-йил 13-майдаги 11-05-3060/04 рақамли маълумотнома). Натижада бўлажак журналистларнинг медиасаводхонлиги оширилган;
бўлажак журналистларда ахборот хавфсизлиги компетентлигини ривожлантириш самарадорлиги медиаахборотларни интерпретатив баҳолаш категориясини семантик, семиотик, контекстуал, дискурс даражалари динамиклигига мувофиқ ахборотнинг манбаавий ишончлилиги ва манипулятив потенсиалини аниқловчи когнитив-рефлексив компонентларни интеграл қўллаш асосида оширишга таклифлар Рақамли технологиялар ва сунъий интеллектни ривожлантириш илмий-тадқиқот институтида бажарилган №б-2023-39 рақамли “Ахборот хавфсизлиги ҳодисаларига тезкор жавоб бериш ва тармоқ трафигини филтрлаш бўйича автоматлаштирилган ахборот тизимини техник қўллаб-қувватлаш қоидалари ва шартлари” номли лойиҳа доирасида белгиланган вазифалар ижросини бажаришда фойдаланилган (Ўзбекистон миллий педагогика университетининг 2025-йил 13-майдаги 11-05-3060/04 рақамли маълумотнома). Натижада бўлажак журналистларнинг ахборот саралаш иммунитети шакллантирилган.