Qayumova Oygul Ismoiljonovnaning 
falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi himoyasi haqida e’lon

I. Umumiy ma’lumotlar. Dissertatsiya mavzusi, ixtisoslik shifri (ilmiy daraja beriladigan fan tarmog‘i nomi): «Janubiy Farg‘onaning arvoh kapalaklari (Lepidoptera: Sphingidae) faunasi va ekologiyasi», 03.00.06 – Zoologiya (biologiya fanlari).
Dissertatsiya mavzusi ro‘yxatga olingan raqam: 2023.1.PhD/V875.
Ilmiy rahbar: Shermatov Malikjon Raxmatjonovich, biologiya fanlari doktori, dotsent. 
Dissertatsiya bajarilgan muassasalar nomi: Fargʻona davlat universiteti.
IK faoliyat ko‘rsatayotgan muassasa nomi, IK raqami: Farg‘ona davlat universiteti, PhD.03/30.06.2021.B.05.06.
Rasmiy opponentlar: Abdullaev Ikrom Iskandarovich, biologiya fanlari doktori, professor; Yuldasheva Shoxistaxon Qoliljonovna, biologiya fanlari nomzodi, dotsent.
Yetakchi tashkilot: Andijon davlat universiteti.
Dissertatsiya yo‘nalishi: nazariy va amaliy ahamiyatga molik. 
II. Tadqiqotning maqsadi: Janubiy Farg‘ona arvoh kapalaklarining tur tarkibini aniqlash, morfologik va molekulyar-genetik jihatdan asoslash, tarqalish areallarini belgilash hamda ekologik xususiyatlarini ochib berishdan iborat. 
III. Tadqiqotning ilmiy yangiligi:
Janubiy Farg‘ona hududi Sphingidae oilasining tur tarkibi 3 ta kenja oila, 3 ta triba, 7 ta avlodga mansub 9 ta tur va 2 ta kenja turdan iborat ekanligi aniqlangan;
arvoh kapalaklarning 4 ta avlodga mansub 7 ta turi tadqiqot hududida ilk bor qayd etilgan, shuningdek, O‘zbekiston Respublikasi “Qizil kitobi”ga kiritilgan Proserpinus proserpina turini Farg‘ona vodiysidan dastlabki qayd etilishi orqali uning tarqalish areali chegarasi O‘zbekistonning sharqiy mintaqasi bo‘ylab kengayganligi asoslangan;
Janubiy Farg‘ona arvoh kapalaklari molekulyar-genetik tahlil qilinib, turlarning taksonomik o‘rni va filogenetik aloqalari ochib berilgan;
tadqiqot hududi arvoh kapalaklar turlarining qanot tomirlanishi va genitaliya tuzilishi kabi barqaror taksonomik belgilariga asoslangan identifikatsiya me’zonlari ishlab chiqilgan;
arvoh kapalaklar imagolarining mavsumiy faolligiga ko‘ra, 1 ta tur bahorgi-yozgi, 8 ta tur bahorgi-yozgi-kuzgi, 2 ta tur yozgi-kuzgi ekologik guruhlarga mansubligi, shuningdek, qishlash xususiyatiga ko‘ra M. stellatarum imago holida, qolgan barcha turlar g‘umbak bosqichida qishlab chiqishi aniqlangan;
arvoh kapalaklar imagolarining tadqiqot hududida jami 15 ta oila 34 tur o‘simlik bilan, qurtlarini esa 11 ta oilaga mansub 18 tur o‘simlik bilan trofik aloqalari qayd etilgan hamda imagolik bosqichidagi trofik darajalariga ko‘ra polifag (66,7%) va oligofag (33,3%), o‘simliklarning hayotiy shakllari bilan aloqasiga ko‘ra dendro-tamno-xortobiont (55,6%) va dendro-xortobiont (44,4%), shuningdek, lichinka bosqichidagi trofik darajalariga ko‘ra, tor polifag (18,2%), oligofag (63,6%), monofag (18,2), o‘simliklarning hayotiy shakllari bilan biotsenotik aloqalariga ko‘ra esa, dendrofag (18,2%),  tamnofag (27,3%),  xortofag (54,5%) ekologik guruhlari asoslangan.
tabiiy ekotizimlar antropogen transformatsiyasini arvoh kapalaklar populyasiyalariga ta’siri baholanib, areali qisqarib borayotgan turlarni muhofaza qilishning ilmiy asoslari ishlab chiqilgan.
IV. Tadqiqot natijalarining joriy qilinishi. Janubiy Farg‘onaning arvoh kapalaklari (Sphingidae) faunasi va ekologiyasi bo‘yicha olingan ilmiy natijalar asosida:
Janubiy Farg‘onaning arvoh kapalaklari (Sphingidae) faunasi va ekologiyasi bo‘yicha olingan ilmiy natijalar asosida: Sphingidae oilasiga tegishli bo‘lgan 7 ta avlod 8 ta turga mansub hasharotlarning 42 nusxa namunalari respublikada yetakchi bo‘lgan Zoologiya instituti “Zoologiya kolleksiyasi” noyob obektiga kiritilgan (O‘zbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasining 2024 yil 27 dekabrdagi 4/1255-2920-son ma’lumotnomasi). Natijada, namunalar hasharotlar kolleksiyasi fondini boyitgan va turlar xilma-xilligini aniqlash hamda elektron ma’lumotlar bazasini yaratish imkonini bergan;
Agrius convolvuli, Hyles hippophaes, H.livornica, Macroglossum stellatarum, Smerinthus kindermannii,  Theretra alecto turining COI nukleotidlar ketma-ketligi boʻyicha ma’lumotlar Biotexnologik axborotlar milliy markazi GenBank bazasiga joylashtirilgan (Biotexnologik axborotlar milliy markazi, ncbi.hlm.hih.gov). Natijada, PQ387105, PQ387106, PQ387107, PQ387108, PQ387109, PQ387110 inventar raqamlari olingan va ular xalqaro miqyosda ushbu turning filogeniyasini molekulyar-genetik identifikatsiyalash imkonini bergan.