Masharipova Shaxlo Adambaevnaning Fan doktori (DSc) dissertatsiyasi himoyasi haqida e’lon

I. Umumiy ma’lumotlar. 
Dissertatsiya mavzusi, ixtisoslik shifri (ilmiy daraja beriladigan fan tarmog‘i nomi): «Sovershenstvovanie metodologii upravleniya denejnimi potokami aksionernix obshhestv», 08.00.07 - “Moliya, pul muomalasi va kredit”.
Dissertatsiya mavzusi ro‘yxatga olingan raqam: B2025.3.DSc/Iqt989
Ilmiy maslaxatchi: Karlibaeva Raya Xodjabaevna, iqtisodiyot fanlari doktori, professor.
Dissertatsiya bajarilgan muassasa nomi: Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti.
IK faoliyat ko‘rsatayotgan muassasa nomi, IK raqami: Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti,№DSc.03/10.12.2019.I.16.01.
Rasmiy opponentlar: Ismailov Alisher Agzamovich, iqtisodiyot fanlari doktori, professor; Eshov Mansur Pulatovich, iqtisodiyot fanlari  doktori, professor, Jumaev Nodir Xosiyatovich, iqtisodiyot fanlari  doktori, professor;
Yetakchi tashkilot: Toshkent davlat kimyo-texnologiya instituti.
Dissertatsiya yo‘nalishi: nazariy va amaliy ahamiyatga molik.
II. Tadqiqotning maqsadi Aksionerlik jamiyatlarining pul oqimlarini boshqarish metodologiyasini takomillashtirish, zamonaviy tashqi va ichki omillarni hisobga olgan holda, ularning moliyaviy barqarorligi, likvidligi va investision jozibadorligini oshirishga qaratilgan.
III. Tadqiqotning ilmiy yangiligi:
uslubiy yondashuvga ko‘ra “aksiyadorlik jamiyatlari pul oqimlari” tushunchasining iqtisodiy mazmuni pul oqimlari tuzilmasi va dinamikasiga ta’sirini aniqroq hisobga olish imkonini beruvchi strategik segmentatsiyasini kapital egalari ishtiroki darajalari (minoritar, majoritar va institutsional aksionerlar) bo‘yicha tasniflash asosida takomillashtirilgan; 
aksionerlik jamiyatlarida pul oqimlarini boshqarishning konseptual modeli korporatsiyalar foydasini zaxira fondi (ZF = 5%),  investisiya fondi (IF = 20%), dividendlarni to‘lash (DT = 40%), taqsimlanmagan foyda (TF = 35%) o‘rtasidagi maqbul nisbatlarga asoslangan taqsimlash tuzilmasini taklif etish orqali takomillashtirilgan;
pul oqimlarini tahlil qilish va prognozlash usullarini intellektual analitika, prediktiv modellashtirish va korporativ axborot tizimlari kabi raqamli vositalar bilan integratsiya qo‘llanilgan holda modifikatsiyalash orqali boshqaruv qarorlarining aniqligi va tezkorligini oshirish taklifi asoslangan;
pul oqimlarini boshqarish samaradorligini kompleks baholash uslubi likvidlikni boshqarishda muvozanatli strategiya shakllantirish imkonini beruvchi miqdoriy samaradorlik (KQ), sifat samaradorligi (QL) va xavfga chidamlilik (KR) bloklari o‘rtasidagi muvofiqlikni ta’minlash asosida takomillashtirilgan; 
aksiyadorlik jamiyatlari pul oqimlarini boshqarishning xorijiy modellarini moslashtirishning “Markazlashgan xazina” yo‘nalishini joriy etish asosida xolding darajasida korporativ g‘aznachilikni tashkil etish hamda ichki g‘aznachilik limitlarini joriy etish orqali likvidlikning boshqariluvchanligini 25-30%ga oshirish taklifi asoslangan.
IV. Tadqiqot natijalarining joriy qilinishi.
Aksiyadorlik jamiyatlarida pul oqimlarini boshqarish metodologiyasini takomillashtirish bo‘yicha olingan ilmiy natijalar asosida:
uslubiy yondashuvga ko‘ra “aksiyadorlik jamiyatlari pul oqimlari” tushunchasining iqtisodiy mazmuni pul oqimlari tuzilmasi va dinamikasiga ta’sirini aniqroq hisobga olish imkonini beruvchi strategik segmentatsiyasini kapital egalari ishtiroki darajalari (minoritar, majoritar va institutsional aksionerlar) bo‘yicha tasniflash asosida takomillashtirish bo‘yicha nazariy va uslubiy ishlanmalar oliy o‘quv yurtlari talabalari uchun tavsiya etilgan «Korporativ moliya» darsligini tayyorlashda foydalanilgan (O‘zbekiston Respublikasi Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligining 2025 yil 31 yanvardagi 03/03-237-sonli buyrug‘i, o‘quv qo‘llanma). Mazkur ilmiy taklifning amaliyotga joriy etilishi natijasida talabalarda pul oqimlarining joriy holatini obektiv baholash, shuningdek, moliyaviy pozisiyani uzoq muddatli istiqbolda mustahkamlash uchun pul mablag‘lari harakatini boshqarishni strategik takomillashtirish yo‘nalishlarini belgilash borasida nazariy bilimlarni shakllantirish imkonini bergan; 
aksionerlik jamiyatlarida pul oqimlarini boshqarishning konseptual modeli korporatsiyalar foydasini zaxira fondi (ZF = 5%),  investisiya fondi (IF = 20%), dividendlarni to‘lash (DT = 40%), taqsimlanmagan foyda (TF = 35%) o‘rtasidagi maqbul nisbatlarga asoslangan taqsimlash tuzilmasini takomillashtirish taklifi «O‘zkimyosanoat» AJ tarkibidagi korxonalar faoliyatiga joriy etilgan («O‘zkimyosanoat» AJning 2025 yil 9 iyundagi  №23-2-1659-sonli ma’lumotnomasi). Mazkur ilmiy taklifning amaliyotga joriy etilishi natijasida aksionerlik jamiyatlarida foydani zaxira fondi,  investisiya fondi, dividendlarni to‘lash, taqsimlanmagan foyda o‘rtasida samarali taqsimlash imkoni yaratilgan;
pul oqimlarini tahlil qilish va prognozlash usullarini intellektual analitika, prediktiv modellashtirish va korporativ axborot tizimlari kabi raqamli vositalar bilan integratsiya qo‘llanilgan holda modifikatsiyalash orqali boshqaruv qarorlarining aniqligi va tezkorligini oshirish taklifi «O‘zkimyosanoat» AJ tarkibidagi korxonalar faoliyatiga joriy etilgan («O‘zkimyosanoat» AJning 2025 yil 9 iyundagi №23-2-1659-sonli ma’lumotnomasi). Mazkur ilmiy taklifning amaliyotga joriy etilishi natijasida raqamli modifikatsiyalangan usullar korxonalarda pul oqimlarini boshqarishda ma’lumot yangilanishini 30 kundan 1 kungacha qisqartirish, prediktiv model qo‘llanilishi prognoz aniqligini 15-30% ga oshirish imkonini bergan;
pul oqimlarini boshqarish samaradorligini kompleks baholash uslubi likvidlikni boshqarishda muvozanatli strategiya shakllantirish imkonini beruvchi miqdoriy samaradorlik (KQ), sifat samaradorligi (QL) va xavfga chidamlilik (KR) bloklari o‘rtasidagi muvofiqlikni ta’minlash asosida takomillashtirish taklifi «O‘zkimyosanoat» AJ tarkibidagi korxonalar faoliyatiga joriy etilgan («O‘zkimyosanoat» AJning 2025 yil 9 iyundagi №23-2-1659-sonli ma’lumotnomasi). Mazkur ilmiy taklifning amaliyotga joriy etilishi natijasida likvidlikni boshqarishda muvozanatli strategiya shakllantirish imkonini beruvchi turli bloklar o‘rtasidagi muvofiqlikni ta’minlash imkoni yaratilgan;
aksiyadorlik jamiyatlari pul oqimlarini boshqarishning xorijiy modellarini moslashtirishning “Markazlashgan xazina” yo‘nalishini joriy etish asosida xolding darajasida korporativ g‘aznachilikni tashkil etish hamda ichki g‘aznachilik limitlarini joriy etish orqali likvidlikning boshqariluvchanligini 25-30%ga oshirish taklifi «O‘zkimyosanoat» AJ tarkibidagi korxonalar faoliyatiga joriy etilgan («O‘zkimyosanoat» AJning 2025 yil 9 iyundagi №23-2-1659-sonli ma’lumotnomasi).