Qosimjonov Ro‘zali Voxidovichning falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi himoyasi haqida e’lon
I.Umumiy ma’lumotlar.Dissertatsiya mavzusi, ixtisoslik shifri (ilmiy daraja beriladigan fan tarmog‘i nomi): “Yadro fizikasi amaliy mashg‘ulotlarining takomillashtirilgan mazmuni (pedagogika oliy ta’lim muassasalari misolida)”, 13.00.02 – Ta’lim va tarbiya nazariyasi va metodikasi.
Dissertatsiya mavzusi ro‘yxatga olingan raqam: № B2020.1.PhD/Ped1363
Ilmiy rahbar: Nasriddinov Komiljon Raxmatovich, fizika-matematika fanlari doktori, professor.
Dissertatsiya bajarilgan muassasa nomi: Qo‘qon davlat pedagogika instituti.
IK faoliyat ko‘rsatayotgan muassasa (muassasalar) nomi: Farg‘ona politexnika instituti, PhD.03/27.02.2020.FM.106.01 raqamli Ilmiy kengash.
Rasmiy opponentlar: Kurbanov Mirzaahmad - pedagogika fanlari doktori, professor; Zaxidov Ibrohim Obidovich - fizika-matematika fanlari nomzodi, dotsent.
Yetakchi tashkilot: Toshkent davlat pedagogika universtiteti.
Dissertatsiya yo‘nalishi: nazariy va amaliy ahamiyatga molik.
II. Tadqiqotning maqsadi. pedagogika oliy ta’lim muassasalarida yadro fizikasi amaliy mashg‘ulotlari mazmunini yadro modellari, yadro nurlanishlarining atrof-muhit bilan o‘zaro ta’sirlashishi va dozimetriya asoslariga doir masalalar ishlab chiqish orqali takomillashtirish va yadro fizikasi amaliy mashg‘ulotlari takomillashtirilgan mazmuniga doir o‘quv-metodik ta’minotni yaratishdan iborat.
III. Tadqiqotning ilmiy yangiligi quyidagilardan iborat:
pedagogika oliy ta’lim muassasalarida yadro fizikasi amaliy mashg‘ulotlarining hozirgi mazmunini o‘rganish va ularni tahlil qilish asosida, Umumiy fizikadan namunaviy fan dasturida keltirilgan yadro fizikasiga doir amaliy mashg‘ulotlarning mavzulariga o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritish orqali uning mazmuni takomillashtirilgan;
Umumiy fizika kursining Yadro fizikasi bo‘limi amaliy mashg‘ulotlari mazmuni ya’ni, yadro modellari, yadro nurlanishlarining atrof-muhit bilan o‘zaro ta’sirlashishi va dozimetriya asoslari mavzularini o‘zlashtirishda talabalarning mantiqiy va mustaqil fikrlashini rivojlantirishga xizmat qiluvchi masalalar ishlab chiqish orqali takomillashtirilgan;
Umumiy fizikaning Yadro fizikasi bo‘limi amaliy mashg‘ulotlari mazmuni yadro modellari, yadro nurlanishlarining atrof-muhit bilan o‘zaro ta’sirlashishi va dozimetriya asoslariga tegishli jarayonlarni tushuntirishda fanlararo integratsiyani va talabalarning ijodkorlik qobiliyatini rivojlantirishga qaratilgan masalalar majmuasini ishlab chiqish orqali takomillashtirilgan;
Yadro fizikasi bo‘limi amaliy mashg‘ulotlari mavzularini o‘qitish metodikasi talabalarning nazariy bilim, amaliy ko‘nikma, malakalari va kasbiy kompetentligini rivojlantirishga qaratilgan noan’anaviy o‘qitishning didaktik imkoniyatlaridan foydalanish hamda talabalar bilimini kompleks baholovchi nostandart topshiriqlarni ishlab chiqish asosida takomillashtirilgan.
IV. Tadqiqot natijalarining joriy qilinishi. Pedagogika oliy ta’lim muassasalarida yadro fizikasi amaliy mashg‘ulotlarining takomillashtirilgan mazmunini yaratishga qaratilgan nazariy va amaliy takliflar asosida:
pedagogika oliy ta’lim muassasalari talabalari uchun mo‘ljallangan “Umumiy fizika. Atom va yadro fizikasidan masalalar to‘plami” nomli o‘quv qo‘llanma yaratilgan (O‘zbekiston Respublikasi Oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligining 2021 yil 25-dekabrgi 538-092-son buyrug‘i). Natijada, uning asosida umumiy fizikadan amaliy mashg‘ulotlarni tashkil etishdagi didaktik jarayon va metodik ta’minotni takomillashtirishga erishilgan;
yadro fizikasi amaliy mashg‘ulotlarining takomillashtirilgan mazmuni ishlab chiqilgan, tadqiqot jarayonida yadro fizikasining yadro modellari, yadro nurlanishlarining atrof-muhit bilan o‘zaro ta’sirlashishi va dozimetriya asoslariga doir masalalar, tajriba–sinov ishlari natijasida talabalarning bilimini nazorat qilish va ularning o‘z–o‘zini baholash uchun nostandart test topshiriqlari ishlab chiqilgan, shu bilan birga amaliy mashg‘ulotlar jarayonida pedagogik va kompyuter texnologiyalariga asoslangan mazmunining ishlab chiqilganligi ishning amaliy ahamiyatini yanada oshirgan (Nizomiy nomidagi Toshkent davlat pedagogika universitetining 2023-yil 3-iyundagi 02-07-2067/04–son ma’lumotnomasi). Natijada, talabalarning Yadro fizikasi bo‘limini o‘zlashtirish samaradorligini oshirishga erishilgan;
yadro fizikasi amaliy mashg‘ulotlarining takomillashtirilgan mazmunini ishlab chiqishga oid takliflar hamda bu bo‘limdan amaliy mashg‘ulotlar uchun ishlab chiqilgan tavsiyalardan Nukus davlat pedagogika institutida 2014-2015 yillarda bajarilgan YoA5-XT-1-31884-raqamli “Innovatsion texnologiyalar sharoitida fizika o‘qituvchisining metodik tayyorgarligini shakllantirish usullari” mavzusidagi loyihani bajarishda foydalanilgan (Nizomiy nomidagi Toshkent davlat pedagogika universitetining 2023-yil 3-iyundagi 02-07-2067/04–son ma’lumotnomasi). Xususan, dissertatsiya ishi yuzasidan to‘plangan nazariy ma’lumotlar, adabiyotlar tahlili va xulosalari, shuningdek, yadroviy nurlanishlar, ularning atrof-muhit, modda va materiallar, biologik ob’ektlarga bo‘lgan ta’siri, dozimetriya hamda nurlanish dozalari, nurlanish normalari kabi ma’lumotlardan Qoraqalpoq davlat universitetining OT-F-2-77-raqamli “Modellashtirish asosida ichki nuqsonlarni hisobga olgan holda yarimo‘tkazgichli asboblarning ishonchligini bashorat qilishni takomillashtirish usuli” mavzusidagi ilmiy loyihani bajarishda foydalanilgan (Nizomiy nomidagi Toshkent davlat pedagogika universitetining 2023-yil 3-iyundagi 02-07-2067/04–son–son ma’lumotnomasi). Natijada, pedagogika oliy ta’lim muassasalari yadro fizikasi amaliy mashg‘ulotlari mazmuni, mavzularining bayoni o‘rganib chiqilgan va tahlil qilingan hamda bu bo‘lim amaliy mashg‘ulotlari mazmunini takomillashtirishga erishilgan.
