Xoshimov Ilhomjon Erkin o‘g‘lining
falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi himoyasi haqida e’lon

I. Umumiy ma’lumotlar. Dissertatsiya mavzusi, ixtisoslik shifri (ilmiy daraja beriladigan fan tarmog‘i nomi): «Fosfor kislotasi va kalsiyli xomashyo asosida ozuqaviy kalsiy fosfatlarini olish texnologiyasi», 02.00.13 - Noorganik moddalar va ular asosidagi materiallar texnologiyasi (texnika fanlari).
Dissertatsiya mavzusi ro‘yxatga olingan raqam: B2025.1.PhD/T5240.
Ilmiy rahbar: Seytnazarov Atanazar Reypnazarovich, texnika fanlari doktori, professor.
Dissertatsiya bajarilgan muassasa nomi: Umumiy va noorganik kimyo instituti.
IK faoliyat ko‘rsatayotgan muassasa nomi, IK raqami: Farg‘ona davlat texnika universiteti, DSc.03/13.06.2025.T.106.04.
Rasmiy opponentlar: Tojiev Rustambek Rasulovich, texnika fanlari doktori, professor; Reymov Axmed Mambetkarimovich, texnika fanlari doktori, professor, akademik.
Yetakchi tashkilot: Namangan davlat texnika universiteti.
Dissertatsiya yo‘nalishi: nazariy va amaliy ahamiyatga molik. 
II. Tadqiqotning maqsadi: ekstraksion fosfat kislotasini tozalash hamda termik va tozalangan fosfat kislotasi va kalsiy saqlovchi xomashyo asosida kalsiy ozuqa fosfatlari olish texnologiyasini ishlab chiqishdan iborat.
III. Tadqiqotning ilmiy yangiligi:
donadorlangan va kukun holidagi MKF, DKF va TKF uchun EFKni sulfatsizlantirishning qulay sharoitini ta’minlaydigan maqbul sharoitlari aniqlangan;
sulfatsizlantirilgan EFK tarkibidagi ftor miqdorini kamaytirish uchun Na2CO3 yordamida EFK tarkibidagi ftorni 0,45% dan 0,18% gacha tozalash jarayonining qulay sharoitlari aniqlangan;
donadorlangan ozuqaviy MKF olish uchun EFK konsentratsiyasi - 50% P2O5, H3PO4 tozaligi - 95%, parchalanish vaqti - 15 daqiqa, retur ulushi - tayyor mahsulot massasining 50% ni tashkil qiladigan maqbul sharoitlari topilgan;
termik yoki tozalangan H3PO4 konsentratsiyasi mos ravishda 95% va 100% ni tashkil etishi va returli rejimda DKF va retursiz rejimda TKF olish jarayonlari asoslangan;
kuydirilgan suyak unini TFK va tozalangan EFK bilan 1:0,7 retur nisbati asosida bir bosqichli, bitta qurilmada qayta ishlab ozuqaviy MKF olishning prinsipial imkoniyati aniqlangan;
EFK, TFK, toza kalsiy karbonat, ohaktosh va suyak uni asosida donadorlangan MKF, shuningdek, kukunsimon DKF va TKF tarkiblarini olish texnologiyalari ishlab chiqilgan.
IV. Tadqiqot natijalarining joriy qilinishi. Termik yoki tozalangan fosfat kislotasi va ohaktosh uniga asoslangan granulalangan MKF, kukunsimon DKF va TKF ishlab chiqarish texnologiyalarini ishlab chiqishga oid olingan ilmiy natijalar asosida:
EFKni tozalab, ohaktosh va suyak uni asosida donadorlangan MKF olish texnologiyasi “Elektrokimyozavod” QK-AJning “2026-2030 yillarda amaliyotga joriy etish bo‘yicha istiqbolli ishlanmalari ro‘yxati”ga kiritilgan (“Elektrokimyozavod” AJ-QKning 2025 yil 16 iyundagi 63-son ma’lumotnomasi). Natijada, yillik quvvati 20 ming tonna (100% P2O5 hisobida 10,4 ming tonna) donadorlangan MKF ishlab chiqarish va chorvachilik sanoatining barqarorligini ta’minlash imkonini beradi;
tozalangan EFK va ohaktosh uniga asoslangan kalsiyli ozuqaviy DKF va TKF olish texnologiyasi “Elektrokimyozavod” QK-AJning “2026-2030 yillarda amaliyotga joriy etish bo‘yicha istiqbolli ishlanmalari ro‘yxati”ga kiritilgan (“Elektrokimyozavod” AJ-QKning 2025 yil 16 iyundagi 63-son ma’lumotnomasi). Natijada, chorvachilik, parrandachilik, baliqchilik va qator boshqa go‘sht mahsulotlari ishlab chiqarish tarmoqlarini rivojlantirishga xizmat qiluvchi fosfor-kalsiyli ozuqa qo‘shimchalarini olish imkoniyatini beradi.