Хонимқулов Жамолиддин Асатулла ўғлининг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар. Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): «Шпинел структурали керамик пигментлар синтези, хоссалари ва функсионал хусусиятлари», 02.00.15 – Силикат ва қийин эрийдиган нометалл материаллар технологияси (кимё фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: В2025.2.PhD/К1019.
Илмий раҳбар: Кадирова Зулайхо Раимовна, кимё фанлари доктори, профессор.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Умумий ва ноорганик кимё институти.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Умумий ва ноорганик кимё институти ҳузуридаги DSc.02/05.05.2023.К/Т.35.02 рақамли Илмий кенгаш асосидаги бир марталик Илмий кенгаш.
Расмий оппонентлар: Юнусов Миржалил Юсупович, техника фанлари доктори, профессор; Даминова Шахло Шариповна, кимё фанлари доктори, профессор.
Етакчи ташкилот: Фарғона давлат техника университети.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик. 
II. Тадқиқотнинг мақсади: шпинел структурали керамик пигментларни қаттиқ фазали ва зол-гел усулида синтез қилиш, физик-техник хоссалари ва функсионал хусусиятларини аниқлашдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
калсий ва темир нитратлари ҳамда гематит консентрати ва дефекат асосида керамик пигментларни зол-гел ва қаттиқ фазали синтез қилишда 600-1100 ℃ куйдириш ҳарорат оралиғида CаФе2О4 кристалл структурасининг ҳосил бо'лиш жараён қонуниятларини, уларнинг кинетикаси ва механизмига функсионал боғлиқликлари асосланган;
гематит рудасини ювиш ва магнитли ажратишни ўз ичига олган бойитиш усулларини қўллаш ёрдамида олинган консентрат таркибидаги Фе2О3 миқдорини 60,52 мас.% дан 95,67 мас.% гача ошириш имконияти аниқланган; 
зол-гел ва қаттиқ фазали усуллар орқали шпинел структурали керамик пигментларни синтез қилишдаги ҳарорат ўзгаришининг “таркиб-структура-дисперслик-хосса” функсионал боғлиқлиги илмий асосланган;
“гематит концентрати-дефекат” системасида қаттиқ фазали усул орқали шпинел структурали керамик пигмент синтез қилишда куйдириш ҳароратини 1000 ℃ ва 8 соат ушлаб туриш вақтида, ҳамда 3 мас.% миқдорида Б2О3 қўшилганда эса 4 соат ушлаб туриш вақтида тўқ қизил рангнинг тўлиқ ҳосил бўлиши аниқланган; 
“гематит концентрати-дефекат” иккиламчи системасининг фазавий ўзаро муносабат ва ранг ўзгариш диаграммалари қурилган ҳамда 900-1600℃ ҳароратда термик ишлов беришда CаО·2Фе2О3, CаО·Фе2О3, 2CаО·Фе2О3 бирикмаларининг кристалл фазалари структураларининг шаклланиш қонуниятларига боғлиқ ҳолда ранг ҳосил бўлиш соҳалари аниқланган;
синтез қилинган шпинел структурали керамик пигментларни турли мақсадлардаги керамик материаллар учун глазур таркибида фойдаланиш имкониятлари асосланган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Шпинел структурали керамик пигментларни маҳаллий хомашё ва чиқиндилар асосида синтез қилиш, хосса ва хусусиятлари тадқиқ этиш бўйича олинган илмий натижалар асосида:
маҳаллий табиий хомашё ва чиқиндилардан фойдаланиб, янги рецептурадаги керамик пигментлар синтез қилиш жараёнида зол-гел ва қаттиқ фазали реакцияларини тадқиқ этиш орқали олинган натижалар “Қурилиш ва техник мақсадларда фойдаланиладиган функсионал ва силикат материалларнинг энергия ва ресурстежамкор таркиб ва технологияларини ишлаб чиқиш” (2020-2024йй.) бюджет мавзуси бўйича тадқиқотларни бажаришда қўлланма материал сифатида фойдаланилган (Ўзбекистон Республикаси Фанлар академиясининг 2025 йил 12 майдаги 4/1255-1155-сон маълумотномаси). Натижада, керамик пигментлар синтези, фазавий ўтиш жараёнлари, хоссалари ва функсионал хусусиятлари бўйича илмий асосланган фундаментал маълумотлар олиш имконини берган;
глазурланган керамик кошинлар олиш учун гематит ва дефекат асосида синтез қилинган шпинел структурали керамик пигмент таркиби “АРТ ГЛОСС ГАЛЛЕРЙ” ҚК нинг “2026-2027 йилларда амалиётга жорий этиш бўйича истиқболли ишланмалар рўйҳати”га киритилган (“АРТ ГЛОСС ГАЛЛЕРЙ” ҚКнинг 2025-йил 15-апрелдаги 10/Ⅱ 2025 -5 - сон маълумотномаси). Натижада талаб даражасидаги импорт ўрнини босувчи керамик пигментлар олиш имконини беради.

Yangiliklarga obuna bo‘lish