Toshpo‘latov Salimjon Uyg‘unjonovich
falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi himoyasi haqida e’lon

I.Umumiy ma’lumotlar:
Dissertatsiya mavzusi, ixtisoslik shifri (ilmiy daraja beriladigan fan tarmog‘i nomi): “Seysmik kuchlar ta’sirida ko‘p qavatli temirbeton karkasli binolar konstruksiyalarini kuchaytirishning ratsional echimlarini eksperimental tadqiq qilish”, 05.09.01-“Qurilish konstruksiyalari, bino va inshootlar”.
Dissertatsiya mavzusi ro‘yxatga olingan raqam: B2023.1.PhD/T3516.
Ilmiy rahbar: Yuvmitov Anvar Sayfullaevich, texnika fanlari doktori, katta ilmiy xodim. 
Dissertatsiya bajarilgan muassasa nomi: “Toshkent arxitektura-qurilish universiteti”.
Toshkent arxitektura-qurilish universiteti. DSc.26/30.12.2019.T.11.01.
Rasmiy opponentlar: texnika fanlari doktori, DSc, professor Usmonov Valiaxmat Fayzillaevich hamda fizika-matematika fanlari doktori, DSc, professor. Sultanov Karim Sultanovich. 
Yetakchi tashkilot: “O‘zog‘irsanoatloyiha” AJ. 
Dissertatsiya yo‘nalishi: nazariy va amaliy ahamiyatga molik.
II. Tadqiqotning maqsadi respublikaning seysmik faol hududlarida joylashgan ko‘p qavatli karkasli binolar seysmik mustahkamligini oshirish uchun konstruksiyalarni kuchaytirishda zamonaviy usullarning ratsional echimlarini tadqiq qilish hamda mahalliy xom-ashyolardan foydalangan holda dempfer qurilmasining yangi konstruktiv echimini ishlab chiqishdan iboratdir.
III. Tadqiqotning ilmiy yangiligi quyidagilardan iborat:
-materiallarning fizik-mexanik xossalari va mustahkamlik ko‘rsatkichlarini hisobga olgan holda ko‘p qavatli karkasli binolar seysmik mustahkamligini oshirish imkonini beruvchi, mahalliy xom-ashyodan foydalanib dempfer qurilmasining yangi konstruktiv echimi ishlab chiqilgan;
-o‘xshashlik nazariyasi asosida fizik modellashtirilgan temirbeton rama konstruksiyasida turli kuchaytirish usuli va dempfer konstruksiyasini qo‘llagan holda qavatning siljish va tezlanishlarining kamayishini tahlil qilish orqali dempfer qurilmasining optimal ko‘rsatkichlarini tanlash usuli ishlab chiqilgan;
-yangi turdagi dempfer qurilmasi hamda zamonaviy antiseysmik kuchaytirish usullaridan foydalangan holda, qavatlarining ko‘chishi va tezlanishlarini kamaytirish hisobiga, mavjud va yangi quriladigan ko‘p qavatli karkasli binolar seysmik mustahkamligini ta’minlash usuli ishlab chiqilgan;
-dinamik yuklar ta’sirida ko‘p qavatli temirbeton karkasli binolarni antiseysmik kuchaytirish bo‘yicha mavjud loyihalash va hisoblash usullarini takomillashtirish hisobiga amaldagi me’yoriy hujjatlarni yangilash uchun tavsiyalar ishlab chiqilgan.
IV. Tadqiqot natijalarining joriy qilinishi: Seysmik kuchlar ta’sirida ko‘p qavatli temirbeton karkasli binolar konstruksiyalarini kuchaytirishning ratsional echimlarini eksperimental tadqiq qilish bo‘yicha olingan ilmiy natijalar asosida:
yangi turdagi dempfer qurilmasi hamda zamonaviy antiseysmik kuchaytirish usullaridan foydalangan holda, qavatlarining ko‘chishi va tezlanishlarini kamaytirish hisobiga, mavjud va yangi quriladigan ko‘p qavatli karkasli binolar seysmik mustahkamligi va ustuvorligini ta’minlash usuli “ToshuyjoyLITI” AJ loyiha institutida “Tashkent City” xalqaro biznes markazida joylashgan 33 qavatli “O‘zsoantqurilishbank”, 26 qavatli “O‘zasakabank” hamda 26 qavatli “O‘zaloqabank” bosh ofis binolari ob’ektlari loyihalarini milliy me’yoriy hujjatlar talablariga asosan moslashtirish (adaptatsiya) jarayonida foydalanilgan (Qurilish va uy-joy kommunal xo‘jaligi vazirligining 2024 - yil 15 - apreldagi 24-06/3813-sonli ma’lumotnomasi). Ilmiy tadqiqot natijalari qo‘llanilishi hisob-loyiha tekshirish ishlarining bajarilish vaqtini 1,2 martagacha tejashga, loyihalash uchun zarur bo‘lgan xulosalarni oldindan chiqarishga va zamonaviy kompyuter texnologiyalaridan samarali foydalanishga erishilgan. Bu natijalarni loyiha ishlariga qo‘llash orqali ish sifati va mehnat unumdorligining ortishiga, hisoblash jarayonlari qisqa muddatlarda hal bo‘lishi bilan iqtisodiy samara 134 mln. 264,12 ming so‘mni tashkil etgan.
Ko‘p qavatli karkasli binolar texnik holatini tekshirish va konstruksiyalarini kuchaytirish bo‘yicha tavsiyalar O‘zbekiston Respublikasi Qurilish va uy-joy kommunal xo‘jaligi vazirligiga foydalanishga topshirilib, ShNQ 1.04.01-23 “Bino va inshootlarning texnik holatini o‘rganish va monitoring qilish tartibi” shaharsozlik normalari va qoidalari loyihasini ishlab chiqish jarayonida foydalanildi (Qurilish va uy-joy kommunal xo‘jaligi vazirligining 2024 - yil 15 - apreldagi 24-06/3813-sonli ma’lumotnomasi). Natijada seysmik hududlarda ko‘p qavatli karkasli binolar texnik holatini tekshirish va konstruksiyalarini kuchaytirish hisobiga binolarning seysmik xavfsizligini ta’minlashga erishilgan.