Najmiddinova Gulnora Obidjon qizining 
falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi himoyasi haqida e’lon

I. Umumiy ma’lumotlar.
Dissertatsiya mavzusi, ixtisoslik shifri (ilmiy daraja beradigan fan tarmog‘i): “Ziyorat turizmi infratuzilmasi obektlarini takomillashtirishning shaharsozlik masalalari”, 18.00.02 – “Rayonlashtirish. Shaharsozlik. Qishloq turar-joylarini rejalashtirish. Landshaft arxitekturasi. Bino va inshootlar arxitekturasi” (arxitektura).
Dissertatsiya mavzusi ro‘yxatga olingan raqam: B2023.1.PhD/A130.
Ilmiy tadqiqot ishi bajarilgan muassasa nomi: Toshkent arxitektura-qurilish universiteti.
Ilmiy rahbar: Nazarova Dinara Anvarovna, arxitektura fanlari doktori, professor. 
IK faoliyat ko‘rsatayotgan muassasa (muassasalar) nomi, IK raqami: Toshkent arxitektura-qurilish universiteti, PhD.03/08.05.2024.A.11.02. 
Rasmiy opponentlar: Salimov Orifjon Muslimovich, arxitektura fanlari doktori, professor; Mansurov Yashnar Ma’rufovich, arxitektura fanlari nomzodi, dotsent.
Yetakchi tashkilot: “O‘zshaharsozlik LITI” DM.
Dissertatsiya yo‘nalishi: nazariy va amaliy ahamiyatga molik.
II. Tadqiqotning maqsadi ziyorat turizmi infratuzilmasi obektlarini shaharsozlik jihatidan takomillashtirish bo‘yicha ilmiy-konseptual tavsiyalar ishlab chiqishdan iborat.
III. Tadqiqotning ilmiy yangiligi:
ziyoratchilarning tashrif jarayonini (makon-vaqt-funksiya bo‘yicha) tizimli boshqarish ssenariy modeli ishlab chiqilib: a) ekskursiya marshruti va ketma-ketligini tuzish;  b) hududlarning tarixiy muhiti bilan tanishish; v) mahalliy-madaniy urf-odatlar bilan tanishish; g) sayyohlarning bo‘sh vaqtini tashkil etish va rekratsiya; d) kundalik tabiiy ehtiyojlarni qondirish bosqichlarida tashkil etish mexanizmlari asoslab berilgan;
ziyorat-turizmi infratuzilmalarini shakllantirish ziyoratgohlar joylashgan hududlarning tarixiy muhitini saqlash va tiklash, hudud funksiyalarini samarali takomillashtirish, ziyorat majmualarining arxitekturaviy-rejalashtirishida shaharsozlik yondashuvini qo‘llash, ziyoratchilar uchun ko‘p bosqichli xizmat ko‘rsatish tizimini joriy etish hamda axborot-kommunikatsiya tizimlarini modernizatsiya qilish orqali ziyorat hududlarida funksional, vizual va servis qulayliklarini uyg‘unlashtirish kabi 5 ta jihatga asoslanishi ochib berilgan;
ziyorat turizmi obektlarini mahalliy, oraliq, markaziy kabi uch bosqichli xizmat ko‘rsatish diapazonlariga ajratgan holda: markaziy xizmat ko‘rsatish diapazonida - (400 metr radius oralig‘ida) turistik obekt, marosimlar joyi, qisqa muddatli dam olish va xizmat ko‘rsatish obektlari; oraliq xizmat ko‘rsatish diapazonida - (1000 metr radius oralig‘ida) mahalliy informatsion shaxobchasi, ovqatlanish, tez yordam, kichik savdo va gigiena shahobchalari; markaziy xizmat ko‘rsatish diapazonida - (1500 metr radius oralig‘ida) turistik servis markazlari, mehmonxona va hostellar, savdo va hunarmandchilik markazlari, ko‘rgazma va muzeylar joylashtirish orqali obektlarni uzlyuksiz xizmatlar tizimi  ishlab chiqilgan; 
ziyoratgohlar infratuzilmalarini takomillashtirish maqsadida ziyorat-turistik kompleks klaster sifatida ishlab chiqilib, uning asosiy elementlari (tarixiy-madaniy muzeylar, turistlarga xizmat ko‘rsatish bo‘yicha axborot-navigatsiya markazlari, turistik baza, hunarmandchilik va mahalliy ustaxonalar, zamonaviy xizmat ko‘rsatish majmualari, rekreatsiya va dam olish hududlari) va komponentlari (ekspozision ko‘rgazma zonalari, ma’muriy boshqaruv bloklari, ziyoratchilar uchun qulay ovqatlanish va oromgoh maydonlari, hunarmandchilik do’konlari va o‘quv-usta­xonalar, ochiq-yopiq jamoat yig‘ilish maydonlari, savdo hududlari, konferensiya zali, xizmat ko‘rsatish, texnik-xo‘jalik maydonlari) belgilab berilgan.
IV. Tadqiqot natijalarining joriy qilinishi. Ziyorat turizmi infratuzilmasi obektlarini takomillashtirishning shaharsozlik masalalari mavzusi bo‘yicha olingan ilmiy natijalar asosida: 
ziyorat-turizmi infratuzilmalarini shakllantirish ziyoratgohlar joylashgan hududlarning tarixiy muhitini saqlash va tiklash, hudud funksiyalarini samarali takomillashtirish, ziyorat majmualarining arxitekturaviy-rejalashtirishida shaharsozlik yondashuvini qo‘llash, ziyoratchilar uchun ko‘p bosqichli xizmat ko‘rsatish tizimini joriy etish hamda axborot-kommunikatsiya tizimlarini modernizatsiya qilish orqali ziyorat hududlarida funksional, vizual va servis qulayliklarini uyg‘unlashtirish kabi 5 ta tamoyilga asoslanishi ochib berilgan takliflar O‘zbekiston Respublikasi Qurilish va uy-joy kommunal xo‘jaligi vazirligi qoshidagi texnik me’yorlash va standartlashtirish ilmiy-tadqiqot instituti tomonidan ishlab chiqilgan “DIZAYN KOD. Umumiy talablar” nomli texnikaviy shartni ishlab chiqishda foydalanilgan (O‘zbekiston Respublikasi Qurilish va uy-joy kommunal xo‘jaligi vazirligining 2024-yil 17 oktyabrdagi 347-son ma’lumotnomasi). Natijada O‘zbekiston hududidagi ziyorat obektlarining turistik saloxiyatini oshirish va ziyoratchilar qamrovini oshirish orqali, obektlarni tanitish, IT texnologiyalarni joriy etish orqali interfaol stendlar, yo‘naltiruvchi robotlar va virtual reallikni integratsiyasini amalga oshirish, iqtisodiy samaradorlikni oshirishga erishilgan;
ziyoratchilarning tashrif jarayononi (makon-vaqt-funksiya bo‘yicha) tizimli boshqarish ssenariy modeli ishlab chiqilib: a) ekskursiya marshruti va ketma-ketligini tuzish;  b) hududlarning tarixiy muhiti bilan tanishish; v) mahalliy-madaniy urf-odatlar bilan tanishish; g) sayyohlarning bo‘sh vaqtini tashkil etish va rekratsiya; d) kundalik tabiiy ehtiyojlarni qondirish bosqichlari tashkil etish  mexanizmlari asoslab berilgan takliflar O‘zbekiston Respublikasi Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligi huzuridagi “Turizm qo‘mitasi”da foydalanilgan (O‘zbekiston Respublikasi Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligining 2025-yil 16 yildagi 03-10-17-6476-son ma’lumotnomasi). Natijada turli hududlarda eng ko‘p tashrif buyuriladigan ziyoratgohlar reytingi shakllantirildi, turistik oqimning sifat va miqdoriy ko‘rsatkichlari tahlil qilindi, tashriflar davomiyligi va mavsumiylik xususiyatlari asosida tashrif modellari ishlab chiqish orqali samaradorlikka erishilgan;
uch bosqichli xizmat ko‘rsatish diapazonlariga ajratgan xolda: markaziy xizmat ko‘rsatish diapazonida - (400 metr radius oralig‘ida) turistik obekt, marosimlar joyi, qisqa muddatli dam olish va xizmat ko‘rsatish obektlari; oraliq xizmat ko‘rsatish diapazonida - (1000 metr radius oralig‘ida) mahalliy informatsion shaxobchasi, ovqatlanish, tez yordam, kichik savdo va gigiena shaxobchalari; markaziy xizmat ko‘rsatish diapazonida - (1500 metr radius oralig‘ida) turistik servis markazlari, mehmonxona va hostellar, savdo va hunarmandchilik markazlari, ko‘rgazma va muzeylar joylashtirish orqali obektlarni uzlyuksiz xizmatlar tizimi  ishlab chiqilgan takliflar O‘zbekiston Respublikasi Madaniy meros agentligi faoliyatida foydalanilgan (O‘zbekiston Respublikasi Madaniy meros agentligining 2025-yil 16 iyuldagi 04-07/2874-son ma’lumotnomasi). Natijada “Chor-Bakr”, “Bahouddin Naqshband” va “G‘ijduvoniy maqbarasi” kabi obektlarda landshaft, transport va xizmat infratuzilmasining optimallashtirilishiga erishilgan.