Jumaniyazova Go‘zal Baxorovnaning
falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi himoyasi haqida e’lon
I. Umumiy ma’lumotlar.
Dissertatsiya mavzusi, ixtisoslik shifri (ilmiy daraja beriladigan fan tarmog‘i): Bo‘lajak boshlang‘ich sinf o‘qituvchilarini interdisiplinar yondashuv asosida kreativ kompetentligini rivojlantirish metodikasi (Ona tili – o‘qish savodxonligi va uni o‘qitish metodikasi fani misolida) 13.00.02 –Ta’lim va tarbiya nazariyasi va metodikasi.
Dissertatsiya mavzusi ro‘yxatga olingan raqam: № B2025.1.PhD/Ped4379
Ilmiy rahbar: Quchqorova Nargiza Mamajonovna pedagogika fanlari doktori, professor
Dissertatsiya bajarilgan muassasa nomi: Qo‘qon davlat universiteti
IK faoliyat ko‘rsatayotgan muassasa (muassasalar) nomi: Qo‘qon davlat universiteti PhD.03/29.12.2022.Ped.132.02
Rasmiy opponentlar: Qurbonova Baxtihon Quchqorboevna pedagogika fanlari doktori, professor; Kurbaniyazova Zamira Kalbaevna pedagogika fanlari doktori, professor.
Yetakchi tashkilot: Namangan davlat pedagogika instituti.
II. Tadqiqotning maqsadi: interdisiplinar yondashuv asosida bo‘lajak boshlang‘ich sinf o‘qituvchilarini interdisiplinar yondashuv asosida kreativ kompetentligini rivojlantirishga oid tavsiyalar ishlab chiqishdan iborat.
III. Tadqiqotning ilmiy yangiligi quyidagilar bilan belgilanadi:
talabalarni kreativ kompetentligini rivojlantirish, pedagogik faoliyatga tayyorlashning umumiy tendensiyalari, pedagogik kategoriyalari, tamoyillari va mezonlari interdisiplinar yondashuvga asoslangan mashg‘ulotlarning intensivligini ta’minlashga qaratilgan faoliyatini hisobga olish asosida aniqlashtirilgan;
interdisiplinar yondashuvga asoslangan mashg‘ulotlar orqali talabalarni kreativ kompetentligini rivojlantirihning motivlari, faoliyatga doir tashkiliy – pedagogik strategik maqsadlariga muvofiq ijodiy, innovatsion ko‘nikmalarni shakllantirishning dinamik ketma – ketligi kognitivlik, integrativlik, kreativlik, refleksiv faoliyatga ustuvorlik berish asosida tahlil qilingan;
“Ona tili-o‘qish savodxonligi va uni o‘qitish metodikasi” fanida interdisiplinar yondashuv asosida talabalar kreativ kompetentligini rivojlantirishning interfaol metodlari, grafik organayzerlari empirik va nazariy shart-sharoitlarning ierarxik darajasi ta’lim uzviyligini individuallashtirishning fasilitatsion STREAM, GROWN, EVENT texnologiyalariga ustuvorlik berish orqali asoslangan;
interdisiplinar yondashuv asosida talabalarning kreativ kompetentligini rivojlantirishning didaktik imkoniyatlari talabalar rivojlanish vektorini integral tizimlari interdisiplinar yondashuv sifat parametrlarini tavsiflashga imkon beradigan ko‘rsatkichlarni aniqlash asosida takomillashtirilgan.
IV. Tadqiqot natijalarining joriy qilinishi. Interdisiplinar yondashuv asosida bo‘lajak boshlang‘ich sinf o‘qituvchilarini kreativ kompetentligini rivojlantirish metodikasi bo‘yicha ishlab chiqilgan nazariy-metodologik va amaliy tavsiyalar asosida:
talabalarni kreativ kompetentligini rivojlantirish, pedagogik faoliyatga tayyorlashning umumiy tendensiyalari, pedagogik kategoriyalari, tamoyillari va mezonlari interdisiplinar yondashuvga asoslangan mashg‘ulotlarning intensivligini ta’minlashga qaratilgan faoliyatga doir ma’lumotlar “Boshlang‘ich ta’lim pedagogikasi” darsligi mazmuniga singdirilgan (Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligining 2023-yil 22- dekabrdagi 537-sonli nashr ruxsatnomasi) Natijada, “Ona tili-o‘qish savodxonligi va uni o‘qitish metodikasi” fanida talabalarning interdisiplinar yondashuv asosida kreativ kompetentligini rivojlantirish mazmunini takomillashtirishga xizmat qilgan;
interdisiplinar yondashuvga asoslangan mashg‘ulotlar orqali talabalarni kreativ kompetentligini rivojlantirishning motivlari, faoliyatga doir tashkiliy – pedagogik strategik maqsadlariga muvofiq ijodiy, innovatsion ko‘nikmalarni shakllantirishning dinamik ketma – ketligi kognitivlik, integrativlik, kreativlik, refleksiv faoliyatga doir xulosalaridan “O‘zbekiston” teleradiokanalining “Ta’lim va taraqqiyot” va “O‘zbekiston yoshlari” kabi dasturlar ssenariylarini ishlab chiqishda foydalanilgan (O‘zbekiston milliy teleradiokompaniyasi «O‘zbekiston 24» ijodiy birlashmasi) davlat muassasasining 25-iyul 2025-yil. 05-09-1232-sonli ma’lumotnoma) Natijada, interdisiplinar yondashuvga asoslangan mashg‘ulotlar orqali talabalarni kreativ kompetentligini rivojlantirish imkoniyatlari kengaytirilgan;
“Ona tili-o‘qish savodxonligi va uni o‘qitish metodikasi” fanida interdisiplinar yondashuv asosida talabalar kreativ kompetentligini rivojlantirishning interfaol metodlari, grafik organayzerlari empirik va nazariy shart-sharoitlarning ierarxik darajasi ta’lim uzviyligini individuallashtirishning fasilitatsion STREAM, GROWN, EVENT texnologiyalari “Boshlang‘ich ta’lim pedagogikasi” darsligi mazmuniga singdirilgan. (Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligining 2023-yil 22- dekabrdagi 537-sonli nashr ruxsatnomasi) Natijada, “Ona tili-o‘qish savodxonligi va uni o‘qitish metodikasi” fanida interdisiplinar yondashuv asosida talabalar kreativ kompetentligini rivojlantirishning didaktik imkoniyatlari ortgan;
interdisiplinar yondashuv asosida talabalarning kreativ kompetentligini rivojlantirishning didaktik imkoniyatlari talabalar rivojlanish vektorini integral tizimlari interdisiplinar yondashuv sifat parametrlarini tavsiflashga imkon beradigan ko‘rsatkichlarni aniqlashga oid ma’lumotlardan “O‘zbekiston” teleradiokanalining “Millat va ma’naviyat” kabi dasturlar ssenariylarini ishlab chiqishda foydalanilgan. (O‘zbekiston milliy teleradiokompaniyasi “O‘zbekiston 24” ijodiy birlashmasi davlat muassasasining 2025-yil 25-iyuldagi 05-09-1232-sonli ma’lumotnomasi) Natijada, “Ona tili-o‘qish savodxonligi va uni o‘qitish metodikasi” fanini o‘qitish jarayonida interdisiplinar yondashuv asosida talabalarning kreativ kompetentligini rivojlantirish samaradorligi ortgan.