Мавланов Лазиз Бахтиёр ўғлининг
диссертация ҳимоясисиз селекция ютуғи (ихтиро патенти) асосида фалсафа доктори (PhD)
илмий даражасини бериш бўйича эълон матни

I. Умумий маълумотлар. Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): “Лалмикор майдонлар учун ханталнинг (Синапис алба Л) қурғоқчиликка чидамли ва маҳсулдорлик белгилари юқори навини яратиш”, 06.01.05 - Селекция  ва уруғчилик (қишлоқ хўжалиги фанлари). 
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: В2025.2.PhD/Qx1668.
Илмий раҳбар: Мусирманов Дилшод Есиргапович, қишлоқ хўжалиги фанлари бўйича фалсафа доктори, катта илмий ходим.
Илмий-тадқиқот иши бажарилган муассаса номи: Лалмикор деҳқончилик илмий-тадқиқот институти.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Лалмикор деҳқончилик илмий-тадқиқот институти, PhD.05/31.10.2025.Qx.198.01.
Ўзбекистон Республикаси Интеллектуал мулк агентлигининг ихтирога патенти: Ханталнинг “Бахмал-70” нави (НАП 570).
II. Тадқиқотнинг мақсади Республика лалмикор майдонлари учун ноанъанавий хантал (Синапис алба Л) экин турининг ташқи муҳитнинг ноқулай омилларига чидамли, ҳосилдорлиги ва мой миқдори юқори бўлган навини яратиш.   
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги: 
илк бор Республикамизнинг марказий минтақаси (Жиззах вилояти) иқлим шароитида хантал (Синапис алба Л) нинг четдан интродуксия қилинган Ника (ст) Арлетта, Белла, Браво, Кристалл, №1/2019, №3/2019, №4/2019, №5/2019, №9/2019 нав намуналарининг морфобиологик ва қимматли хўжалик белгилари баҳоланган;
Хантал (Синапис алба Л) коллекция нав намуналарининг ўсув даври давомийлиги бўйича эртапишар бўлган 1 та №5/2019 намунаси 88 кун бўлган бўлса, андоза “Ника” навида эса 92 кун бўлганлиги кузатилган, бу эса андоза “Ника” навга нисбатан 4 кун эртапишар эканлиги аниқланган;
Хантал (Синапис алба Л) нав намуналарининг юқори уруғ ҳосилдорлиги бўйича 7 та Белла, Браво, Кристал, №5/2019, №4/2019, №9/2019 нав намуналари ажратиб олинди ҳамда уруғ ҳосилдорлиги 7,3-9,1 с/га бўлиб, андоза “Ника” навига (6,9 с/га) нисбатан 0,4-2,2 с/га юқори эканлиги аниқланган;
Хантал (Синапис алба Л) нав намуналарининг мой миқдори юқори бўлган 6 та Арлетта 37,3%, Белла 37,2%, Кристал 36,2%, №5/2019 38,1%, №3/2019 36,1%, ва №9/2019 36,2% ни, андоза “Ника” навида 35,1%  бўлиб, ушбу нав ва намуналар мой миқдори андоза “Ника” навига нисбатан 1,0-3,0% гача юқори эканлиги аниқланган;
Хантал (Синапис алба Л) эртапишар, ҳосилдорлиги ҳамда мой миқдори юқори янги “Бахмал-70” нави яратилган ҳамда Интелектуал мулк агентлигидан селекция ютуғига 31.07.2025 йил НАП 570 рақамли патент олинган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Лалмикор майдонлар учун ханталнинг (Синапис алба Л) қурғоқчиликга чидамли ва маҳсулдорлик белгилари юқори навини яратиш мавзуси бўйича олиб борилган илмий тадқиқотлар натижалари асосида:
Хантал (Синапис алба Л)нинг эртапишар, ҳосилдор ва мой чиқими юқори янги “Бахмал-70” нави яратилган ва Ўзбекистон Республикаси Интелектуал Мулк агентлиги томонидан селекция ютуғи сифатида (31.07.2025 й. НАП 570) патент берилган (Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирлиги Қишлоқ хўжалигида билим ва инновациялар миллий марказининг 2025-йил 14-июлдаги №05/05-03-284-сонли маълумотномаси). Натижада, ҳосилдор ва мой чиқими юқори бўлган янги нав билан бойитиш имконини берган;
Хантал (Синапис алба Л) нинг “Бахмал-70” нави Жиззах вилоятининг Ғаллаорол туманида Лалмикор деҳқончилик илмий-тадқиқот институти марказий тажриба майдонларига 5 гектар, Саврук ва Ойқар ғалласи фермер хўжаликларида 4 гектар ва Бахмал туманида Бахмал илмий-тажриба станциясининг марказий тажриба майдонига 3 гектар хамда Шойбеков Хамидулло фермер хўжалигида 2 гектарга жами 14 гектар майдонда амалиётга жорий қилинган (Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирлиги Қишлоқ хўжалигида билим ва инновациялар миллий марказининг 2025-йил 14-июлдаги №05/05-03-284-сонли маълумотномаси). Бунинг натижасида Жиззах вилояти шароитида гектаридан ўртача 700-770 кг ҳосил олиниб, 2324,0-2940,0 млн сўм соф даромад олишга эришилган ва рентабеллик даражаси 60,6-76,6% бўлган.