Жуманазаров Тимур Танирбергеновичнинг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): “Қорақалпоғистон Республикаси шароитида тут ипак қуртининг маҳсулдорлик кўрсаткичларини оширишда тут навларини танлаш”, 06.02.04–Ипакчилик (қишлоқ хўжалиги фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2023.4.PhD/Qx1297
Илмий раҳбар: Абдримова Гулбахор Эримматовна, қишлоқ хўжалиги фанлари бўйича фалсафа доктори, доцент.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Қорақалпоғистон қишлоқ хўжалиги ва агротехнологиялар институти.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Тошкент давлат аграр университети, PhD.05/30.12.2019.Qx.13.02.
Расмий оппонентлар: Исматуллаева Дилорам Адиловна, қишлоқ хўжалиги фанлари доктори, катта илмий ходим; Ражабов Нарзулла Оролович, қишлоқ хўжалиги фанлари бўйича фалсафа доктори, доцент.
Етакчи ташкилот: Самарқанд давлат ветеринария медицинаси, чорвачилик ва биотехнологиялар университети Нукус филиали.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади Қорақалпоғистон Республикаси шароитида тарқалган тут навларини морфо-хўжалик белгиларини баҳолаш ва уларнинг тут ипак қурти пилла маҳсулдорлик ҳамда технологик кўрсаткичларига таъсирини аниқлашдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги қуйидагилардан иборат:
илк бор Қорақалпоғистон Республикаси шароитида тарқалган тут навларининг ҳудуд бўйича жойлашиши “Арc ГИС Про” дастури орқали аниқланиб, географик харитаси ишлаб чиқилган;
Қорақалпоғистон Республикасининг ҳудудлар кесимида морфо-хўжалик белгилари юқори бўлган тутнинг САНИИШ-33 ва Жарариқ-5 навларининг барг япроғи узунлиги 20,2-22,2 см, баргнинг соф оғирлиги 5,2-6,0 г ни, новдаларининг совуқ уруши даражаси 9,6-9,8 % бўлиши исботланган;  
Республиканинг Тахиатош ва Амударё туманларида тарқалган тутнинг САНИИШ-33 ва Жарариқ-5 навлари баргининг тўйимлилик ва кимёвий таркиби бўйича қиёсловчи тут навига нисбатан Азот (Н) миқдори 0,27-0,87 %, оқсил эса 1,73-5,47 % га юқори эканлиги аниқланган;
тажрибада ўрганилган тут навлари барги билан парваришланган ипак қурти саноат дурагайларининг пилла вазнини 0,15-0,23 г га, бир қутидан олинган пилла ҳосилдорлиги 12,5-16,6 % га ошириш мумкинлиги асосланган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Қорақалпоғистон Республикаси шароитида тут ипак қуртининг маҳсулдорлик кўрсаткичларини оширишда тут навларини танлаш бўйича олиб борилган тадқиқотлар натижалари асосида:
тутнинг Жарариқ-5 нави барги билан Қорақалпоғистон Республикаси Тахиатош тумани “Гулсара пиллачи” фермер хўжалигида 3 қути Олтин водий 1 дурагайи парваришланиб жорий қилинган (Қорақалпоғистон Республикаси қишлоқ хўжалиги вазирлигининг 2024-йил 18-декабрдаги 02-013/239-сон маълумотномаси). Натижада мавжуд тут нави барги билан парваришланган  ипак қурти саноат дурагайларининг ҳар бир қутисидан қиёсловчига нисбатан 7,0 кг қўшимча пилла ҳосили олиниб, уч қути ҳисобидан 2 408 684,5 сўм иқтисодий самарадорлик олинган, соф фойда 2 468 982,8 сўмга тенг бўлиб, рентабеллик даражаси 26,1 % ни ташкил этган;
Жарариқ-5 тут навидан етиштирилган барг ҳисобидан Тахиатош тумани “Роза-Бану” фермер хўжалигида 3 қути Олтин водий 1 дурагайида парваришланиб жорий қилинган (Қорақалпоғистон Республикаси қишлоқ хўжалиги вазирлигининг 2024-йил 18-декабрдаги 02-013/239-сон маълумотномаси). Натижада мавжуд тут нави барги билан парваришланган дурагайнинг ҳар бир қутисидан қиёсловчига нисбатан 8,9 кг қўшимча пилла ҳосили олиниб, уч қути ҳисобидан 2 400 784,2 сўм иқтисодий самарадорлик олинган, соф фойда 2 465 639,5 сўмга тенг бўлиб, рентабеллик даражаси 26,3 фоизга кўтарилган;
хўжалик қимматли белгилари юқори бўлган тутнинг Жарариқ-5 нави барги билан Қорақалпоғистон Республикаси Амударё туманидаги “Сардор-сувчи” фермер хўжалигида 3 қути Олтин водий 1 дурагайини парваришлаб жорий қилинган (Қорақалпоғистон Республикаси қишлоқ хўжалиги вазирлигининг 2024-йил 18-декабрдаги 02-013/239-сон маълумотномаси). Натижада мавжуд тут нави барги билан парваришланган дурагайнинг ҳар бир қутисидан қиёсловчига нисбатан 6,5 кг қўшимча пилла ҳосили олиниб, уч қути ҳисобидан 3554109,7 сўм иқтисодий самарадорлик олинган, соф фойда 3 298 099,2 сўмга тенг бўлиб, рентабеллик даражаси 22,2 % бўлишига эришилган.