Мирбабаева Нодира Солиевнанинг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон
I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармогʻи): “Бўлажак дефектологларда педагогик маъсулиятни шакллантириш самарадорлигини такомиллаштиришнинг педагогик асослари” 13.00.01 –Педагогика назарияси. Педагогик таълимотлар тарихи.
Диссертация мавзуси роʻйхатга олинган рақам: B2023.2.PhD/Ped5095
Илмий раҳбар: Эркабоева Нигора Шерматовна педагогика фанлари доктори, профессор
Диссертация бажарилган муассаса номи: Қоʻқон давлат университети
ИК фаолият коʻрсатаётган муассаса (муассасалар) номи: Қоʻқон давлат университети PhD.03/29.12.2022.Ped.132.02
Расмий оппонентлар:
Ходжаев Бекзод Худойбердиевич педагогика фанлари доктори, профессор.
Жўраев Нурбек Саъдуллаевич психология фанлари номзодии, профессор
Етакчи ташкилот: Фарғона давлат университети
II. Тадқиқотнинг мақсади: бўлажак дефектологларда педагогик масъулиятни шакллантириш жараёнини такомиллаштиришнинг педагогик асосларини ёритиш, самарали метод ва технологияларини аниқлашдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги қуйидагилар билан белгиланади:
инклюзив таълим муҳитини яратиш заруриятидан келиб чиққан ҳолда бўлажак дефектологларда педагогик маъсулиятни шакллантириш тизимини такомиллаштирнинг ижтимоий-фалсафий, педагогик-психологик миссиясини уйғунлаштириш асосида аниқлаштирилган;
бўлажак дефектологларда педагогик маъсулиятнинг шаклланганлик даражасини ташхислаш ва баҳолаш бўйича мониторингни амалга ошириш механизми турли методик ёдашувлар, таълимий, умумдидактик, соҳага оид махсус тамойилларга таянган ҳолда такомиллаштирилган;
касбий фаолиятнинг психологик таҳлилини амалга оширишни таъминловчи “Педагогик масъулият профайлинг” технологиясига асосланган умумдидактик тавсиялар бўлажак дефектологларда педагогик маъсулиятни ошириш ҳамда ностандарт вазиятларда қарор қабул қилишни дидактик аргументлаш асосида такомиллаштирилган;
бўлажак дефектологларнинг педагогик маъсулиятнинг ривожланганлик даражасини улар томонидан касбий бурч ва мажбуриятларни ижодий, эркин, мажбурий бажарилишини ташхисловчи кўрсаткичлар ва уларга мувофиқ диагностиc даражаларни белгилаш ўқув жараёнига интеграциялаш ҳамда контекстуал мослаштириш асосида такомиллаштирлган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Бўлажак дефектологларда педагогик маъсулиятни шакллантириш жараёнини такомиллаштириш муаммоси бўйича амалга оширилган тадқиқот ишининг муҳим натижалари асосида;
инклюзив таълим муҳитини яратиш заруриятидан келиб чиққан ҳолда бўлажак дефектологларда педагогик маъсулиятни шакллантириш тизимини такомиллаштирнинг ижтимоий-фалсафий, педагогик-психологик миссиясини уйғунлаштиришга доир таклифлари “Бўлажак дефектологларда редагогик масъулиятни шакллантириш” номли ўқув қўлланмаси мазмунига сингдирилган. (Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлигининг 2023-йил 22-декабрдаги 537-сонли буйруғига асосан берилган № 131252-рақамли нашр рухсатномаси) Натижада бўлажак дефектологлар усҳун тоъғри ташкил етилган коррекцион-редагогик ишлар олиб бориш вазифаларининг ижобий ечимини таъминлаш масалалари аниқлаштирилган;
бўлажак дефектологларда педагогик маъсулиятнинг шаклланганлик даражасини ташхислаш ва баҳолаш бўйича мониторингни амалга ошириш механизми турли методик ёдашувлар, таълимий, умумдидактик, соҳага оид махсус тамойиллар “Бўлажак дефектологларда редагогик масъулиятни шакллантириш” номли ўқув қўлланма мазмунига сингдирилган (Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлигининг 2025-йил 14-апрелдаги 136-сонли буйруғига асосан берилган № 886503-рақамли нашр рухсатномаси) Натижада талабаларда редагогик масъулиятли бўлишга доир когнитив ва эмририк билимлар ривожланган, ўқув-методик манбаларни тайёрлаш, методик таъминоти ортган.
касбий фаолиятнинг психологик таҳлилини амалга оширишни таъминловчи “Педагогик масъулият профайлинг” технологиясига асосланган умумдидактик тавсиялар бўлажак дефектологларда педагогик маъсулиятни ошириш ҳамда ностандарт вазиятларда қарор қабул қилишни дидактик аргументлашга доир таклифлари “Ривожланишида нуқсони бўлган болаларнинг логоредик реабилитацияси” номли дарслиги мазмунига (Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлигининг 2025-йил 14-апрелдаги 136-сонли буйруғига асосан берилган № 929865-рақамли нашр рухсатномаси). Натижада бўлажак дефектологларда ностандарт вазиятларда қарор қабул қилиш кўникмалари ортган .
бўлажак дефектологларнинг педагогик маъсулиятнинг ривожланганлик даражасини улар томонидан касбий бурч ва мажбуриятларни ижодий, эркин, мажбурий бажарилишини ташхисловчи кўрсаткичлар ва уларга мувофиқ диагностиc даражаларни белгилаш ўқув жараёнига интеграциялаш ҳамда контекстуал мослаштиришга оид таклифлари “Ривожланишида нуқсони бўлган болаларнинг логоредик реабилитацияси” номли дарслиги мазмунига сингдирилган (Ўзбекистон миллий телерадиокомпанияси “Ўзбекистон телерадиоканали” давлат муассасасининг 2025-йил 15-октябрдаги 04-36-495-сон маълумотномаси). Натижада ўқув жараёнини интеграциялаш