Ахроров Ихтиёр Дониёровичнинг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): “Жадид маърифатпарварларининг янги усул мактабларида ўқув-тарбия жараёнини ташкил этишнинг педагогик асослари”, 13.00.01 – Педагогика назарияси. Педагогик таълимотлар тарихи. 
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2022.4.PhD/Ped 3954
Диссертация бажарилган муассаса номи: Бухоро давлат педагогика институти
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса (муассасалар) номи, ИК рақами: Бухоро давлат педагогика институти, PhD.03/12.02.2025.Ped.167.01
Илмий раҳбар: Умуров Зариф Латифбоевич, педагогика фанлари бўйича фалсафа доктори (PhD), доцент
Расмий оппонентлар: Адизов Бахтиёр Раҳмонович, педагогика фанлари доктори, профессор; Олимов Темир Ҳасанович, педагогика фанлари бўйича фалсафа доктори (PhD), профессор.
Етакчи ташкилот: Урганч давлат университети.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II.Тадқиқотнинг мақсади жадид маърифатпарварларининг янги усул мактабларида ўқув-тарбия жараёнини ташкил этишнинг педагогик асосларини таснифлаш ва ундан фойдаланишга оид тавсиялар ишлаб чиқишдан иборат.
III.Тадқиқотнинг илмий янгилиги: 
илм-маърифатда илғор тажрибалари, синф-дарс тизими, янги усул дарсликлари регламентини татбиқ этиш ва таълим тизимини ислоҳ қилишга доир фаолияти, жадид маърифатпарварларининг мактабларида ўқув-тарбия жараёнини ташкил этиш воситаси дунёвий билимлар ўқитилиш жараёнлари аниқлаштирилган;
рус-тузем мактаблари, янги усул мактаблари, гимназия, ўқув билим юртлари каби таълим муассасаларида дастурлар мувофиқлаштирилиб, жадид маърифатпарварларининг янги усул мактабларида ўқув-тарбия жараёнини ташкил этиш мазмуни, ўқитиш тизимини модернизациялаш асосида янгича тизимнинг афзалликлари далилланган;
жадид маърифатпарварларининг янги усул мактабларида, тарбияда анъанавийлик ва замонавийликни уйғунлаштириш ҳамда замонавий таълим тизимига жадидларнинг илғор ғояларини интеграциялаш модели такомиллаштирилган; 
прогрессив жадидлар таълимоти, юксак маънавиятли шахсни тарбиялашда маърифатни шакллантириш сифатлари, таълим-тарбияга оид тамойиллари (онглилик, кўргазмалилик, тизимлилик ва изчиллик) асосида маънавий тарбияни оширишга оид илмий-методик тавсиялар ишлаб чиқиш орқали илмий-методик таъминот такомиллаштирилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Жадид маърифатпарварларининг янги усул мактабларида ўқув-тарбия жараёнини ташкил этишнинг педагогик асослари бўйича олинган илмий натижалар асосида:
илм-маърифатда илғор тажрибалари, синф-дарс тизими, янги усул дарсликлари регламентини татбиқ этиш, жадид маърифатпарварларининг янги усул мактабларида ўқув-тарбия жараёнини ташкил этиш воситаси дунёвий билимлар ўқитилишини таъминлаган бўлиб, илм-маърифатда илғор тажрибалар (синф-дарс тизими, янги усул дарсликлари, регламент)ни татбиқ этиш ва таълим тизимини ислоҳ қилишга оид тавсиялар ва илмий натижаларидан Бухоро давлат университетида бажарилган “ПЗ-202005236- рақамли “Оила психологияси фанидан мултимедия маҳсулотини яратиш” мавзусидаги инновацион тадқиқот лойиҳасида белгиланган вазифаларни бажаришда фойдаланилган (Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги Бухоро давлат университетининг 2025-йил 2-июндаги 02/3625-сонли маълумотномаси). Натижада, жадид маърифатпарварларининг янги усул мактабларида ўқув-тарбия жараёнини ташкил этишнинг педагогик имкониятлари асосида баркамол шахсни тарбиялаш учун шарт-шароитлар яратилган; 
рус-тузем мактаблари, янги усул мактаблари, гимназия, ўқув билим юртлари каби таълим муассасаларида дастурлар мувофиқлаштирилиб, жадид маърифатпарварларининг янги усул мактабларида ўқув-тарбия жараёнини ташкил этиш мазмуни рус-тузем мактаблари, янги усул мактаблари, гимназия, ўқув билим юртлари каби таълим муассасаларида дастурлар мувофиқлаштирилиб, ўқитиш тизимини модернизациялашга доир таклиф ва тавсиялардан “Математика ва уни ўқитиш методикаси” номли ўқув қўлланманинг “Математика ўқитиш тарихи” бўлимини тайёрлашда фойдаланилган (Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлигининг 2024-йил 27-декабрдаги 485-сон буйруғи. Гувоҳнома рақами         № 855557). Натижада, жадид маърифатпарварларининг маънавий меросини ўрганиш натижасида талабаларнинг тарихий тафаккурини ривожлантиришга эришилган;
жадид маърифатпарварларининг янги усул мактабларида, тарбияда анъанавийлик ва замонавийликни уйғунлаштириш, жадид маърифатпарварларининг янги усул мактабларида ўқув-тарбия жараёнини ташкил этиш модели тарбияда анъанавийлик ва замонавийликни уйғунлаштириш ҳамда замонавий таълим тизимига жадидларнинг илғор ғоялари (қобилиятли ёшларни хорижга ўқишга юбориш, ёшларнинг маънавий-ахлоқий юксалишини таъминловчи газета, журналлар, дарсликлар чоп этиш)ни таълим жараёнига татбиқ этишга оид тавсиялардан Бухоро давлат педагогика институти, Урганч давлат университети, Навоий педагогика университети, 60110400-Бошланғич таълим йўналиши ўқув-тарбия жараёнига татбиқ қилинган (Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги олий таълимни ривожлантириш тадқиқотлари марказининг 2025-йил 23-июлдаги 02/01-01-292-сон маълумотномаси). Натижада, жадидларнинг илғор ғоя ва қарашларидан “Жадидлар педагогикаси” номли ўқув методик қўлланма мазмунини бойитиш орқали талабаларни ўқитишнинг самарадорлиги ва сифатини оширишга эришилган;
прогрессив жадидлар таълимоти, юксак маънавиятли шахсни тарбиялашда маърифатни шакллантириш сифатлари, таълим-тарбияга оид тамойиллари (онглилик, кўргазмалилик, тизимлилик ва изчиллик) асосида юксак маънавиятли шахсни тарбиялашда маърифатни шакллантириш сифатлари (иймон-эътиқодли, сабр-бардошли, иродали, мард, матонатли, виждонли, дўстлик, ростгўйлик, устозга ҳурмат), таълим-тарбияга оид тамойиллари (онглилик, кўргазмалилик, тизимлилик ва изчиллик, назария ва амалиётнинг бўғликлиги) асосида маънавий тарбияни такомиллаштириишга оид маълумотларга бағишланган диссертацияси натижаларидан Ўзбекистон Республикаси телерадиокомпаниясининг Бухоро вилоят бўлимининг “Мозий бисотидан”, “Асрларнинг асраганлари”, “Ассалом Бухоро” кўрсатувлари сенарийсини тузишда фойдаланилган ҳамда давра суҳбати ва мулоқотлар уюштирилган (Ўзбекистон Миллий телерадиокомпанияси Бухоро вилояти телерадиокомпани-ясининг 2023- йил 29- августдаги 02-09-225-сон маълумотномаси). Натижада, жадид маърифатпарварларининг таълим-тарбияга доир қарашларининг умумбашарий қасриятлар сирасига дахлдор ўрни ва аҳамияти тарғиб қилинган.